Avdijaj: Ulja e papunësisë në rajon nuk pasqyron domosdoshmërisht zhvillim real ekonomik
Ekonomisti nga Prishtina, Besnik Avdijaj, deklaroi se ulja e shkallës së papunësisë në rajon nuk pasqyron gjithmonë zhvillimin e vërtetë ekonomik dhe se kjo pamje është dukshëm më pak optimiste kur merren parasysh trendet migratore dhe mangësitë strukturore të shteteve të Ballkanit Perëndimor.
“Situata e përgjithshme e punësimit në vendet e Ballkanit Perëndimor po përmirësohet, por rajoni ende mbetet prapa mesatares së BE-së në shumë tregues. Kur ndodh një rënie e rritjes ekonomike, ulja e papunësisë nuk do të thotë domosdoshmërisht zhvillim ekonomik real. Kur këto të dhëna krahasohen me trendet migratore dhe problemet strukturore në vendet e rajonit, pamja bëhet edhe më pak optimiste,” tha Avdijaj për Kosovo online.
Duke komentuar raportin e Komisionit Evropian për Ballkanin Perëndimor dhe Turqinë, ku thuhet se vendet e rajonit kanë arritur “nivela historikisht të ulëta” të papunësisë, Avdijaj nënvizon se grupet më të prekura mbeten të rinjtë dhe gratë.
“Shumë raporte tregojnë se grupet e cenueshme, si të rinjtë dhe gratë, kanë shkallë më të lartë papunësie dhe përfshirje më të ulët në fuqinë punëtore aktive. Punëtorët me punë të plotë shënojnë rezultate më të mira në sektorë si shërbimet shtëpiake, ndërtimtaria dhe disa degë të industrisë prodhuese. Zonat rurale ende mbeten prapa qendrave urbane për sa i përket qasjes në punë, ndërsa personat me kualifikime më të ulëta janë më të ekspozuar ndaj mospërputhjes mes ofertës dhe kërkesës në tregun e punës,” thekson Avdijaj.
Ai shpjegon se trendet në tregun e punës janë të lidhura ngushtë me ndryshimet globale në rrjedhat ekonomike, prandaj kërkesa për profesione në fushën e teknologjisë së informacionit është rritur në dekadat e fundit.
"Për shkak të plakjes së popullsisë dhe lindjeve të ulëta, kërkesa për personel në shërbimet shëndetësore pritet të rritet.
Sektori i ndërtimit dhe tregu i pasurive të paluajtshme aktualisht po përjetojnë rritje të lartë, por nuk është e sigurt se sa e qëndrueshme do të jetë kjo rritje, duke pasur parasysh rritjen e çmimeve dhe uljen e disponueshmërisë së fuqisë punëtore të interesuar. Prandaj shumë kompani po i drejtohen vendeve më të largëta në kërkim të fuqisë punëtore më të lirë”, saktëson ky ekspert.
Ai shton se turizmi dhe mikpritja po bëhen sektorë gjithnjë e më fitimprurës, veçanërisht në vendet bregdetare si Shqipëria dhe Mali i Zi, gjë që i bën ato tërheqëse për sipërmarrësit dhe punëtorët.
Avdijaj paralajmëron se "për shkak të mospërputhjes midis aftësive dhe nevojave të tregut", shumë sektorë po kalojnë nëpër transformim, kështu që rikualifikimi për profesione të reja është më i shpeshtë.
Ai vëren se ky fenomen është gjithnjë e më i dukshëm brenda kompanive në mënyrë që të "përshtatet fuqia punëtore me kërkesat e reja".
Gjithashtu shton se nuk ka të dhëna të sakta mbi migrimin e fuqisë punëtore gjatë sezonit të verës së këtij viti, por se "trendet ekonomike tregojnë rritje të aktivitetit në të gjithë sektorët, veçanërisht në turizëm dhe mikpritje".
"Trendet e përgjithshme të migrimit tregojnë një dëshirë të fortë të fuqisë punëtore për t'u zhvendosur në ekonomi më të zhvilluara evropiane për një standard më të mirë jetese. Ndër vendet më tërheqëse janë Gjermania, Zvicra, Austria,
Franca, Italia, vendet skandinave, si dhe destinacione më të afërta si Kroacia dhe Sllovenia", thekson Avdijaj.
komentet