Gjuriq: SHBA kanë bërë një hap pozitiv sa i përket interesave serbe në rajon

Ministri i Punëve të Jashtme, Marko Gjuriq, deklaroi se Serbia dhe SHBA kanë qëndrime të ndryshme lidhur me Kosovën, por se Uashingtoni ka bërë një hap të caktuar pozitiv kur bëhet fjalë për interesat kombëtare serbe në rajon dhe për qasjen ndaj Prishtinës, duke shtuar se Beogradi synon përmirësimin e mëtejshëm të marrëdhënieve me Uashingtonin, raporton RTV.

“Duhet ta shohim objektivisht situatën dhe të themi se administrata e Trampit ka pezulluar dialogun strategjik me qeverinë e Kurtit dhe ka mbajtur të bllokuara disa qindra milionë dollarë ndihmë zhvillimore. Kjo është pasojë e vlerësimit të tyre për pozitën e rrezikuar të të krishterëve, përkatësisht të serbëve në Kosovë dhe Metohi”, tha Gjuriq në një intervistë për Tanjug.

Shefi i diplomacisë serbe theksoi se detyra e tij është të përpiqet të analizojë objektivisht gjërat dhe që në paraqitjet publike të flasë të vërtetën dhe faktet.

“Fakt është se administrata e re amerikane ka bërë disa hapa pozitivë ndaj Serbisë. Dhe kur e them këtë, kam parasysh marrjen në konsideratë të interesave kombëtare serbe në rajon”, tha Gjuriq, duke shtuar se qëllimi i Serbisë është përmirësimi i mëtejshëm i marrëdhënieve me SHBA-në.

Sa i përket situatës së brendshme në Serbi, siç tha Gjuriq, është e qartë se politika amerikane e financimit të aktiviteteve të ndryshme politike që ka ekzistuar në periudhën e mëparshme, tani nuk ekziston më në atë formë.

“Kur bëhet fjalë për energjetikën, aktualisht po zhvillojmë bisedime në një periudhë në të cilën ekziston pezullimi i sanksioneve ndaj pjesës së kapitalit rus, gjë që është rezultat i bisedimeve dhe iniciativave të presidentit Vuçiq dhe të nesh në qeveri, me qëllim që Serbia të mos përballet padrejtësisht me pasojat e marrëdhënieve ndërmjet fuqive të mëdha”, tha Gjuriq.

Duke shtuar se për 10 muaj është respektuar ajo që ishte pozicioni serb, por edhe se sanksionet ndaj NIS-it kanë qenë në fuqi për më shumë se dy muaj e gjysmë dhe se kjo ka pasur pasoja negative për Serbinë, Gjuriq tha se Serbia nuk ka qenë e kënaqur me këto masa dhe veprime, por për hir të së vërtetës, nafta tani po rrjedh dhe rafineria do të rifillojë punën pas disa ditësh.

“Shpresojmë që zgjidhja për këtë çështje të gjendet së shpejti. Dhe, siç ka thënë edhe presidenti Vuçiq, ne si shtet dhe si sistem jemi përgatitur shumë seriozisht për një situatë të tillë. Asnjëherë siguria e furnizimit të tregut, madje as niveli i çmimeve, nuk është vënë në pikëpyetje. Dhe mendoj se kjo është më e rëndësishmja”, shtoi shefi i diplomacisë serbe.

Ai sqaroi se kur flitet për qëndrimin e SHBA-së ndaj Republikës Sërpska, çka është një çështje e rëndësishme për popullin serb, është shumë domethënëse që janë hequr sanksionet ndaj shumë zyrtarëve të Republikës Sërpska, si dhe që është ndryshuar në mënyrë thelbësore qasja ndaj çështjes së Bosnje e Hercegovinës.

“Nuk ka më insistime apo presione për unitarizimin e Bosnje e Hercegovinës kur flitet për politikën e Uashingtonit, gjë që nuk ka qenë rasti me disa administrata të mëparshme”, theksoi ai.

