Gjuriq: Kërcenimi i të drejtave të serbëve është njollë në ndërgjegjen e aktorëve ndërkombëtarë në Kosovë

Serbët në Kosovë, që nga ardhja e Albin Kurtit në pushtet në Prishtinë, po përjetojnë momentet më të vështira në dy dekadat e fundit e gjysmë, dhe rrezikimi i të drejtave njerëzore dhe politike të komunitetit serb është gjithashtu një njollë në ndërgjegjen e aktorëve ndërkombëtarë të pranishëm në Kosovë, ka theksuar ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Marko Gjuriq, në një intervistë për gazetën e Frankfurtit „Vesti“.

„Serbia do të vazhdojë, mbi themele të forta të së drejtës ndërkombëtare dhe me të gjitha mjetet politike e diplomatike të disponueshme, të luftojë për mbrojtjen e interesave të saj shtetërore dhe kombëtare. Populli serb, që nga ardhja e Albin Kurtit në krye të institucioneve të përkohshme të vetëqeverisjes në Prishtinë, po përjeton momentet më të vështira në dy dekadat e fundit e gjysmë. Kërcenimi i të drejtave njerëzore dhe politike të serbëve në Kosovë dhe Metohi, përveçse është një dëshmi e agjendës regresive etno-nacionaliste të Kurtit, është gjithashtu një njollë në ndërgjegjen e aktorëve ndërkombëtarë të pranishëm në krahinën tonë jugore, pasi nuk janë marrë të gjitha masat e mundshme për ta penguar Prishtinën nga veprimet e saj të njëanshme, agresive dhe thelbësisht anti-evropiane,“ ka theksuar Gjuriq.

Ai theksoi se serbët në Kosovë janë njerëz të fortë, të vendosur për të mbrojtur të drejtën e tyre për të ekzistuar, por nënvizoi se është turp që një kolektiv në Evropën moderne është i ekspozuar ndaj sfidave të tilla.

“Serbia do të vazhdojë të luftojë për popullin e saj në provincën jugore, brenda dhe jashtë vendit, sepse ajo që deri më tani ishte një çështje kyçe kombëtare dhe identitare për ne është bërë gjithashtu një problem humanitar dhe ne do të bëjmë gjithçka që është e nevojshme për të ndihmuar qytetarët dhe bashkatdhetarët durojnë në këto kohë të vështira”, tha ministri.

Ai theksoi se Serbia vepron si një partner i besueshëm në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe se përfaqësuesit e saj nuk thonë një gjë në publik dhe një tjetër në takime të mbyllura.

“Ne e kemi profilizuar me sukses veten si një faktor ndërkombëtar me të cilin bashkëbiseduesit jo gjithmonë duhet të pajtohen, por sot jemi sigurisht dikush që mund t'i besohet. Serbia është një vend politikisht i pavarur dhe si i tillë ka të drejtën legjitime të luftojë për interesat e saj në arenën ndërkombëtare, dhe së fundmi ne po i artikulojmë më mirë interesat tona dhe zëri ynë po dëgjohet gjithnjë e më shumë. Në këtë kontribuon dukshëm edhe reputacioni personal dhe profesional që presidenti Aleksandar Vuçiq ka ndërtuar në nivel ndërkombëtar”, shpjegoi Gjuriq.

I pyetur se në çfarë mënyre dhe nëse është e mundur të ndryshohet qëndrimi i vendeve që e kanë njohur pavarësinë e Kosovës, ai theksoi se vetë fakti që gati 30 shtete e kanë tërhequr njohjen e pavarësisë së shpallur në mënyrë të njëanshme të Kosovës tregon se çështja është larg përfundimit.

“Dhe edhe në mesin e njohësve ka shtete që ne i klasifikojmë në grupin e njohësve pasivë, dhe më lejoni të sqaroj, po flasim për vende që e kanë njohur zyrtarisht të vetëshpallurën “Kosovë”, por nuk kanë vendosur marrëdhënie diplomatike dhe nuk votojnë në forume ndërkombëtare në favor të Prishtinës. Serbia i ka mbrojtur me këmbëngulje qëndrimet e saj për vite me radhë duke iu referuar ligjit ndërkombëtar dhe kjo këmbëngulje ka dhënë rezultat. Kuptohet se për këtë rezultat është kryesisht përgjegjëse diplomacia serbe, duke punuar në nivel dypalësh me shumë vende, dhe për këtë, përveç krijuesve të politikës sonë shtetërore, për luftën për ruajtjen e tërësisë territoriale dhe sovranitetit të Serbisë janë përgjegjës edhe shumë heronj të panjohur për opinionin”, nënvizoi Gjuriq.

