Gogiq: Gjykata Kushtetuese bëri një zgjidhje solomonike, Vetëvendosja ra në kurthin e vet

Politologu Ognjen Gogiq vlerësoi për Kosovo online se Gjykata Kushtetuese, duke vendosur që zgjedhja e Nenad Rashiqit si nënkryetar i Kuvendit të Kosovës nga radhët e komunitetit serb ishte jokushtetuese, u tha deputetëve se një veprim i ngjashëm në të ardhmen do të ishte gjithashtu kundër Kushtetutës.

Sipas Gogiq, Gjykata Kushtetuese mori vendimin solomonik, por gjithashtu mori një vendim që vendimi të mos zbatohet në mënyrë retroaktive, domethënë që nuk ka efekt në mbledhjen e mëparshme të Kuvendit.

"Është e pakuptimtë sepse mbledhja u shpërbë. Në të njëjtën kohë, gjykata deklaroi se do të rrezikonte sigurinë juridike, sepse atëherë do të anulonte të gjitha veprimet që u ndërmorën pas kësaj, kështu që ai përdori standardin ligjor që vendimi të mos zbatohet në mënyrë retroaktive, por ka pasoja për proceset e ardhshme. Gjykata Kushtetuese në fakt u tha deputetëve se një veprim i ngjashëm në të ardhmen do të kishte pasoja, sepse do të ishte jokushtetues", tha Gogiq.

Ai vlerësoi se vendimi i Gjykatës Kushtetuese iu përgjigj kundërshtimeve që u dëgjuan në publik se po vononte miratimin e një vendimi për një kohë shumë të gjatë, gjë që është shumë e rëndësishme për procesin e konstituimit të institucioneve në Kosovë.

"Ai parashikoi problemet që mund të lindin në të ardhmen duke dhënë mendimin e tij mbi mënyrën se si duhet të zgjidhet nënkryetari i Kuvendit nga komuniteti serb përpara konstituimit të parlamentit që duhet të pasojë në një periudhë të ardhshme, varësisht se kur do të konfirmohen rezultatet e zgjedhjeve. Me këtë vendim, Gjykata Kushtetuese në fakt e ka përfunduar këtë temë", tha Gogiq.

Ai kujtoi vendimin e Gjykatës Kushtetuese të tetorit të vitit të kaluar.

"Në të, u theksua se shumica shqiptare nuk mund ta pengojë zgjedhjen e një nënkryetari nga komuniteti serb, dhe pastaj të thotë se kuvendi është konstituuar dhe se mund të vazhdohet me zgjedhjen e qeverisë. Pra, herën e fundit ai tha se nuk mund të bëhet në atë mënyrë, dhe këtë herë tha se shumica shqiptare nuk mund të zgjedhë përfaqësues të përshtatshëm nga komuniteti serb. Prandaj, shumica e deputetëve nga komuniteti serb duhet ta delegojnë kandidatin. Në këtë mënyrë, ai në fakt konfirmoi parimin e elektoratit që ekziston në Kushtetutën e Kosovës, i cili në fakt urdhëron që të ketë përfaqësim të përshtatshëm të anëtarëve të komuniteteve jo-shumicë, pjesëmarrjen e tyre në shpërndarjen e pushtetit, dhe që në një farë mënyre, në parim, të pyesin se kush do t'i përfaqësojë ata. Pra, me këtë vendim, Gjykata Kushtetuese në fakt donte t'u përgjigjej kritikave se ishte joefektive në periudhën e mëparshme, por pastaj të udhëzonte në kohën e duhur se si duhet të duket procesi i konstituimit të Kryesisë së re të Kuvendit në javët e ardhshme", thekson Gogiq dhe vëren se njoftimi është publikuar aktualisht dhe se vendimi i plotë ende nuk është parë.

Ai vëren se vendimi është i rëndësishëm edhe për Listën Serbe, sepse vendimi i Gjykatës Kushtetuese në fakt do t'u tregojë përfaqësuesve të komunitetit shqiptar se duhet t'i përmbahen si shkronjës ashtu edhe frymës së Kushtetutës.

"Kjo urdhëron që përfaqësuesit e të gjitha komuniteteve në Kosovë që nuk janë shumicë, përfshirë komunitetin serb, të kenë përfaqësim të përshtatshëm në institucione, si në organin legjislativ ashtu edhe në pushtetin ekzekutiv, dhe se ata vetë duhet të zgjedhin përfaqësuesit e tyre. Nëse këto dy kritere dhe kushte nuk përmbushen, sipas Gjykatës Kushtetuese, atëherë institucionet nuk mund të konstituohen. Në këtë mënyrë, Gjykata Kushtetuese konfirmoi një parim të përgjithshëm që mbizotëron në rendin juridik kushtetues të Kosovës, përkatësisht se ekziston një shkallë e lartë mbrojtjeje dhe përfaqësimi të komuniteteve që nuk janë shumicë", shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Gogiq thekson se kjo është një pengesë në rrugën drejt krijimit të institucioneve nga pikëpamja e partisë në pushtet Vetëvendosje, e cila është gjithashtu fituese e këtyre zgjedhjeve.

“Ata tashmë kanë deklaruar se nuk do të votojnë për një kandidat nga Lista Serbe dhe në një farë mënyre karma i kapi. Ata ranë në kurthin që po bënin. Meqenëse bënë fushatë të vazhdueshme kundër Listës Serbe, votuan kundër certifikimit të saj për të marrë pjesë në zgjedhjet e vitit të kaluar madje në tre raste. Pra, ata në fakt e armiqësuan publikun shqiptar dhe në përgjithësi qëndrimin e tyre ndaj Listës Serbe, dhe tani kanë arritur në pikën ku nuk mund të krijojnë institucione pa votuar për listën e Listës Serbe”, thotë Gogiq.

Siç shpjegon ai, nëse Vetëvendosja nuk e kapërcen pengesën e zgjedhjes së një nënkryetari nga komuniteti serb, atëherë Kuvendi nuk mund të konstituohet, dhe pastaj qeveria nuk mund të votohet, as nuk mund të jepet mandat për përbërjen e qeverisë.

"Në fakt, fakti që ata udhëhoqën një fushatë kundër Listës Serbe u erdhi si bumerang, sepse tani nëse Vetëvendosja nuk ngre duart në Kuvend për zgjedhjen e Nënkryetarit të Kuvendit nga Lista Serbe, ajo nuk do të jetë në gjendje të formojë fare një qeveri dhe në fakt do ta fusë Kosovën në një krizë tjetër më të thellë. Sepse atëherë Kosova do të jetë përsëri pa institucione, pa Kuvend, pa qeveri, dhe të gjitha afatet e mundshme do të kalojnë për votimin e buxhetit dhe për zgjedhjen e Presidentit të Kosovës", përfundon politologu.