Gogiq: Nëse kryetarët e komunave në veri mbeten në pushtet, ata do të vazhdojnë të veprojnë kundër interesave të popullatës lokale

Politologu Ognjen Gogiq thotë se nëse partitë serbe në veri të Kosovës mbajnë qëndrimin se referendumi për largimin e kryetarëve shqiptarë në katër komuna duhet të bojkotohet, komuniteti ndërkombëtar nuk do të jetë veçanërisht i motivuar për të kërkuar një mundësi të re për largimi sepse nuk janë të kënaqur me vendimin për bojkot dhe se në atë rast, kryetarët aktualë do të qëndrojnë në pushtet deri në tetor të vitit 2025, kur mbahen zgjedhjet e rregullta lokale.

Gogiq rikujton se kryetarët shqiptarë disa herë kanë deklaruar se nuk kanë ndërmend të largohen nga postet e tyre dhe siç vlerëson ai, në vazhdim të mandatit të tyre do të vazhdojnë të sillen si deri më tani dhe do të marrin vendime që janë të drejtpërdrejta drejtuar kundër interesave të popullsisë lokale.

“Popullsia në katër komunat veriore, e veçanërisht në Mitrovicën e Veriut, ku janë marrë vendimet më të diskutueshme, shumë qartë e shpreh qëndrimin dhe kundërshtimin e tyre ndaj atyre vendimeve dhe duket se këta përfaqësues të qeverisë nuk i kushtojnë rëndësi kësaj. Nëse nuk zëvendësohen do t'i inkurajojë, do të mendojnë se kanë fituar në këtë situatë”, tha Gogiq për Kosovo online.

Njëkohësisht ai thekson se që nga vjeshta e kaluar “ka qarkulluar historia” se serbëve do tu mjaftojë që të nisin procedurën për shkarkimin e katër kryetarëve të komunave sipas Udhëzimit Administrativ dhe të mbledhin nënshkrime përmes një peticioni dhe se bashkësia ndërkombëtare më pas do të ushtrojë presion mbi palën kosovare që ta përshpejtojë procedurën duke i detyruar vetë kryetarët e komunave të japin dorëheqjen.

“Përfaqësuesit ndërkombëtarë, si nga misionet diplomatike ashtu edhe nga organizatat ndërkombëtare, erdhën në veri të Kosovës dhe i siguruan përfaqësuesit e komunitetit serb për këtë, dhe në të njëjtën kohë ata pohuan se vetë Kosova nuk ka nevojë për referendum sepse mund të kontestohet para gjykatave dhe se është një kosto e madhe për buxhetin e Kosovës. Njerëzit vërtet u siguruan se nënshkrimet në peticione do të mjaftonin dhe kjo është një nga arsyet pse njerëzit pranuan të nënshkruajnë peticionet, duke menduar se ky proces do të përfundojë”, thotë Gogiq.

Pasi që ndërkohë pasoi ndalimi i dinarit, i cili edhe më shumë e cenoi besimin e serbëve në institucionet e Prishtinës, bashkëbiseduesi ynë thotë se qytetarët tani mendojnë se edhe nëse i zëvendësojnë kryetarët me referendume, kjo nuk do të mbetet si vendim përfundimtar, por do të gjendet sërish një mënyrë për ta bërë këtë “mashtrim”.

“Prandaj, është më e vështirë të motivohen njerëzit që të firmosin diçka sërish, këtë herë në vende të paarritshme, nën kamera, kur mendojnë se nuk do të ketë asnjë qëllim dhe se ato banda nëpër komuna do të qëndrojnë në pushtet deri në fund të mandatit.  Ky është një tjetër premtim i thyer që është bërë qëllimisht nga bashkësia ndërkombëtare dhe nga i cili të gjithë me sa duket tani po largohen”, thotë Gogiq.

Siç shton ai, kjo përsëri tregoi se bashkësia ndërkombëtare është e gatshme të bëjë presion ndaj Kurtit vetëm deri në një masë.

“Unë supozoj se ata vërtet i kërkuan Prishtinës që të përshpejtojë dhe lehtësojë procedurën dhe të anashkalojë referendumin dhe të dorëzojë dorëheqjet e tyre, por ata ndoshta u përballën përsëri me refuzimin e autoriteteve të Kosovës dhe pastaj u ndalën me atë. Presioni që ata ushtrojnë padyshim ka shtrirje të kufizuar”, thotë Gogiq.

Pavarësisht gjithçkaje, ai beson se deri më 21 prill, kur është caktuar referendumi, ka vend për të diskutuar për pengesat teknike që i pengojnë qytetarët të ushtrojnë të drejtën e tyre të votës dhe se nuk duhet të gjykohet mundësia për të gjetur një kompromis me shtyrjen e referendumit.

Kosova, shton ai, është në proces të afrimit me Këshillin e Evropës, ku ndoshta mund të shtrohet pyetja se a u lejohet qytetarëve në veri të Kosovës të ushtrojnë të drejtën e tyre për zgjedhje dhe vetëqeverisje lokale, në mënyrë që ajo organizatë mund të vendosë një kusht për Kosovën në këtë drejtim.

Po ashtu Gogiq vlerëson se partitë serbe mund të vendosin kushte për daljen në referendum, ku një prej tyre është edhe rishikimi i listës zgjedhore, sepse, thotë ai, është një rrethanë e çuditshme që numri i votuesve të rritet papritur.

“Duhet bërë pak më shumë përpjekje për të shpjeguar pse nuk është e mundur të sigurohet një pjesëmarrje e mjaftueshme e qytetarëve. Sipas Listës Serbe, në bashkësinë ndërkombëtare ka mosbesim pasi që ajo i la institucionet dhe u bëri thirrje qytetarëve të bojkotojnë, dhe tani mund të supozohet se nëse ndërroheshin kryetarët e komunave dhe shpalleshin zgjedhjet e reja, ato zgjedhje do të bojkotoheshin gjithashtu. Shpesh thuhet se pragu prej 50 për qind për të zëvendësuar kryetarin e bashkisë është i lartë, por ato vota të nevojshme për të zëvendësuar kryetarin e bashkisë janë më pak se votat që fituan kandidatët e LS në 2021 kur u zgjodhën kryetarë bashkie. Një numër i njerëzve e kanë lënë veriun e Kosovës në vitet e kaluara, por as kjo nuk është e pakapërcyeshme, sepse është e mundur të organizohet ardhja e tyre për të votuar nga Serbia qendrore. Se çfarë qëndrimi do të ketë bashkësia ndërkombëtare në fund do të varet nga sa bindëse janë arsyet e ofruara se problemet janë të pakthyeshme”, beson Gogiq.

Ai thekson se duhet pasur parasysh edhe se Kosova po shkon në zgjedhje parlamentare, më së voni në dimrin e vitit 2025, por me sa duket më herët, ndoshta në vjeshtë të këtij viti, sepse Albin Kurti nuk dëshiron të presë zgjedhjet për Shtëpinë e Bardhë, por dëshiron që të sigurojë mandatin përpara se të ketë një ndryshim të mundshëm në Shtëpinë e Bardhë. Në rastin e ndryshimit të pushtetit në nivel qendror, siç thotë ai, ky mund të jetë një faktor që do të ndikonte nëse gjendet vullneti politik për të përshpejtuar procesin e zëvendësimit të kryetarëve në veri.