I pyetur se sa lajm i mirë apo i keq është ardhja e Donald Trump për Serbinë, ministri u përgjigj se strukturat politike dhe diplomacia serbe prej vitesh kanë ndërtuar një dialog strategjik me SHBA-në dhe një rrjet bashkëbiseduesish të gatshëm për të dëgjuar argumentet tona, dhe për të ndarë me ne vizionin e një Serbie moderne dhe të begatë, e cila në të ardhmen do të jetë jo vetëm një shtyllë stabiliteti, por edhe një motor i zhvillimit ekonomik në Ballkanin Perëndimor.

“Ne gjithashtu kemi bashkëpunim të vazhdueshëm dhe produktiv me njerëzit në mjedisin e afërt të Presidentit Trump, kështu që jam i sigurt se do të vazhdojmë atë që kemi filluar. Ka potencial për të ngritur marrëdhëniet serbo-amerikane në nivelin më të lartë në histori gjatë mandatit të Presidentit Trump, megjithatë, publiku ynë nuk duhet të ushqejë pritshmëritë se do të ketë disa ndryshime rrufe të shpejta dhe rrënjësore në politikën amerikane ndaj Serbisë. Marrëdhëniet tona do t'i ndërtojmë me durim dhe hap pas hapi, si partnerë të besueshëm”, tha Gjuriq.

Shefi i diplomacisë serbe, duke folur për vitin 2024, tha se ai ishte i mbushur me sfida të shumta politike që janë pasojë e situatës gjithnjë e më komplekse politike dhe ekonomike në botë.

“Përkundër gjithçkaje, Serbia arriti të ruajë stabilitetin e brendshëm dhe të jetë në krye të Evropës për sa i përket shkallës së arritur të rritjes ekonomike”. Kjo nuk ndodhi vetvetiu, por pas saj qëndron puna e palodhur dhe planifikimi strategjik i përgjegjshëm i Presidentit dhe Qeverisë së Serbisë. Ne arritëm të mbrohemi në masën më të madhe nga tërmetet tektonike që po ndryshojnë rrënjësisht marrëdhëniet gjeopolitike para syve tanë dhe Ministria e Punëve të Jashtme dha një kontribut të madh për këtë”, shtoi Gjuriq.

I pyetur se cilat do të veçonte si sfidat dhe sukseset kryesore të diplomacisë serbe në vitin 2024, ai tha se suksesi kryesor ishte se Serbia arriti t'i rezistojë presioneve për të devijuar nga rruga e zhvillimit të një politike të pavarur të brendshme dhe të jashtme dhe për të shmangur instrumentalizimin e drejtpërdrejtë në një luftë ende të pasigurt gjeopolitike.

“Serbia dhe diplomacia e saj kanë treguar se kanë një kapacitet të politikës së jashtme dukshëm më të madhe se ajo që na atribuohet neve, dhe kjo mund të shihet edhe në faktin se Prishtina nuk ka arritur suksese të rëndësishme në nivel ndërkombëtar në vitin 2024 dhe sepse shumica e njerëzimit ishte kundër stigmatizimit të Serbisë dhe popullit serb kur është fjala për rezolutën e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së për Srebrenicën. Është gjithashtu e rëndësishme të theksohet se ne kemi hyrë në një periudhë të veprimit proaktiv nga një periudhë e politikës së jashtme reactive dhe kjo shihet më së miri duke i dhënë përmbajtje të re marrëdhënieve tradicionalisht të mira me vendet e Afrikës dhe Lindjes së Largët, mbi të gjitha me Kinën si një superfuqi ekonomike dhe politike në rritje. Serbia po e pohon veten gjithnjë e më shumë si një urë e mirë dhe efektive midis asaj që në terminologjinë moderne politike përshkruhet si veriu global dhe jugu global," shpjegoi Gjuriq.

I pyetur se si reflektohen çështjet e mëdha botërore në vendet e vogla si Serbia, ai theksoi se po jetojmë në një moment në të cilin, nga frika e kohës së ardhshme, vendet grupohen në koalicione dhe blloqe, gjë që siç shprehet ai e bën mundësia e de-përshkallëzimit është e vështirë.

