Jovanoviq: Lajçaku e konfirmoi se Kosova nuk mund t'i bashkohet OKB-së pa pëlqimin e Serbisë; Spahiu: Jo gjithçka është në dorën e Perëndimit

Lidhur me deklaratën e emisarit evropian për dialog, Miroslav Lajçak, se “anëtarësimi i Kosovës në Kombet e Bashkuara është një çështje shumë më e madhe se sa marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, dhe se aty Këshilli i Sigurimit e ka rolin e vet”, bashkëbiseduesit të udhëzuar të Kosovës online, diplomati me përvojë Vlladisllav Jovanoviq dhe analisti politik Nexhmedin Spahiu, pajtohen se pa njohjen nga Serbia nuk ka shanse për pranimin e Kosovës në OKB.

Ish-shefi i diplomacisë, Vlladisllav Jovanoviq, tha për Kosovo online se procedura për pranimin e një vendi të ri është e përcaktuar qartë me ligjin ndërkombëtar, Kartën e OKB-së dhe praktikën dhe se hapi i parë është pëlqimi i shtetit të cilit i ndahet pjesa e territorit të banuar nga pakica kombëtare dhe dëshiron të marrë një vend në Ist River, që në këtë rast është pëlqimi i Serbisë.

“Sigurisht që kapërcimi i vendit amë, pra Serbisë, është i pamundur. Deklarata e Lajçakut, nga njëra anë, synon ta shtyjë këtë çështje jashtë vijës, por edhe për të reduktuar këmbënguljen e Serbisë për sovranitet, duke mos marrë parasysh se Serbia është shteti amë dhe se nuk është vetëm një luftë për kthimin e territorit të sekuestruar, por diçka që qëndron në themel të gjithçkaje. Nga ana tjetër, ajo që tha Lajçak mund të interpretohet edhe si një pranim se perëndimit i ka duart mjaft të lidhura për këtë çështje, sepse edhe nëse Serbia pranon që Kosova të anëtarësohet në OKB, së pari duhet të miratohet nga pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit, duke përfshirë Rusinë dhe Kinën, dhe më pas një shumicë prej dy të tretash në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Nëse Serbia, që mendoj se nuk ka gjasa, do të pajtohej me hyrjen e Kosovës në OKB, edhe atëherë nuk është e sigurt që Moska dhe Pekini do të votonin menjëherë që Prishtina të bëhet anëtare. Ata ndoshta do të përpiqen të shkëmbejnë votën e tyre, për të siguruar mbështetjen e anëtarëve të përhershëm perëndimorë të Këshillit të Sigurimit - SHBA-së, Britanisë së Madhe dhe Francës - për ndonjë çështje që është në interes të Rusisë dhe Kinës”, thotë Jovanoviq. 

Në rast se do të tentohet që çështja e anëtarësimit të Kosovës në OKB të shtyhet jashtë vijës, Jovanoviq beson se kjo do të kundërshtohej jo vetëm nga anëtarët individualë të KS-së, por edhe një sërë vendesh me përbërje shumëkombëshe që nuk do të duan ta zyrtarizojnë të ashtuquajturin rast sui generis, sepse mund t'u kthehet mbrapsht si një bumerang. 

“Miqtë tanë fatkeq në Perëndim janë ngatërruar në shtupat e tyre. Dhe tani, duke qenë se kanë një problem me Rusinë, të cilën duan ta gozhdojnë në mur si shkelës të së drejtës ndërkombëtare, ata janë të nxituar dhe duan që ne t'i ndihmojmë sa më shpejt, të heqim dorë nga Kosova, që ta sulmojnë sërish Rusinë si njerëz të drejtë në të drejtën ndërkombëtare”, thotë Jovanoviq. 

Edhe profesori i shkencave politike nga Prishtina, Nexhmedin Spahiu, thotë për Kosovo online se në deklaratën e Lajçakut se “anëtarësimi në OKB është një çështje shumë më e madhe se marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, se edhe Këshilli i Sigurimit ka një rol për të luajtur”, e sheh atë si një njohje të emisarit evropian se jo gjithçka është në duart e vendeve perëndimore.

“Njohja nga Serbia është e rëndësishme sepse mund të zgjidhë dyshimet e vendeve që nuk e njohin Kosovën. Megjithatë, disa vende mund të kenë arsyet e tyre për mosnjohjen e Kosovës, për shembull Rusia apo Kina. Nuk e bëjnë këtë vetëm për shkak të marrëdhënieve të mira që kanë me Serbinë, por edhe për interesat dhe marrëdhëniet e tyre me SHBA-në, të cilat ata besojnë se kanë krijuar shtetin e Kosovës”, shpjegon Spahiu. 

Më tej thekson se problem janë edhe lëvizjet që liderët e Kosovës po bëjnë drejt Rusisë dhe sulmet e tyre ndaj Putinit dhe Moskës.

"Për shembull, presidentja e Kosovës Vjosa Osmani thekson se ajo e akuzoi Putinin si kriminel një javë para presidentit amerikan Biden. Deklarata të tilla janë krejtësisht të papërshtatshme dhe të panevojshme. Unë nuk mendoj se Kosova duhet të mbështesë agresionin rus kundër Ukrainës, por nuk ka pse të jetë në vijën e parë të sulmit ndaj Moskës dhe të bëjë kaq shumë zhurmë për këtë.Sepse Kosova është vrima e fundit e fyellit, për të mos thënë që as Ukraina nuk e njohu Kosovën. Prandaj, Kosova nuk duhet të merret fare me atë problem, sepse nuk mund të ndikojë në vendosjen e paqes ndërmjet Ukrainës dhe Rusisë apo të ndalojë agresionin rus. Prandaj do të ishte më e mençur që liderët e Kosovës të heshtin, sepse ajo që ata thonë mund të mbyllë rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit në OKB. Domethënë, që kjo të ndodhë, edhe pse kemi numrin e duhur të votave nga shtetet anëtare të OKB-së, është e nevojshme që Rusia apo Kina të mos vënë veto në Këshillin e Sigurimit”, thotë Spahiu. 

Po ashtu bashkëbiseduesi ynë thekson se plani "franko-gjerman" nuk garanton as që pesë vendet anëtare të BE-së, të cilat nuk e njohin Kosovën, do ta bëjnë këtë, por beson se është e mundur që kjo të ndodhë.

“Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia dhe Qipro nuk e njohin Kosovën për shkak të problemeve të tyre sepse mendojnë se lëvizjet separatiste në ato vende mund të marrin hov. Nëse Serbia do ta njihte Kosovën, atëherë Spanja mund t'u thotë katalanasve, për shembull, 'ata u shkëputën, por Serbia i njohu, dhe ne nuk ju njohim, prandaj ju nuk mund të shkëputeni'. Pres që nëse zbatohet plani “gjermano-francez”, pesë vendet e BE-së do ta njohin Kosovën dhe se Kosova do t'i bashkohet NATO-s dhe organizatave të tjera ndërkombëtare. Por për hyrjen e Kosovës në OKB, edhe nëse Serbia e njeh, shanset janë të pakta”, thotë Spahiu.