Muhadri: Narode Zapadnog Balkana povezuje zajednička istorija - borba za nacionalnu slobodu

Saradnik Istorijskog instituta u Prištini, istoričar Bedri Muhadri ocenio je da Zapadni Balkan karakteriše zajednička istorija koja se ogledala u borbi svih naroda za sticanjem nacionalne slobode, a da EU pokušava da minimalizuje značaj nacije kao osnove državnosti i da se to najbolje vidi na primeru Severne Makedonije.

„Zajednička karakteristika nacionalnih identiteta Zapadnog Balkana ogleda se u zajedničkoj istoriji šest naroda. Albanci, Srbi, Crnogorci, Makedonci i Bošnjaci - bili su dugo vremena pod vlašću i administracijom Osmanskog carstva. Ovi narodi su se neprekidno borili za sticanje nacionalne slobode“, izjavio je Muhadri za Kosovo onlajn.

Komentarišući nezadovoljstvo vlasti Severne Makedonije što su u izveštaju Evropskog parlamenta o napretku ove zemlje ka EU izostavljeni ključni termini nacionalnog identiteta, ovaj istoričar smatra da je u pitanju pokušaj da se „minimizira značaj nacije kao osnove državnosti“.

„Evropska unija, u izveštaju o napretku za Makedoniju uklanjanjem termina 'Makedonija' i 'makedonski jezik', pokušava da minimizira značaj nacije kao osnove državnosti. Makedonska nacionalna svest, koja je nastala početkom 20. veka, predstavlja osnovu za političko i pravno samoopredeljenje“, tvrdi Muhadri.

Ali, naglašava i da se „državna geografija Severne Makedonije“ sastoji od autohtonih naroda kao što su Albanci ili Bugari i da bi vlasti u ovoj zemlji trebalo da ih priznaju kao „osnivače države“.

„Državni okvir Makedonije bi trebalo da bude izgrađen na etničkim konceptima naroda. Država Makedonija treba da prizna narode koji su osnivači te države“, precizirao je Muhadri.

Etnički identiteti

Smatra da bi EU trebalo da priznaje etničke identitet, ali da ne zna da li je primer Severne Makedonije pokušaj da se na „mala vrata“ slična „pravila igre“ uvedu i za nacionalne identitete drugih kandidata sa Zapanog Balkana.

„Evropska unija svakako treba da priznaje etničke identitete i da se na osnovu principa etničke kohezije narodi tretiraju ravnopravno u ustavima država. Konkretno, ovde se misli na Makedoniju, čija je istorija izgrađena od strane više etničkih naroda. E sada, da li je to pokušaj ukidanja identiteta kandidata sa Balkana ne znam sa sigurnošću. Evropska unija, koja je u suštini izgrađena na principu ravnopravnosti svojih članica u pitanjima koja se tiču njihovih država, pokušava da pronađe rešenje kroz modus vivendi, tj. u skladu sa političkim prilikama tog trenutka. Etnokoncept 'Makedonija' potiče sa početka 20. veka, dok je istorija Makedonije dobro dokumentovana i u njenim istorijskim procesima značajnu ulogu su imali Albanci i Bugari“, kazao je ovaj istoričar.

Precizira da su svi narodi na Zapadnom Balkanu svoj etnički identitet formirali u periodu između 13. i 15. veka.

„Albanci, Srbi i Bošnjaci su svoj etnički identitet formirali još u 13-15. veku, Crnogorci u 15 veku, dok je makedonski etnicitet, odnosno makedonska nacionalna svest, počela da se formira na teritoriji današnje Severne Makedonije nakon Ilindenskog ustanka 1903. godine. Iako je ustanak imao karakter pobune protiv osmanske vlasti, u njemu su učestvovali Albanci, Bugari i oni koji su sebe identifikovali kao makedonsku nacionalnu svest“, tvrdi ovaj istoričar.

Kada je reč o nacijama, Muhadri navodi da su albanska, srpska, bošnjačka i crnogorska nacija formirane u Srednjem veku, dok se makedonska nacija, odnosno makedonska nacionalna svest, temelji na geografskom pojmu.

„Teritorija se zvala Makedonija. Crnogorci su takođe duboka albansko-slovenska simbioza proizašla iz slovenskih plemana koji su došli u 12. veku i na osnovu geografskog koncepta su formirali crnogorsku naciju“, navodi ovaj istoričar.