A është UÇK-ja më e rëndësishme për Ramën apo për Kurtin?

Qëndrimi ndaj Gjykatës Speciale në Hagë, ku ish-udhëheqësit e UÇK-së po gjykohen për krime lufte, është fronti i ri në të cilin Albin Kurti dhe Edi Rama po matin forcën e tyre politike. Përplasjet shpërthyen lidhur me protestën e mbajtur në Tiranë në mbështetje të ish-komandantëve të UÇK-së, ndërsa sipas vlerësimeve të bashkëbiseduesve të Kosovo online, përveç forcimit të autoritetit mes shqiptarëve në rajon, qëndrimi këmbëngulës i Ramës për të shprehur mbështetje ndaj të akuzuarve në Hagë mund të lidhet edhe me faktin se Shqipërisë nuk do t’i shkonte për shtat nëse kjo gjykatë do të jepte dënime fajësuese.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Gjithçka filloi me thirrjen e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, që më 17 tetor në Tiranë, në protestën për mbështetje të ish-udhëheqësve të UÇK-së në Hagë, të vinin edhe qytetarë nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe e gjithë diaspora.

Pasoi vërejtja e Lëvizjes Vetëvendosje se duhet të mendohet se kush çfarë qëndrimi kishte ndaj Gjykatës Speciale në kohën e themelimit të saj.

„Shumë nga ata që sot kundërshtojnë Gjykatën Speciale ishin lobistët më të mëdhenj për themelimin e saj. Para se të protestojnë, këta aktorë dhe politikanë duhet të tregojnë të paktën një pendesë minimale për qëndrimet e tyre të gabuara në të kaluarën. Shembull i qartë është kryeministri i tanishëm i Shqipërisë, Edi Rama, i cili madje erdhi në Kosovë me një vizitë urgjente me helikopter për t’i bindur partitë këtu që të votojnë për themelimin e kësaj gjykate“, thuhet në njoftimin e kësaj Lëvizjeje, në krye të së cilës është Albin Kurti.

Rama iu përgjigj. Ai tha se farsën kundër Hashim Thaçit dhe të tjerëve e ka dënuar sa herë dhe kudo që ka pasur rast apo nevojë, dhe i hodhi poshtë partisë së Albin Kurtit se do të dëshironte që Hashim Thaçi të mbetej përgjithmonë në Hagë.

Gazetari dhe analisti nga Tirana, Dritan Laçi, nuk beson se Kurti përfiton nga qëndrimi i Thaçit në burg.

„Nëse shikoni ‘hartën’ e ndikimit politik në Kosovë, partia e Thaçit është ende shumë e fortë në shumë zona, që do të thotë se UÇK-ja është shumë e fuqishme në shumë pjesë të Kosovës. Kjo do të thotë se Kurti duhet të bashkëpunojë me forcën politike të Partisë Demokratike të Kosovës, pra me UÇK-në, e cila është shumë e pranishme në shumë zona të Kosovës, siç u pa edhe në zgjedhjet e fundit. Nuk mendoj se Kurti ka ndonjë dobi nga qëndrimi i Thaçit në Hagë“, tha Laçi për Kosovo online.

Duke folur për qëndrimin e Ramës ndaj UÇK-së, ky analist thekson se UÇK-ja i duhet kryeministrit shqiptar për të rritur kredibilitetin e tij në kuptimin e patriotizmit.

"Ajo që po bën Rama po ndodh sepse kryeministri ka qenë gjithmonë hezitues. Politika e Ballkanit të Hapur ka pasur një ndikim negativ. Gjithashtu, vizitat e tij të shpeshta në Serbi me siguri e kanë dobësuar imazhin e tij në Kosovë. Kjo është e qartë. Ndryshe nga disa udhëheqës të tjerë para Ramës, të cilët kanë një lloj autoriteti në Kosovë, Rama është më i dobët në atë aspekt. Ai ka nevojë për veprime të tilla, të cilat shërbejnë si një lloj 'mbështetjeje', kështu që ai ka nevojë për UÇK-në për të rritur besueshmërinë e tij në aspektin e patriotizmit ose edhe për të mbuluar disa probleme të brendshme, të cilat nuk janë të pakta", vlerëson Laçi.

