Hill: Deeskalimi është kyç tani, nevojitet një zgjidhje politike për Kosovën

Ambasadori amerikan në Beograd, Kristofer Hill, ka theksuar sot se deeskalimi i situatës në Kosovë është vendimtar në këtë moment dhe se kushdo që të jetë përgjegjës për ngjarjet e 24 shtatorit, në fund nevojitet një zgjidhje ekskluzivisht politike për çështjen e Kosovës.

“Kosova është një çështje e vështirë. E di që shumë do të thoshin se Serbia duhet ta kapërcejë atë, sepse gjithçka ka kaluar dhe se duhet të kuptojë që Kosova është e pavarur dhe të ecë përpara, të mendojë për të ardhmen... Do të doja ta them këtë, por është më komplekse se kaq. " deklaroi Hill në panelin e Forumit të Sigurisë në Beograd "Ballkani Perëndimor në (ç)rregullimin global: qasja e përbashkët ndaj paqëndrueshmërisë rajonale dhe kërcënimeve të jashtme".

Ai shtoi se është e nevojshme të inkurajohen të dyja palët që të dëgjojnë njëri-tjetrin.

Ai tha se rasti Banjska tani është çështje që duhet zgjidhur.

“Duhet të kuptojmë se çfarë ndodhi më 24 shtator. Ata që janë përgjegjës duhet të mbajnë përgjegjësi. Duhet të parandalojmë që një gjë e tillë të ndodhë në të ardhmen. Ne duhet të sigurojmë de-përshkallëzimin. Kjo është vendimtare. Kur keni një eskalim, keni emocione dhe kjo është e rrezikshme. Prandaj nevojitet deeskalimi”, theksoi ambasadori amerikan.

Ai po ashtu tha se kushdo që konsiderohet përgjegjës për atë ngjarje, në fund të fundit duhet një zgjidhje politike e çështjes së Kosovës.

Ai ka theksuar se tani duhet rinovimi i dialogut, sepse kjo çështje mund të zgjidhet vetëm me mekanizma politikë.

“Duhet të shohim se çfarë është e drejtë. Negociatorët evropianë kanë bashkuar diçka që është e mirë, duke përfshirë një status për serbët. Është rruga e duhur për momentin”, beson Hill.

Ai shtoi se të gjithë duhet të mbështesin atë që BE po bën në rajon.

“Të gjithë ata që mendojnë se çështjet në Ballkanin Perëndimor janë të lehta, le të vijnë pesë minuta dhe të shohin që nuk është kështu. I pashë ato pyetje në Dejton dhe Rambuje. Në atë kohë konsiderohej se Ballkani ishte një pjesë kyçe e enigmës, pra arkitektura e sigurisë në Evropë. Sot shohim se në rrëmujën globale ka shumë situata të vështira, saqë do të fokusoheshin vetëm në Ballkan. Është e rëndësishme që BE dhe SHBA të punojnë së bashku dhe ta bëjnë Ballkanin pjesë të Evropës, ku i takon gjeografikisht”, tha Hill.

Hill tregoi se është e pamundur t'i japësh vetëm njërës palë gjithçka që dëshiron, dhe t'i lëmë tjetrën anash, dhe se i dërguari i BE-së Miroslav Lajçak nuk po bën pikërisht këtë, por ka ide të mira.

Në pyetjen e Edvard Xhozefit nëse lidershipi politik i Serbisë është ende partner për bisedime pas ngjarjeve në Banjskë, Hill tha se SHBA-të po përpiqen të gjejnë një zgjidhje.

“Ju keni pikëpamjen tuaj se ku është problemi. Unë kam timen. Unë nuk e përdor rrjetën 'X' për t'i nxjerrë ato. Problemet duhet të paraqiten diplomatikisht, gjë që ne e bëjmë qartë dhe themi se është e nevojshme të rinovohet dialogu. Është e nevojshme të sigurohet deeskalimi dhe respektimi i dialogut. Kjo nuk është një çështje e lehtë, por duhet të zgjidhet përmes marrëveshjes politike”, ka përsëritur Hill.

Ai gjithashtu theksoi se nuk ndërhyn në çështjet se kush e udhëheq politikisht Serbinë, dhe për t'ua bërë të qartë qëndrimin e SHBA pushtetarëve.

I pyetur për kërcënimet e jashtme për rajonin, ai tha se Rusia nuk ka asgjë për t'i ofruar Ballkanit.

“Ata nuk ofrojnë asgjë dhe nuk kanë qëndrim serioz ndaj Kosovës, nuk ka dyshim se Serbia dhe vendet e tjera të rajonit duhet t'i bashkohen dy organizatave - BE-së dhe NATO-s, të cilat kanë standarde të larta, të cilat janë të vështira për t'u arritur, por është e rëndësishme që ta bëjnë këtë. Nuk ka alternativë për këtë, nuk ka rrugë të tretë, as nuk ka rrugë për në Moskë”, tha ambasadori amerikan.

I pyetur për shtimin e trupave të NATO-s në rajon, ai tha se sa herë që shihni praninë e trupave të NATO-s, shihni edhe ulje të tensioneve.

Sipas fjalëve të tij, NATO shpesh kontribuon në zgjidhje dhe është shumë aktive në rajon, veçanërisht në Kosovë.

