SAD se povlače sa čela grupe za naoružavanje Ukrajine

Pentagon namerava da se odrekne vodeće uloge u američkoj komandi zaduženoj za koordinaciju vojne pomoći Ukrajini i da njeno rukovođenje prepusti drugoj članici Natoa, objavio je Politiko, pozivajući se na zvaničnike upoznate sa planovima Ministarstva odbrane SAD.

Reč je o Grupi za bezbednosnu pomoć Ukrajini, poznatoj pod skraćenicom SAG-U, čije je sedište u Visbadenu u Nemačkoj. Komanda je osnovana 2022. godine radi koordinacije američkih isporuka naoružanja, obuke ukrajinskih vojnika i dugoročnog planiranja razvoja oružanih snaga Ukrajine.

Prema planu koji se razmatra, vođstvo nad grupom mogao bi da preuzme evropski ili kanadski oficir, dok bi predstavnik američkih oružanih snaga ostao u komandnoj strukturi kao njegov zamenik. Prenos nadležnosti mogao bi da traje do godinu dana, ali sagovornici američkog lista tvrde da tekuće operacije i isporuke vojne opreme ne bi trebalo da budu prekinute.

Iz Pentagona je poručeno da je SAG-U od početka bila zamišljena kao privremena struktura i da planirana promena predstavlja deo šireg nastojanja Vašingtona da evropski saveznici preuzmu veći deo odgovornosti za podršku Kijevu, prenosi Politika.

Ova američka komanda deluje uporedo sa misijom Natoa za bezbednosnu pomoć i obuku Ukrajine, poznatom kao NSATU, koja je krajem 2024. godine preuzela koordinaciju većeg dela savezničke logistike, obuke i planiranja. SAG-U je, međutim, ostala zadužena za koordinaciju američke pomoći, zbog čega bi promena njenog rukovodstva dodatno smanjila neposrednu ulogu Vašingtona u upravljanju zapadnom vojnom podrškom Ukrajini.

Ukrajinski zvaničnici izrazili su zabrinutost da bi promena komandne strukture mogla da uspori isporuke naoružanja. Oni ukazuju da evropski saveznici, uprkos povećanim izdvajanjima, još ne raspolažu svim mogućnostima koje imaju Sjedinjene Države, posebno u oblasti satelitskog izviđanja, prikupljanja podataka za izbor ciljeva i strateškog vazdušnog transporta.

Moskva od početka sukoba upozorava da isporuke zapadnog oružja produžavaju borbe i povećavaju rizik od neposrednog sukoba Rusije i Natoa. Ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov ranije je poručio da će Moskva vojnu opremu koja bude dopremljena Ukrajini smatrati legitimnom metom ruskih oružanih snaga.

Plan o smanjenju američke rukovodeće uloge dolazi u trenutku kada Pentagon istovremeno traži dodatna sredstva za obnovu sopstvenih zaliha municije. U okviru zahteva za oko 67 milijardi dolara hitnog finansiranja, 18,2 milijarde dolara predviđene su za nabavku raketa za sisteme „patriot” i THAAD, krstarećih raketa „tomahavk” i drugog naoružanja potrošenog tokom vojnih operacija protiv Irana.