Ai sqaroi më tej se Serbia ka dy prioritete strategjike në vitin 2026, e ato janë ruajtja e stabilitetit dhe paqes në vend, si dhe vazhdimi i rritjes ekonomike.

“Në vitin 2026 Serbia do të qëndrojë fort në këmbët e veta dhe do të kujdeset para së gjithash për interesat e saj. Motoja jonë është në përputhje me kohën në të cilën jetojmë – Serbia në radhë të parë, dhe interesi shtetëror dhe kombëtar serb është kriteri bazë dhe masa themelore e pozicionimit tonë në arenën ndërkombëtare”, tha Gjuriq.

Siç shtoi ai, në kuadër të kësaj do të vazhdojë mbështetja për të drejtën ndërkombëtare publike dhe Kartën e Kombeve të Bashkuara, por prioritet do të jetë ruajtja e interesit serb, si shtetëror ashtu edhe kombëtar, pasi serbët nuk jetojnë vetëm në Serbi, raporton RTV.

Gjuriq theksoi se në këtë kuadër do të vazhdojë puna për afrimin me Bashkimin Evropian, por njëkohësisht do të bëhet përpjekje e madhe për ruajtjen e miqësive tradicionale dhe për arritjen e përparimit të mëtejshëm në marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Po ashtu, siç shton shefi i diplomacisë serbe, do të punohet që në asnjë mënyrë të mos humbet mundësia për të ndërtuar me vendet e Afrikës, Azisë dhe Amerikës Latine një lloj marrëdhënieje ekonomike dhe politike që do t’i sigurojë Serbisë një avantazh krahasues ndaj disa vendeve të tjera, si treg ashtu edhe si shtet.

Sipas tij, për të realizuar me sukses prioritetet kyçe kombëtare për vitin 2026, përkatësisht ruajtjen e stabilitetit si në planin e brendshëm ashtu edhe në atë të jashtëm dhe vazhdimin e zhvillimit dinamik ekonomik, diplomacia serbe do të duhet të luajë një rol edhe më aktiv dhe më energjik.

Në këtë drejtim, sqaroi Gjuriq, do të vazhdohet me forcimin e kapaciteteve të ministrisë.

“Thirrja publike ‘Bëhu diplomat serb’ është e hapur. Ne dëshirojmë ta rrisim ndjeshëm cilësinë dhe kapacitetin e ministrisë sonë dhe, në këtë kuadër, në vitin 2026 do të punojmë edhe për hapjen e përfaqësive të reja diplomatiko-konsullore. Qeveria tashmë ka miratuar hapjen e një ambasade të re që do të mbulojë vendet baltike me seli në Riga, Letoni, ndërsa gjatë këtij viti presim edhe hapjen e ambasadave në Gjeorgji, Tanzani dhe në disa vende të tjera”, deklaroi Gjuriq.

Duke iu përgjigjur pyetjes për integrimet evropiane dhe mos­hapjen e Klasterit 3, Gjuriq theksoi se Serbia është e gatshme për të pestin vit radhazi ta hapë këtë klaster, por se nga Serbia nuk varet se si do të pozicionohen shtetet anëtare kur bëhet fjalë për dinamikën.

“Nëse i shohim kapitujt brenda atij Klasteri, Serbia tashmë ka hapur tre nga pesë kapituj sipas metodologjisë së vjetër në kuadër të këtij klasteri. Ajo që varet nga ne është se sa cilësisht do ta realizojmë procesin përgatitor në nivel administrativo-teknik. Kjo ka përfunduar prej kohësh dhe madje Komisioni Evropian e ka vlerësuar këtë para pesë vitesh. Të bëjmë atë që mundemi për të fituar politikisht ato shtete anëtare që janë skeptike, por ka edhe gjëra që nuk varen nga ne”, tha shefi i diplomacisë serbe.

Gjuriq shtoi se, nëse në disa shtete anëtare ekziston një opinion publik kaq i rrënjosur kundër zgjerimit, Serbia nuk mund ta ndryshojë lehtë këtë gjendje.