"Serbia ka paguar një çmim të lartë për konfliktet e mëdha globale dhe rajonale shumë herë në histori dhe populli ynë është sjellë në prag të mbijetesës biologjike më shumë se një herë." Interesi ynë i padyshimtë është që këtë herë, sa më shumë që të jetë e mundur, të qëndrojmë larg konflikteve të mëdha dhe, duke udhëhequr një politikë të pavarur dhe duke qëndruar ushtarakisht neutralë, të zvogëlojmë hendekun ekonomik dhe teknologjik mes nesh dhe vendeve më të zhvilluara të Evropës. Është e vetëkuptueshme që ne nuk mund të jemi plotësisht të imunizuar ndaj asaj që po ndodh rreth nesh, por këtë herë nuk do të jemi aktor i destabilizimit në marrëdhëniet ndërkombëtare, por një vend që është i gatshëm në çdo mënyrë të kontribuojë në ndërtimin e bashkëpunimit paqësor ndërkombëtar”, tha Gjuriq.

I pyetur se cilat do të jenë qëllimet kyçe të diplomacisë serbe në vitin 2025, ai tha se diplomacia serbe do të vazhdojë të punojë në mbrojtjen e interesave kyçe shtetërore dhe kombëtare, e para prej të cilave është mbrojtja e integritetit dhe sovranitetit tonë territorial.

Vitin e ardhshëm, kujtoi ai, bota feston 80 vjetorin e themelimit të Kombeve të Bashkuara dhe kjo, beson ai, do të jetë një mundësi për Serbinë që edhe një herë, në mënyrë të pavarur ose në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë që ndajnë vlerat tona, të marrë pjesë në përpjekjet për t'i dhënë jetë të re parimeve mbi të cilat mbështetet rendi botëror, siç përshkruhet në Karta e OKB-së.

“Do të jetë gjithashtu një mundësi për të rikrijuar argumentet që Serbia përdor për të mbrojtur interesat e saj kur bëhet fjalë për Kosovën dhe Metohinë”. Ne do të vazhdojmë të punojmë me hapa të mëdhenj edhe në procesin e integrimit evropian, që është synimi ynë kryesor i politikës së jashtme, si dhe në relaksimin e marrëdhënieve dhe pasurimin e bashkëpunimit me mjedisin tonë të afërt, sepse një politikë rajonale proaktive dhe konstruktive nuk është vetëm një segment i rëndësishëm i politikës sonë më të gjerë evropiane, por edhe kusht për stabilitet dhe zhvillim të vazhdueshëm ekonomik të Serbisë. Viti i ardhshëm, shpresoj, do të jetë gjithashtu një mundësi për të bërë hapa thelbësorë kur bëhet fjalë për reformimin dhe rinovimin e diplomacisë serbe, sepse ky është një synim i rëndësishëm funksional dhe një parakusht që ne të përballemi me të gjitha sfidat e ardhshme me kapacitetet e duhura të personelit. Pjesë e atij procesi është edhe zgjerimi i rrjetit diplomatik-konsullor”, ka theksuar Gjuriq.

Viti i ardhshëm, beson ai, do të jetë ndoshta më sfiduesi në historinë moderne të racës njerëzore.

“Nëse konfliktet dhe tensionet serioze rajonale nuk fillojnë të ecin në drejtim të një zgjidhjeje paqësore, tensionet në marrëdhëniet ndërkombëtare do të arrijnë një ethe, gjë që pashmangshmërisht do të sjellë disa sfida të reja edhe për Serbinë. Serbia, megjithatë, ka një president dhe një qeveri që mendojnë në mënyrë strategjike vitet e ardhshme dhe vendi ynë do të bëjë gjithçka që është e mundur për të ruajtur paqen, stabilitetin dhe vrullin e zhvillimit që të gjithë kemi parë vitet e fundit. Dhe politika jonë paqësore e krijimit të miqësive dhe partneriteteve në mbarë botën, në atë skenar të errët, gjithashtu do të vihet në provë, sepse procesi i polarizimit gjeopolitik do të marrë intensitet. Bota është në një pikë kthese, por Serbia do të jetë e gatshme për çdo zhvillim të situatës në marrëdhëniet ndërkombëtare”, përfundoi ministri Gjuriq.