Këshilltari special i të dërguarit të BE-së për dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, Xhozef Pandur, tha se Bashkimi Evropian ka hartuar një marrëveshje të mirë - Marrëveshjen e Ohrit dhe se zbatimi i saj tani është i nevojshëm.

“Prishtina duhet të formojë Bashkësinë e Komunave Serbe. Ne presim që Serbia të bëjë pjesën e saj. Fatkeqësisht, në vend të zbatimit të marrëveshjes, sidomos pas 24 shtatorit, iu kthyem menaxhimit të krizave. Duhet të dimë se çfarë ka ndodhur. Presim që ata që e kryen të dalin para drejtësisë”, tha Pandur.

Ai tha se është e rëndësishme që SHBA-të të jenë të gatshme të pranojnë se dialogu është çështje evropiane, të cilën duhet ta mbështesin.

Ai theksoi se të gjithë e dinë se Lajçak dhe Eskobar kanë qenë disa herë në rajon dhe së shpejti do të vijë një vizitë tjetër e përbashkët.

“Bashkëpunimi i ngushtë me SHBA është thelbësor për arritjen e rezultateve në dialog, që kemi pasur, edhe pse tani nuk duket kështu”, tha Pandur.

I dërguari gjerman për Ballkanin Perëndimor, Manuel Zaracin, vuri në dukje se rajoni ka vendosur për Evropën, por që rajoni nuk ndalet së shikuari nga ana tjetër.

"Ne, si Evropë, duhet të përpiqemi t'ju bëjmë të qëndroni të dashuruar me ne dhe të ktheheni te ne plotësisht," tha Zaracin, duke shtuar se Ballkani Perëndimor aktualisht po humbet shumë mundësi.

​Ai theksoi se është e vërtetë që fokusi i BE-së tani është zhvendosur në lindje, por për shkak të pozitës gjeografike, Ballkani mbetet një rajon kyç.

“Nëse duam të jemi të rëndësishëm në konkurrencën gjeopolitike, atëherë është e rëndësishme që vlerat tona të dorëzohen në Sarajevë dhe Beograd. Por, nëse kryetari i Leposaviqit nuk largohet nga komuna, atëherë BE është e pasuksesshme”, tha ai.

Ai konstatoi se problemi më i madh për momentin është mungesa e vullnetit politik në rajon për një rrugë të përbashkët drejt BE-së, sundimit të ligjit dhe demokracisë pluraliste.

Kur bëhet fjalë për kërcënimet e jashtme për rajonin, ai renditi Rusinë, Kinën, Turqinë, shtetet e Gjirit dhe ndonjëherë, siç shtoi ai, Iranin.

“Dezinformimi rus është i fortë, por edhe investimet kineze janë të forta jo vetëm në këtë rajon. Diskutimi i BRICS është interesant për rajonin dhe kjo nuk duhet nënvlerësuar. Ne duhet të tregojmë se jemi Bayern Munich në ligë dhe se kemi rezultate”, tha ai.

Zaracin tha se kushdo që mendon se Rusia dhe Vlladimir Putin do të jenë me Serbinë deri në fund, nëse nuk është në interesin e tyre, gabohet.

Ai theksoi se është e rrezikshme që shoqëria serbe, më shumë se politika, të ecë në atë drejtim të gabuar.

Ai tha se problemi është se shumica e shoqërisë në Serbi është kundër, siç tha ai, ndryshimeve pozitive në lidhje me Kosovën, siç e sheh Berlini, ndërsa shumica në Kosovë është kundër BKS-së.

“Duhen liderë vendimtarë që mund ta realizojnë atë. Ne do të bëjmë gjithçka për t'u dhënë atyre mundësi, mbështetje, perspektivë, ndonjëherë edhe para, por gatishmëria politike është në dorën e tyre. Ne duhet të përfitojmë nga momenti i krijuar nga marrëveshja e Ohrit. Të gjithë thonë se është mirë dhe nuk do të kemi një më të mirë së shpejti. Mos hiqni dorë prej saj, por qëndroni të përkushtuar ndaj saj”, ka bërë të ditur Zaracin.

I pyetur për pritshmëritë nga procesi i Berlinit, ai tha se ardhja e kancelarit gjerman Olaf Sholz dhe presidentit francez Emanuel Makron tregon se sa seriozisht e merr BE rajonin.

Ai tha se konflikti në Izrael kërcënon të krijojë ndarje në shoqëritë në Evropë, në radhë të parë ato fetare, të cilat duhet të parandalohen, veçanërisht në Ballkanin Perëndimor.

I dërguari i Rumanisë për Ballkanin Perëndimor, Adrian Davidolu, tha se BE nuk dëshiron që rajoni të bjerë në një "vazhdimësi pasigurie".

Ai tha se Ballkani Perëndimor duhet të jetë në anën e duhur me BE-në

Dyert e BE-së, thotë ai, kanë qenë të hapura që nga viti 2003 dhe nuk janë mbyllur asnjëherë, megjithëse ka pasur ulje-ngritje në proces.

Ai theksoi se është e rëndësishme të gjendet mënyra për të kapërcyer çështjet etnike.