Ai theksoi se kjo nuk është një punë afatshkurtër dhe se Serbia mund të ndikojë dhe të bindë, por edhe se në disa prej këtyre shteteve anëtare qëndrimi ndaj hapjes së klastereve varet nga marrëdhëniet e Serbisë me Federatën Ruse, ndërsa në disa shtete madje edhe nga qëndrimi ndaj Kosovës, por kryesisht nga marrëdhëniet tona me Federatën Ruse.

Duke theksuar se anëtarësimi në BE nuk është vetëm interes kombëtar i Serbisë, Gjuriq shtoi se është në interes të Serbisë që të jetë edhe pjesëmarrëse në marrjen e vendimeve për politikat evropiane në të gjitha fushat, nga kultura te siguria, politika e jashtme dhe bujqësia.

Ai vuri në dukje gjithashtu se BE-ja do të kishte përfitim të madh nga pranimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor në anëtarësinë e saj, sepse zhvillimet në botë dhe dinamika e tyre janë aq të përshpejtuara dhe dramatike, saqë Bashkimi Evropian nuk mund dhe nuk duhet t’i lejojë vetes të humbasë të gjitha potencialet që do t’i fitonte nëse do të konsolidohej dhe bashkohej edhe në hapësirën e Ballkanit.

“Nuk duhet të lejojmë që Ballkani të mbetet ‘thembrë e Akilit’ e Evropës, ndërsa vetë Evropa të shndërrohet në një tabelë shahu për përballje gjeopolitike të fuqive të mëdha”, theksoi Gjuriq.

Duke theksuar se në BE ekziston një kor i larmishëm qëndrimesh dhe qasjesh ideologjike e mendimesh, Gjuriq shprehu pritshmërinë që në vitin 2026 të ketë më shumë unitet.

Gjuriq gjithashtu theksoi se Serbia jo vetëm që nuk i ka neglizhuar marrëdhëniet me fuqitë e tjera të mëdha, por ka vazhduar t’i zhvillojë ato.

“Keni një dinamikë intensive vizitash nga qendra të tjera të mëdha dhe një dinamikë të rritjes ekonomike dhe të zgjerimit të bashkëpunimit në të gjitha fushat edhe me fuqitë e tjera të mëdha. Prandaj përpiqemi të ruajmë atë që kemi dhe të përmirësojmë marrëdhëniet e reja”, përfundoi Gjuriq.

Sa i përket ekonomisë, siç theksoi Gjuriq, Serbia ka shënuar deri vitin e kaluar nivele rekord të hyrjeve të investimeve, derisa u godit nga zhvillimet e brendshme dhe bllokadat.

“Tani është e rëndësishme t’i kthehemi atij përparimi ekonomik dhe rritjes së ekonomisë sonë, sepse kjo është diçka që, nga njëra anë, do t’i zvogëlojë në një farë mase kundërthëniet dhe tensionet shoqërore, ndërsa nga ana tjetër do t’i krijojë Serbisë parakushtet për të vazhduar forcimin institucional, ushtarak dhe në çdo aspekt tjetër”, tha Gjuriq.

I pyetur se sa Ekspozita e Specializuar Expo, e cila do të mbahet në Beograd në vitin 2027, ndikon në pozicionimin e Serbisë në bashkësinë ndërkombëtare, Gjuriq theksoi se Expo është një mundësi e madhe për Serbinë, një vend që ka nevojë të dëgjohet për gjëra pozitive.

“Expo do të jetë një ekspozitë që do të mbledhë përfaqësues, tani mund të themi lirisht, nga mbi 140 shtete që do të kenë pavijonet e tyre në Beograd, në hapësirën e Ekspoz. Në Serbi do të vijnë miliona turistë për këtë Expo. Infrastruktura, shërbimet turistike dhe shumë segmente të shoqërisë sonë do të përjetojnë zhvillim falë projektit Expo. Prandaj gëzohem për këtë dhe duhet të pranoj se kjo është një vizion pozitiv që për shumëkënd ka sjellë në mënyrë të papritur një mundësi zhvillimi jo vetëm për Beogradin, por shumë më gjerë se kaq, do të thosha për të gjithë Serbinë”, tha Gjuriq.