Dënimi dhe rruga evropiane e Shqipërisë

Bashkëpunëtori i lartë shkencor në Institutin për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare në Beograd, Aleksandar Mitiq, gjithashtu vlerëson se protesta në mbështetje të ish-udhëheqësve të UÇK-së në Tiranë, të cilës Rama i dha mbështetje, mund të jetë një lloj gare për primatin se kush është lideri më i madh, Rama apo Albin Kurti, por ai thekson edhe një aspekt tjetër të angazhimit të Ramës për këta të akuzuar të Hagës.

„Nëse Hashim Thaçi, me ndonjë mrekulli, do të dënohej, duke pasur parasysh përvojat që kemi me institucionet gjyqësore të krijuara kryesisht nga Perëndimi, do të lindte një problem për Tiranën, sepse konsiderohet që për momentin Shqipëria është një nga të ashtuquajturat flamurtare të procesit të zgjerimit të Bashkimit Evropian. Nëse ai do të dënohej, do të shtrohej pyetja se sa roli që ka pasur Republika e Shqipërisë në krijimin e UÇK-së, përgatitjen, trajnimin, armatosjen dhe kryerjen e agresionit të drejtpërdrejtë ndaj Republikës Federale të Jugosllavisë, mund të kishte një ndikim të drejtpërdrejtë negativ në perspektivën e anëtarësimit të Republikës së Shqipërisë në Bashkimin Evropian“, tha Mitiq për Kosovo online.

Nëse Thaçi lirohet, siç shton ai, është e qartë se një tbim i tillë mbështetjeje për Thaçin nga Edi Rama do të thotë rindërtimi i marrëdhënies që sigurisht ekzistonte midis tyre të dyve në periudhën e mëparshme.

"Partia e Thaçit arriti një rezultat shumë të fortë në zgjedhjet lokale dhe, në një farë mënyre, vendimi çlirues do të kontribuonte në ndërtimin e asaj marrëdhënieje", thotë Mitiq.

„Kurti beson se meriton gjithë lavdinë“

Sa i përket garës se kush është lideri “numër një” i Shqipërisë së Madhe, Mitiq thekson se Rama nuk ka qenë gjithmonë, të paktën publikisht, bartës i kësaj ideje, edhe pse nga veprimet e tij është e qartë se ai gjithmonë është angazhuar për idenë e Shqipërisë së Madhe dhe ka punuar për të prapa skenës, ndërsa Kurti ka qenë shumë më i hapur.

„Është e qartë që Rama e sheh në këtë moment se Kurti është i dobësuar, pavarësisht që ka marrë mandatin për të provuar të formojë qeverinë. Pyetja është nëse do të arrijë të krijojë shumicën. Nga ana tjetër, ai ka një rezultat që nuk ka qenë shumë i mirë në zgjedhjet lokale dhe po përjeton presion nga SHBA, edhe pse e dimë që ai nuk është i madh. Por, fakti është se ai është relativisht i dobësuar dhe kjo ndoshta është një mundësi për Ramën që t’u tregojë si votuesve të tij më të ashpër në Shqipëri, ashtu edhe trupit më të gjerë shqiptar në Kosovë e Metohi dhe në Maqedoninë e Veriut, se është ai ai që është bartësi i kësaj ideje të Shqipërisë së Madhe“, thekson Mitiq.

Nga ana tjetër, kur shqyrton marrëdhënien e Vetëvendosjes me UÇK-në, bashkëbiseduesi ynë kujton se Albin Kurti ishte një nxënës politik i Adem Demaçit, udhëheqësit politik të UÇK-së, dhe beson se shumë nga ata që mbështesin Vetëvendosjen janë sigurisht ish-anëtarë të UÇK-së.

"Ata padyshim po i drejtohen asaj audience. Kurti nuk dëshiron ta humbasë atë primat. Ai beson se dikush që ka bërë përparim konkret në rrumbullakosjen e asaj që ai e konsideron si një Kosovë të centralizuar, një Kosovë të bashkuar, sovranitetin e Kosovës. Ai gjithashtu beson se duke marrë dritën jeshile nga Perëndimi, nga vende si Gjermania dhe Britania e Madhe, për të bërë atë që ka bërë gjatë viteve të fundit, pra të kryejë spastrim etnik dhe praktikisht të uzurpojë institucionet serbe, ai është ai që në këtë moment meriton të marrë të gjithë lavdinë për ato, nga perspektiva e tij, suksese, dhe ai nuk dëshiron që askush t'ia vjedhë diçka të tillë. As Thaçi, i cili ka qenë jashtë jetës aktive politike për disa vite, e lëre më Rama, me të cilin ai kishte shumë mosmarrëveshje", përfundon Mitiq.

