Pse Londra e kupton më shumë politikën e Albin Kurtit sesa pjesa tjetër e Quint-it?

Nuk janë të paktë shembujt që mbështesin tezën se zyrtarët e Britanisë së Madhe kanë një marrëdhënie të veçantë me qeverinë e Kosovës, ndryshe nga ajo e nxitur nga përfaqësuesit e vendeve të tjera të Quint-it. Kryeministri i Kosovës Albin Kurti dhe deputetja me ndikim britanik Alisha Kerns folën hapur për këtë gjatë takimeve të tyre të fundit në Londër dhe Prishtinë, dhe bashkëbiseduesit e Kosovo online pajtohen në deklarimin se politika britanike tregon mirëkuptim të madh për veprimet e qeverisë aktuale të Kosovës, pavarësisht të gjitha pasojat dhe tensionet e larta në Kosovë në periudhën paraprake.

Albin Kurti së fundmi ka akuzuar ndërmjetësuesin evropian Miroslav Lajçak për mbështetjen e Serbisë në dialog, dhe ai dërgoi letra në adresat zyrtare të shteteve të Quint-it, në të cilat ai ankohej për anshmërinë e tij, dhe ajo që ra në sy të gjithëve atëherë ishte fakti se ai e kapërceu Britaninë e Madhe. Sipas disa interpretimeve, fakti që Kurti nuk iu drejtua Londrës me atë rast është pikërisht aty ku “po fryn erë”. Prandaj, shtrohet pyetja për rolin real të Britanisë në krizën e Kosovës.

Për shkak të refuzimit të tij për të qetësuar tensionet në veri, vendet perëndimore praktikisht e izoluan Kurtin muajt e fundit dhe i pezulluan vizitat dypalëshe, por autoritetet britanike nuk e ulën as atë rampë. Në qershor, kryeministri i Kosovës ishte në Londër, ku u takua me ministrin e Punëve të Jashtme të Mbretërisë së Bashkuar, Xhejms Kleverli. Së fundmi ai ishte në Londër, ku mori pjesë në Kongresin e Partisë së Punës dhe mbajti një fjalim në të cilin falënderoi për mbështetjen për pavarësinë e Kosovës.

Bashkëpunëtori i Qendrës për Gjeopolitikë në Universitetin e Kembrixhit, Timoti Les, beson se politika e Mbretërisë së Bashkuar ndaj Kosovës është në përputhje me qëndrimet e SHBA-së dhe BE-së, por edhe se nuk duhet mohuar se ka dallime të caktuara, sepse, thekson ai, “nuk është sekret që Londra zyrtare e kupton Prishtinën ndoshta më shumë se disa aktorë të tjerë perëndimorë”.

Si shembuj të dallimeve të caktuara në mes të Britanisë së Madhe dhe vendeve të tjera të Quint-it kur është fjala për Kosovën, Les thekson se, siç thotë ai, Londra zyrtare “duket se i mbështet veprimet e policisë në veri të Kosovës dhe këmbëngul se Bashkësia e Komunave Serbe duhet të jetë në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe jo të jetë Republika Sërpska e re”.

"Këto dallime të vogla në qasje nuk duhet të ekzagjerohen. Mbretëria e Bashkuar ka në thelb të njëjtin interes si SHBA-ja dhe BE-ja kur bëhet fjalë për Kosovën, që është të parandalojë kthimin e destabilitetit që mund të destabilizojë Bosnjën dhe Hercegovinën dhe rajonin më të gjerë", thotë Les.

Ai gjithashtu thotë se është në interesin e përbashkët të Mbretërisë së Bashkuar, SHBA-së dhe BE-së që të parandalojnë ndikimin më të madh rus.

"Mbretëria e Bashkuar mbështet përpjekjet e BE-së dhe SHBA-së për të arritur një marrëveshje midis Serbisë dhe Kosovës përpara se të zbatojë një politikë alternative ndaj të dy palëve," beson Les.

Duke komentuar faktin se gjatë vizitës së javës së kaluar të dërguarve të BE-së, SHBA-së, Francës, Gjermanisë dhe Italisë në Beograd dhe Prishtinë, nuk ishte i pranishëm emisar i qeverisë britanike për rajonin Stuart Peach, përfaqësuesi i vetëm i Quint-it, por deputetja Alisha Kerns në Prishtina ishte atë dite, e cila në periudhën paraprake, vazhdimisht ka mbështetur qeverinë e Kurtit dhe ka dënuar ashpër Beogradin, duke kërkuar vendosjen e sanksioneve ndaj Serbisë, Les beson se "nuk është dërguar asnjë mesazh i veçantë".

“Sigurisht që debati për statusin e Kosovës nuk duhet të zgjidhet në favor të Kosovës dhe jo përmes negociatave. Mendoj se dy gjëra janë tregues këtu. E para është se pas Brexit, Mbretëria e Bashkuar nuk po udhëheq përpjekjet për zgjidhjen e Kosovës, e cila është zyrtarisht në duart e BE-së dhe SHBA-së. Britania e Madhe tani është e fokusuar në sigurimin e sigurisë në Kosovë përmes NATO-s. Së dyti, vetë Alisha Kerns ka vendosur, në mënyrë të njëanshme, të mbështesë Kosovën në mosmarrëveshjen e saj me Serbinë. Çfarë mund të shoh nga reagimet e qeverisë britanike për largimin e saj, të cilën Kerns e sheh më shumë si një problem sesa si pjesë të ndonjë zgjidhjeje”, thotë Les.

I pyetur se si i sheh pretendimet se Londra është ndër aleatët më të vendosur të Kosovës, por edhe të vetë kryeministrit Kurti, Les thotë.

“Mendoj se fakti që Londra është aleate e fortë e Kosovës i referohet vetëm politikës afatgjatë ndaj Kosovës. Kjo do të thotë se ajo e mbështet pavarësinë e Kosovës dhe e vlerëson besnikërinë dhe marrëdhëniet e saj për çështje siq është Rusia dhe Ukraina. Kur është fjala për Albin Kurtin, pashë që presidentja e Kosovës Vjosa Osmani e falënderoi Alisha Kerns që është një aleate e fortë dhe mbështet popullin e Kosovës, gjë që nuk është për t'u habitur. Nuk jam në dijeni të ndonjë zyrtari qeveritar që t'i japë mbështetje eksplicite Kurtit dhe gjithashtu nuk e pres atë për sa kohë që ai vazhdon të pengojë dialogun”.

Analisti i Qendrës për Stabilitet Social, Srgjan Graovac, thotë për Kosovo online se Britania e Madhe po prin në pozicionin që duhet të mbështesë hapur kryeministrin e Kosovës Albin Kurti dhe politikat që ai udhëheq., dhe se në anën tjetër, duhet të mbajë një qëndrim të fortë dhe të ashpër ndaj Beogradit.

Graovac, duke komentuar nëse fakti që i dërguari i Londrës për Ballkanin Perëndimor, Stjuart Piç, ishte i vetmi emisar i vendeve të Quint-it që nuk ishte në Beograd dhe Prishtinë javën e kaluar, nuk ishte një shenjë se ka dallime midis këtyre vendeve kur bëhet fjalë për politikës ndaj Kosovës dhe kryeministrit Albin Kurti, tha se fuqitë e mëdha perëndimore kanë pak a shumë të njëjtat qëndrime për këtë çështje, por ka një dallim të dukshëm në stilin e qasjes.

“Nuk ka dallime të theksuara në politikat e Britanisë së Madhe, Gjermanisë, Francës, Gjermanisë dhe SHBA-së për çështjen e Kosovës dhe Metohisë. Për të gjitha këto shtete Kosova është histori e mbaruar, shtet i pavarur, pavarësisht nga shkelja e ligjit nderkombetar. E vetmja gje per te cilen po mendojne është menyra se si duhet bere Serbise ta pranoje si nje lloj realiteti.Politika britanike nuk ndryshon nga politika e SHBA-ve dhe kujtdo tjeter ne rrethin e ketyre perendimoreve. Megjithatë, ka disa nuanca në mesin e këtyre vendeve dhe ne e shohim këtë. Ka nuanca mes vetë amerikanëve kur është fjala për në Kosovë, ka rryma të ndryshme, dhe ata që janë qartazi në anën e Kurtit, skifterët në establishmentin amerikan dhe të mbështesë çdo gjë që bën, në anën tjetër ka nga ata që janë të gatshëm ta kritikojnë, të vënë në dukje gabimin e asaj politike që kryen kryeministri i Kosovës”, thekson Graovac.

Ai thekson se britanikët janë më afër qendrës së pushtetit në SHBA që i jep mbështetje të fortë Kurtit.

"Ata madje janë të gatshëm ta mbrojnë atë pa marrë parasysh faktin se ai shkakton incidente dhe se sjellja e tij mund të jetë shkak për përshkallëzimin e konfliktit. Britanikët janë avokatë të një politike të fortë dhe të ashpër ndaj Beogradit. Në thelb, politika e Kurtit u përshtatet atyre”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai thekson se Britania ka edhe një detyrë tjetër të rëndësishme kur flasim për Kosovën dhe rajonin, përkatësisht që pas daljes nga BE duan të luajnë një rol më domethënës në marrëdhëniet ndërkombëtare. Ai thekson se Britania derisa ishte anëtare e BE-së, përmes institucioneve në Bruksel, u përpoq të realizonte interesat e saj në këto fusha, dhe pas daljes nga BE, kjo ndryshon dhe ata duan të kthehen në Ballkan, prandaj kanë të dërguarin e vet special.

“Pozicioni i Britanisë nuk është i parëndësishëm, por larg nga të qenit në gjendje të luajë një rol vendimtar të pavarur në këtë hapësirë, ajo është më shumë një eksponente e politikës amerikane dhe qendrave të caktuara të pushtetit në Uashington, si dhe në Gjermani. Në thelb, i gjithë aktiviteti diplomatik udhëhoqet nga BE varet vetëm nga mbështetja e SHBA-së BE ka treguar se nuk ka kapacitet për të udhëhequr këtë proces negociator, se nuk ka fuqi të detyrojë shqiptarët të vënë në praktikë atë që kanë premtuar dhe atë që BE e ka garantuar”, thotë Graovac.

Për faktin se ditën kur pesëshja e madhe ishin në Prishtinë, Piç nuk ishte aty, por Alisha Kerns ishte në Kosovë, një deputete britanike e cila shfrytëzon çdo mundësi për të mbështetur Qeverinë e Kosovës, por edhe Kurtin personalisht, ndërsa në nga ana tjetër ajo kërkon dënimin e Serbisë, Graovac thotë se është një lobiste e hapur shqiptare.

“Nuk ka dyshim për këtë, ajo ka treguar qartë me deklaratat e saj se mbështet plotësisht palën shqiptare. Stuart Peach ka pasur edhe momente ku mund të thuhet se ka qenë disi i moderuar, ndonëse në raport me sjelljen e Kernsit dhe të tjerëve që është jashtëzakonisht ekstrem me pikëpamjet e saj anti-serbe. Pse ai nuk ishte atje dhe pse Kerns ishte atje, është më shumë në fushën e spekulimeve," thotë ai.