Ai shtoi se Expo i ka dhënë Serbisë edhe në planin politik një histori pozitive, pasi në vendin tonë do të mblidhen shumë liderë botërorë dhe përfaqësues të shteteve të ndryshme.

“Nuk kam nevojë ta shpjegoj se kjo është e dobishme edhe për disa aktivitete që ne i zhvillojmë lidhur me Kosovën dhe Metohinë”, tha Gjuriq.

I pyetur se çfarë pret të ndodhë në botë në vitin 2026 dhe çfarë mund të presim nëse e drejta ndërkombëtare publike dhe rendi ndërkombëtar i vendosur nga OKB-ja shemben, Gjuriq theksoi se rendi i vjetër botëror ka vdekur.

“Rendi i vjetër botëror ka vdekur. Dhe kjo është fakt. Në skenë është një darvinizëm absolut shoqëror dhe politik në marrëdhëniet ndërkombëtare. Dhe kjo gjendje do të zgjasë derisa të përfundojë formimi i rendit të ri botëror dhe të vendoset një ekuilibër i ri, pas së cilit ata që do të dalin fitues nga kjo rikonfigurim global që po ndodh, do t’i shkruajnë rregullat e reja”, tha Gjuriq.

Siç shtoi ai, deri atëherë më e rëndësishmja është të mos tërhiqemi në vorbullën e trazirave dhe konflikteve globale.

“Më e rëndësishmja është të vazhdojmë pikërisht ashtu siç e ka përcaktuar presidenti Vuçiq: të punojmë, nga njëra anë, për ruajtjen e stabilitetit të brendshëm dhe rajonal dhe, nga ana tjetër, për rritje dhe zhvillim dinamik ekonomik, sepse kjo është ajo që mund të na mundësojë që si Serbi edhe ne të jemi ndër fituesit në këtë rikonfigurim global që po ndodh tani, pa u përfshirë në forma të ndryshme konfliktesh, për momentin politike, dhe shpresojmë që aty edhe të mbeten”, theksoi shefi i diplomacisë serbe.

Duke ua uruar të gjithëve Vitin e Ri Ortodoks që po afron, Gjuriq tha se Viti i Ri serb për popullin serb përfaqëson një dallim dhe një veçanti.

Ai shtoi se kjo është një tipar i rëndësishëm i kulturës sonë dhe shprehu dëshirën që në të ardhmen ai të bëhet edhe festë zyrtare shtetërore, në mënyrë që të ndihmohet ruajtja e tij.

“Ne, përndryshe, nuk kemi shumë ditë pushimi, ndryshe nga mendimi i përhapur. Mendoj se kemi rreth 13 ditë jo pune në kalendar, që është në nivel ose madje pak nën mesataren kur bëhet fjalë për numrin e ditëve jo pune në vendet evropiane. Mendoj se qeveria ka bërë një hap të rëndësishëm këtë vit, sepse ka rekomanduar që Dita e Krishtlindjeve të jetë ditë pushimi. Kështu që i kemi kushtuar Krishtlindjes pak më shumë vëmendje”, tha Gjuriq.

Me rastin e Vitit të Ri Ortodoks, shefi i diplomacisë serbe organizon një pritje për korin diplomatik të akredituar në Beograd.

“Presim disa dhjetëra ambasadorë të huaj, shefa misionesh dhe një numër të madh diplomatësh të huaj, pikërisht sepse afirmojmë kulturën dhe traditën tonë. Gëzuar Vitin e Ri serb, le të jetë ky një vit suksesi në planin ekonomik, politik dhe në përgjithësi shoqëror, le të jetë një vit paqeje, dashurie dhe harmonie, sepse për këtë kemi shumë nevojë”, u uroi Gjuriq qytetarëve.