Përndryshe, duke komentuar faktin që Lëvizja Vetëvendosje dhe Albin Kurti nuk ishin pjesë e tubimit në Tiranë, ministri i Mbrojtjes i Kosovës në mandat teknik Ejup Maqedonci deklaroi se ai protest është më shumë një mesazh simbolik për bashkësinë ndërkombëtare dhe se nuk është i mjaftueshëm për të sjellë ndryshime reale.

„Ky nuk është protest që bën ndryshim. Është i nevojshëm një përpjekje e përditshme. Mbrojtja e luftës së drejtë të UÇK-së bëhet përmes diplomacisë, jo vetëm në sheshe“, theksoi Maqedonci.

Në mesin e të mbledhurve në Sheshin “Skënderbej” në Tiranë ishte edhe djali i Hashim Thaçit, Endrit Thaçi, ndërsa ndër folësit ishin kryetari i Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së Hisni Gucati, ish-presidenti i Shqipërisë Alfred Moisiu dhe një nga themeluesit e UÇK-së në Maqedoninë e Veriut dhe lideri i BDI-së, Ali Ahmeti.

Shkëputja nga “Nëna Shqipëri”

Analisti nga Prishtina Benjamin Kurti, megjithatë, konsideron se nuk është mirë që protestën në Tiranë, ku u shpreh mbështetja për ish-udhëheqësit e UÇK-së në Hagë, nuk e mbështeti edhe Albin Kurti, kryeministri i Kosovës në mandat teknik.

„Nëse nuk shkoi në protestë, ai duhej ta mbështeste dhe të thoshte 'ne jemi me këta njerëz'. Kurti duhej ta mbështeste këtë. Sepse njerëzit që janë atje (në paraburgim) janë njerëz nga Kosova. Këtu nuk bëhet fjalë për një person, por për Kosovën, dhe të gjithë duhet ta mbështesin këtë, sepse me këtë kontribuohet në të ardhmen e Kosovës“, tha ky analist për Kosovo online.

Duke folur për mosmarrëveshjen për protestën midis Ramës dhe Lëvizjes Vetëvendosje të Kurtit, bashkëbiseduesi ynë thotë se debatet midis Ramës dhe Kurtit kanë vazhduar prej vitesh.

"Që kur Kurti erdhi në krye të qeverisë, ata nuk kanë pasur një marrëdhënie të mirë si Kryeministri i Shqipërisë dhe Kryeministri i Kosovës. Mendoj se Z. Rama është një politikan shumë i mirë dhe i fortë. Ai gëzon respektin e të gjithë udhëheqësve. Ai respektohet nga Presidenti Erdogan, ka kontakte të mira me George Meloni... Mendoj se Kurti bëri një gabim që nuk krijoi marrëdhënie të mira me Z. Rama", përfundon Benjamin Kurti.

Rrënjët e konfliktit midis Kurtit dhe Ramës, sipas Dritan Laçit, mund të lidhen me nismën “Ballkani i Hapur”, por edhe për shkak të disa qëndrimeve në lidhje me Kosovën.

"Ne në Shqipëri duhet ta kuptojmë sot se Kosova po krijon mentalitetin e një shteti të pavarur, me institucionet e veta, dhe se po përpiqet të shkëputet nga vija zyrtare e asaj që quhet 'Nëna Shqipëri'. Duket se kjo ende nuk është kuptuar në Shqipëri ose se nuk ka dëshirë për ta kuptuar. Po flas për mënyrën se si veprojnë ose reagojnë udhëheqësit tanë. Ky mentalitet nuk i lejon ata të kuptojnë se Kosova është një shtet dhe se ka politikën e vet të menaxhimit", vlerëson Laçi.

Kur bëhet fjalë për politikat në nivel kombëtar, politikanët nga të dyja palët duhet të bashkohen.

Me rastin e tensioneve në marrëdhëniet Kurti–Rama, sot është deklaruar edhe ministrja e Jashtme e Shqipërisë, Elisa Spiropali, e cila vlerësoi se deklaratat politike të Lëvizjes Vetëvendosje lidhur me mbështetjen e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, për themelimin e Gjykatës Speciale janë të padëshiruara. Ajo theksoi se “reagimet e panevojshme politike” nuk duhet të pengojnë marrëdhëniet ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës.