Opozita dhe Kurti po “tërheqin litarin”: A do të ketë zgjedhje të parakohshme në verë?

Si partitë opozitare ashtu edhe Vetëvendosja në pushtet pohojnë se janë të gatshme për zgjedhje të parakohshme, por po “tërheqin litarin” se si të hapin rrugën drejt votimit. Edhe brenda opozitës për këtë çëndrimet janë të ndryshme. Ndonëse për kryeministrin Albin Kurti vlerësohet se do të ishte më së miri që zgjedhjet të mbaheshin gjatë verës, ai nuk po mendon të japë dorëheqjen, ndërkohë që një pjesë e opozitës nuk e pranon shpërndarjen e Kuvendit, siç thonë ata “kapitullimi” i Kurtit.

Sipas Kushtetutës së Kosovës, Kuvendi shpërndahet me dekret të Presidentit të Kosovës nëse pro votojnë dy të tretat e deputetëve (80 nga 120) ose nëse Qeveria votohet me sukses për mosbesimin. Votimi i mosbesimit ndaj Qeverisë, siç është paraparë, arrihet me propozimin e një të tretës së deputetëve (40) të Kuvendit ose me kërkesën e kryeministrit për votëbesimin e Qeverisë.

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Memli Krasniqi, dy ditë më parë u ka dërguar letra liderëve të Vetëvendosjes, Albin Kurtit, Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, Ljumir Abdixhikut, ku ai theksoi nevojën për zgjedhje të parakohshme dhe përsëriti se PDK propozoi 30 qershor ose 7 korrik për mbajtjen e tyre. Në atë rast, siç theksoi ai, votimi për shpërndarjen e Kuvendit do të duhej të bëhej deri më 29 maj.

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj, megjithatë beson se zgjedhjet duhet të bëhen duke i kthyer mandatin Kurti në Kuvend dhe duke propozuar shpërndarjen e tij në të njëjtën ditë.

Vetë Kurti javën e kaluar ka diskutuar për datën e zgjedhjeve parlamentare me partnerët e koalicionit dhe përfaqësuesit e komuniteteve pakicë, por se cili ka qenë epilogu i atij diskutimi nuk dihet.

Meqë ra fjala, data e zgjedhjeve të rregullta është në fillim të vitit 2025.

Drejtori i Institutit “Musine Kokalari”, Belgzim Kamberi, thotë për Kosovo online se është e vështirë të dihet nëse kryeministri Albin Kurti dëshiron sinqerisht zgjedhje të parakohshme apo dëshiron të flasë për zgjedhjet për të mos folur për problemet që rrethojnë Këshillin. të Evropës, dialogun Kosovë-Serbi apo sepse disa ligje nuk mund të kalojnë në parlament.

“Nëse shkojmë në zgjedhje deri në korrik, atëherë nuk ka shumë hapësirë ​​kushtetuese përveçse për rreth dhjetë ditë të kemi një lloj marrëveshjeje. Sipas asaj që kemi parë deri më tani, mundësia më e madhe është që të ketë një marrëveshje mes Vetvendosjes dhe Partis Demokratike të Kosovës, Memli Krasniqi, e ndoshta edhe grupi parlamentar jo-shumicë joserb, që zgjedhjet të bëhen me shpërndarjen e Kuvendit”, thotë Kamberi.

Marko Milenkoviq nga OJQ-ja "Nisma e Re Sociale" mendon se është e përshtatshme që Vetëvendosja të ketë zgjedhje parlamentare para zgjedhjeve amerikane dhe ndryshime të mundshme si në Amerikë ashtu edhe në Bashkimin Evropian pas zgjedhjeve atje.

“Për ta është e pasigurt se çfarë do të ndodhë me një pritje shtesë, pra shtyrjen e zgjedhjeve për afatin e rregullt, që është shkurti i vitit të ardhshëm”, thotë Milenkoviq për Kosovo online.

Ai shton se Vetëvendosja mund të dëshirojë që së bashku me Partinë Demokratike të Kosovës ose me mbështetjen e saj të krijojë mundësinë e shpërndarjes së Kuvendit, për të cilin partitë e tjera nuk i kanë votat për momentin, pasi PDK është e vetmja. që ka shprehur gatishmërinë për të marrë pjesë në atë proces.

Profesori universitar Nexhmedin Spahiu beson se mund të krijohet një shumicë në parlament për shpërndarjen e tij në mënyrë që zgjedhjet të mbahen në verë dhe ky mandat, thotë ai, do t'i përshtatej kryeministrit Aljbin Kurti, i cili shpreson në votat e diasporës.

Gjatë verës, siç shton ai, diaspora është në Kosovë dhe Kurti shpreson të ketë votën e tyre, pra do të kishte rreth 200 mijë deri në 300 mijë vota më shumë se sa do të kishte marrë nëse zgjedhjet do të mbaheshin në një periudhë tjetër.

“Një pjesë e opozitës nuk është e gatshme për këtë, duke e ditur se diaspora do të votojë për Kurtin. Partia Demokratike e Kosovës ka nevojë të brendshme që zgjedhjet të mbahen sa më shpejt dhe nëse mbledhin një numër të caktuar nënshkrimesh për Shpërndarja e Kuvendit, besoj se Vetëvendosje do t'i shtojë votat dhe se zgjedhje do të ketë Kurti dhe nuk ka asnjë arsye për të dyshuar se nuk do të shkojë për të, duke qenë se i shkon për shtat që të ketë zgjedhje. verës”, ka thënë Spahiu për Kosovo online.

Për mundësinë e shpalljes së zgjedhjeve lokale në veri të Kosovës së bashku me zgjedhjet parlamentare, për të zgjedhur kryetarët e rinj në katër komuna me shumicë serbe, Spahiu thotë se nuk ka bazë ligjore për këtë.

"Zgjedhjet e parakohshme lokale mund të shpallen vetëm në rast vdekjeje të kryetarit, nëse ai jep dorëheqjen ose kryen vepër penale. Mekanizmi për shkarkimin e kryetarit është se më shumë se gjysma e votuesve të regjistruar e votojnë në referendum. Pse do të jepni dorëheqje para kësaj?" Detyrat dhe kishin paga 170 apo 200 euro në muaj, dhe tani marrin rrogën 1500 euro, kjo nuk do të kishte kuptim. Në Kosovë është e ndaluar të punësosh një kryetar komune për vesh dhe ta detyrosh të japë dorëheqjen. Nëse nuk do, askush nuk mund ta bëjë”, thotë Spahiu.

Sa i përket zgjedhjeve në veri për kryetarë të rinj, Belgzim Kamberi thotë se presioni i aktorëve ndërkombëtarë do të vazhdojë që ato të zhvillohen, por se është shumë e vështirë pas referendumeve të pasuksesshme.

“Duke marrë parasysh kalendarin dhe faktin që po hyjmë në vakum sepse kemi zgjedhje në BE dhe SHBA pothuajse, e sigurisht edhe zgjedhje të jashtëzakonshme në Kosovë, do të jetë shumë e vështirë të organizohen disa zgjedhje të reja në veri do të ketë situata vakum derisa të krijohet një institucion i ri në BE, SHBA dhe në Kosovë dhe kjo nuk është e mirë për situatën e sigurisë, veçanërisht në veri”, përfundon Kamberi.

Skenari me dorëheqjen e kryetarit dhe bashkimin e zgjedhjeve të mundshme të parakohshme parlamentare dhe lokale nuk është i sigurt edhe sipas Marko Milenkoviqit. Megjithatë, ai thekson se beson se do të ketë presione të caktuara nga bashkësia ndërkombëtare për zgjedhjet në veri, më shumë përmes kanaleve të brendshme sesa publikisht.

“Besoj se ka një dëshirë nga bashkësia ndërkombëtare për të mbajtur zgjedhjet në veri dhe për të ndryshuar qeverinë, por ajo dëshirë nuk ekziston brenda partisë në pushtet në Prishtinë, mendoj se për momentin ekziston vetëm dëshira për kontroll. dhe se kjo është potencialisht një terren që ata të mbledhin vota shtesë, duke fituar popullaritet në opinionin publik, për veprime të mundshme në veri, gjë që mundësohet më mirë përmes kontrollit që kanë aktualisht dhe që autoritetet po e keqpërdorin në këtë kuptim për të forcuar imazhin. të sovranitetit nuk janë reale në këtë moment”, thotë Milenkoviq.