Shqipëria në udhëkryq: Pse Procesi i Berlinit është më afër Tiranës sesa Ballkani i Hapur?

Analisti Ben Andoni dhe këshilltari në Ministrinë e Infrastrukturës së Shqipërisë Eduart Gjokutaj shpjegojnë për Kosova onlajn se si është situata në Shqipëri për zhvillimin e mëtejshëm të nismës Ballkani i Hapur dhe theksojnë se nisma rajonale është në udhëkryq pas deklaratave të fundit të Edi Ramës, i cili tashmë i ka dhënë prioritet procesit të Berlinit.

Ata besojnë se Edi Rama ka besuar padyshim në idenë e Ballkanit të Hapur, por ka pasur disa ndryshime në qëndrimin e tij.

Analisti Ben Andoni thotë për Kosovo onlajn se Shqipëria deri më tani ka përfituar më pak nga Ballkani i Hapur sesa Serbia dhe Maqedonia e Veriut.

“Me diploma u arrit diçka, por jo aq sa duhej dhe mund të ishte”. Duket se Serbia dhe Maqedonia e Veriut kanë bërë progres më të mirë në fushën ekonomike dhe se kanë shumë projekte të përbashkëta edhe në fusha të tjera, të cilat i mungonin Shqipërisë. Po ashtu, pas kërkesës së Ramës për lirimin e tre policëve të Kosovës të kapur nga forcat policore serbe, Ballkanit të Hapur për sa i përket Shqipërisë ka marrë fund. E gjithë energjia e Tiranës i kushtohet Procesit të Berlinit. “Tirana pret të marrë fonde nga procesi i Berlinit, megjithëse fondet janë më shumë për fqinjët”, thotë Andoni.

Andoni kujton problemet e Shqipërisë.

“Shqipëria ka probleme me marrjen e fondeve, por edhe me menaxhimin e atyre parave. Maqedonia e Veriut dhe Serbia janë më të afta në zhvillimin e projekteve. Duket se sistemi ynë arsimor është inferior në krahasim me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Kësaj duhet t'i shtohet fakti se nuk arritëm të krijojmë një treg të përbashkët me Kosovën, me të cilin kemi marrëveshje. Ne nuk kemi treg të hapur me Kosovën. Ka barriera proteksioniste, dhe kur kjo të ndodhë mes Shqipërisë dhe Kosovës, imagjinoni se si mund të jetë me Serbinë dhe Maqedoninë e Veriut. Ka mungesë besimi, ka mungesë kapaciteti. “Vonesat në qarkullimin e mallrave vazhdojnë edhe sot”, përfundoi Andoni.

Eduart Gjokutaj, ekspert në ekonomi dhe financa dhe këshilltar i Ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, beson se Shqipëria nuk duhet të ndihet si fituese apo humbëse me Ballkanin e Hapur.

“Mendoj se marrëveshjet e nënshkruara, fillimisht katër, pastaj nëntë të tjera, janë efektive. Nuk besoj se e pengojnë procesin që do të pasojë, sepse ato marrëveshje hapën rrugën për zbatimin e lëvizjes së lirë të njerëzve dhe mallrave. Marrëveshja e mallrave u zbatua më mirë. Mendoj se me Ballkanin e Hapur nuk duhet të ndjehemi as humbës e as fitues”, tha këshilltari i ministres.

Gjokutaj beson se ekonomia shqiptare është më e orientuar drejt Italisë apo Greqisë.

“Statistikat e tregtisë së jashtme që tregojnë marrëdhëniet me vendet e rajonit na tregojnë se, përveç Kosovës dhe pjesërisht me Maqedoninë e Veriut, shkëmbimet me Serbinë, Malin e Zi dhe Bosnjë-Hercegovinën janë në një nivel më të ulët, pa ndikim të madh në ekonominë shqiptare. Ka shumë marrëveshje dypalëshe me Kosovën, të cilat duket se po bëhen efektive. Kosova është partneri ynë i dytë eksportues, ndërsa importet janë më të vogla. Vetëkuptohet se partnerët kryesorë të Shqipërisë janë Italia, Greqia dhe vende të tjera. Gjithashtu, marrëveshjet për lëvizjen e lirë të njerëzve, në kuadër të Ballkanit të Hapur, nuk janë zbatuar mjaftueshëm deri më tani. Por Ballkani i Hapur i ndihmon vendet tona të përshtaten me rregullat e Bashkimit Evropian”, thotë Gjokutaj.