Cakolli: Udhëzimet administrative nuk janë në përputhje me ligjin, duhet të zgjidhen kryekomunarët e rinj por edhe këshilltarët lokalë

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës tha për Kosovo online se udhëzimet administrative lidhur me peticionet për shkarkimin e kryekomunarëve nuk janë në përputhje me ligjin, sepse në ndërkohë janë futur procedura të reja që nuk ishin të parapara me ligjet e vetëqeverisjes lokale dhe kjo pengon të drejtat e qytetarëve në katër komuna në veri për të tërhequr kryekomunarët.

“Dje morëm lajmin se një grup qytetarësh kanë paraqitur kërkesa për shkarkimin e kryetarëve të komunave të tyre. Ajo që më vonë dëgjuam ishte se zyrtarët e pushtetit lokal pohuan se peticionet nuk ishin në përputhje me kornizën ligjore, duke pretenduar se ato nuk ishin dorëzuar ligjërisht sepse zyrtarët komunalë nuk ishin të informuar paraprakisht për to. Mirëpo, mendojmë se vetë udhëzimet administrative nuk janë në përputhje me ligjin sepse ndërkohë janë futur procedura të reja që nuk ishin të parapara me ligjet e vetëqeverisjes lokale dhe kjo pengon të drejtat e qytetarëve për të tërhequr kryetarët e komunave sepse prezanton disa barriera të reja administrative”, tha Cakolli.

Ai shtoi se nuk duhet të ketë procedura shtesë lidhur me mbledhjen e 20 për qind të nënshkrimeve.

“Zyrtarët e vetëqeverisjes lokale nuk kanë të drejtë ligjore të konsiderojnë nëse iniciativat e qytetarëve janë në përputhje me ligjin apo jo. Kjo ishte përgjegjësi e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, i cili duhej të përcaktonte nëse janë mbledhur 20 për qind të votave të votuesve të regjistruar në një komunë të caktuar. Prandaj duhet të dimë më shumë për numrin e qytetarëve dhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve duhet të informojë sa më shpejt opinionin për këtë numër, nëse është arritur apo jo. Pas kësaj, mendoj se në rast se do të vazhdojmë ta kemi atë problem politik, atëherë grupi i qytetarëve që kanë iniciuar këtë kërkesë duhet ta dërgojnë në pushtetin vendor, që më pas ta përcjellin në ministri, por besoj se deri më tani është shkelur e drejta e qytetarëve për ta bërë këtë”, theksoi Cakolli.

Ai shtoi se sipas ligjit, pasi të jenë ndjekur procedurat e parapara, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve tani duhet të shpallë publikisht dhe të informojë ministrinë dhe vetëqeverisjet lokale nëse është arritur pragu prej 20 për qind të votave.

“Në rast se do të ndodhë, zyrtarët e pushtetit vendor do të udhëzojnë Komisionin Qendror të Zgjedhjeve që të zhvillojë procesin e votimit, i cili duhet të kryhet brenda një periudhe, zakonisht dy mujore dhe qytetarët e këtyre katër komunave, varësisht nga numri i qytetarëve që kanë nënshkruar kërkesën, do të pyeten nëse janë pro apo kundër largimit të kryetarëve të tyre aktual. Nëse më shumë se 50 për qind e votuesve dalin dhe votojnë pro ndryshimit, atëherë Presidenti i Kosovës duhet të dalë dhe të shpallë zgjedhjet e reja të jashtëzakonshme që do të mbaheshin brenda 30 deri në 45 ditë pas kësaj procedure. Megjithatë, duke ditur se mund të ketë disa vonesa administrative, mendoj se nuk është e arsyeshme të pritet që zgjedhjet e reja të mbahen në fund të shkurtit ose në fillim të marsit. Duhet të përcaktohet nëse do të votojnë edhe qytetarët që jetojnë jashtë vendit, nëse votimi do të bëhet vetëm në këto komuna. Më pas, ankesat gjyqësore duhet të shqyrtohen nëse ka të tilla në rast se votat nuk janë numëruar siç duhet. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk ka miratuar as rregulla të reja për zgjedhjet deri më tani”, theksoi bashkëbiseduesi ynë.

I pyetur se pse institucionet e Kosovës e refuzojnë peticionin, i cili duket se dëshiron të shtyjë zgjedhjet në veri, Cakolli pohon se nuk ka asnjë mënyrë për të vonuar apo mohuar të drejtën e qytetarëve për të shprehur të drejtat e tyre që kanë sipas ligjit.

“Edhe në fillim kërkuam dorëheqjen nga kryekomunarët aktualë, sepse besuam se ishte mënyra më e lehtë, si në aspektin kohor, por edhe financiar, sepse nuk do të duhej të shpenzonim dyfishin e parave. Megjithatë, nuk ka asnjë garanci, edhe nëse kryetarët e komunave fajësohen, se partitë politike serbe, e veçanërisht Lista Serbe, do të marrin pjesë në zgjedhje. Prandaj mendoj se institucionet e Kosovës duhet të jenë shumë më proaktive në këtë drejtim dhe në anën tjetër duhet të kemi një marrëveshje më të fortë politike për këtë çështje. Qytetarët edhe nëse p.sh. i dorëzojnë peticionet siç duhet, sërish kanë problem kur bëhet fjalë për këshillat vendorë të këtyre komunave ku dominojnë partitë me shumicë shqiptare, por nuk kanë legjitimitet sepse kanë një numër të vogël votash. I gjithë kuadri institucional në bashkitë veriore duhet të zgjidhet me një marrëveshje politike për të parashikuar jo vetëm zgjedhjen e kryetarëve të rinj, por edhe këshillat vendorë për të zgjedhur institucione të reja që kanë legjitimitet të plotë siç kishin para krizës që ndodhi në veriu”, përfundoi Cakolli.