Gjokiq në gjyqin e ish-udhëheqësve të UÇK: Dëshmitarë të shumtë serbë vendosën të dëshmojnë pa masa mbrojtëse

Puna e Dhomave të Specializuara në Hagë është më se e kënaqshme, vlerëson historiani Bojan Gjokiq, duke shtuar se është ende herët për të bërë parashikime duke pasur parasysh se në procedurën kundër ish-udhëheqësve të UÇK-së duhet të dëgjohen rreth 300 dëshmitarë të tjerë pas së cilës mbrojtja do të paraqesë provat e saj.

Këtë e tha Gjokiq për Kosovo online me rastin e përvjetorit të fillimit të gjykimit në Hagë të liderëve të ish-UÇK-së, Hashim Thaçi, Rexhep Selimi, Jakup Krasniqi dhe Kadri Veseli, të cilët akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Ai thekson se mbrojtja e liderëve të ish-UÇK-së po përpiqet të bartë përgjegjësinë tek “popullata shqiptare e indinjuar dhe e hidhur”, si dhe të mohojë edhe vendimet e gjykatave në Kosovë që vërtetojnë krimet e kryera nga pjesëtarët e UÇK-së.

Historiani kujton se gjykimi për çështjen “Thaçi dhe të tjerët” është një nga proceset ku u kryen hetime nga autoritete të ndryshme, dhe u grumbulluan prova prej më shumë se 20 vitesh.

"Në fillim gjykimi nuk ka qenë transparent. Pas ndërhyrjes së gjyqtarëve, Prokuroria po nxjerr gjithnjë e më shumë provat dhe deklaratat e dëshmitarëve për publikun. Dëshmitarë të shumtë serbë vendosën të dëshmojnë pa masa mbrojtëse. Për sa u përket dëshmitarëve shqiptarë, disa prej tyre i kanë ndryshuar deklaratat që i kanë dhënë prokurorisë në gjykatë për sa i përket hierarkisë në UÇK, madje një dëshmitar shqiptar ka hequr dorë nga disa pjesë të librit të tij për të mbrojtur të akuzuarin”, tha Gjokiq.

Ai vuri në dukje se mbrojtja u përpoq që përgjegjësinë për krimet e kryera t'ia kalojë komandantëve të zonave operative, duke shtuar se ka prova të mjaftueshme për të ngritur akuza ndaj komandantëve të zonave operative dhe vartësve të tyre.

Gjithashtu, mbrojtja i referohet një alibije, e cila, sipas Gjokiqit, është shumë interesante.

"Disa avokatë të pandehurve madje mohojnë aktgjykimet e gjykatave në Kosovë që kanë konstatuar krime të kryera nga pjesëtarët e UÇK-së. E gjithë mbrojtja po përpiqet të dëshmojë se fajin për krimet e ka popullata e keqe dhe hakmarrëse shqiptare nga Kosova. Kjo është interesante sepse gjykata duhet të përcaktojë nëse krimet janë kryer nga pjesëtarë të UÇK-së apo nga një popullatë e zemëruar shqiptare. Nëse kjo e fundit vërtetohet, shqiptarët nga Kosova do të jenë I vetmi popull nga territori i ish-Jugosllavisë që janë dënuar kolektivisht për krime”, ka theksuar Gjokiq.

Ai thekson se të akuzuarit në rastin Thaçi dhe të tjerët çdo dy muaj parashtrojnë kërkesë për t'u liruar nga paraburgimi dhe për t'u mbrojtur nga liria, të cilën Gjykata tani për tani e refuzon sepse, siç shpjegon ai, lirimi i tyre nga paraburgimi mund të rrezikojë dëshmitë e Prokurorisë.

Sa i përket Prokurorisë, siç thotë ai, në gjykim dolën prova të reja për krime që nuk ishin përfshirë në aktakuzë. Ai shton se mbrojtja kërkon që këto prova të mos futen në lëndë, përkatësisht të refuzohen këto prova.

“Sipas dëshmive të mëparshme të paraqitura nga prokuroria, Hashim Thaçi ka qenë në dijeni se krimet janë kryer, por ka injoruar kërkesat e të huajve dhe përgjegjësinë ua ka bartur të tjerëve. Deklaratat e dëshmitarëve të vdekur janë përfshirë në shkresat e lëndës si provë dhe Prokuroria e ka shkurtuar kohën e marrjes në pyetje të dëshmitarëve, për një procedurë më të shpejtë”, ka thënë ai.

Historiani e cilësoi punën e deritanishme të Prokurorisë si “më se të kënaqshme”. Mirëpo, ai beson se Serbia ka filluar vonë bashkëpunimin me Prokurorinë e Specializuar në Hagë.

“Sipas njohurive të mia, ka pasur bashkëpunim vetëm që nga tetori i vitit 2019. Deklaratat e mëparshme të politikanëve dhe individëve në Serbi vetëm sa kanë dëmtuar Prokurorinë e Hagës. Familjet e viktimave janë manipuluar dhe është krijuar frika tek ata persona. Me këtë rast, u bëj thirrje politikanëve dhe individëve që të përmbahen nga deklaratat dhe pretendimet e pavërteta për Dhomat e Specializuara në Hagë”, tha Gjokiq.

Sa i përket vendimit, ai tha se është ende herët për të bërë parashikime.

“Ne jemi ende në fillim të gjykimit. Prokuroria duhet të prezantojë provat e gati 300 dëshmitarëve të tjerë, pas kësaj duhet të presim provat e mbrojtjes. Duhet theksuar se anëtarësimi i Kosovës në Këshillin e Evropës do të lejojnë të akuzuarit të aplikojnë në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pas gjyqit në Hagë për të drejtat në Strasburg”, përfundoi historiani.