Jovanoviq: Vuçiq vuri në dukje situatën e vështirë në Kosovë dhe spastrimin etnik të serbëve

Vladislav Jovanoviq, diplomat dhe ish-ministër i Punëve të Jashtme të RF të Jugosllavisë, vlerësoi se fjalimi i presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiq në seancën e djeshme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, vuri në dukje situatën e rëndë në Kosovë dhe spastrimin etnik të serbëve jo vetëm që po vazhdon, por edhe po përshpejtohet me lëvizje shpesh të papranueshme dhe drastike provokuese si p.sh., heqja e dinarit, vendosja e forcave policore aty ku nuk lejohet, e të ngjashme.

Jovanoviq tha për Kosovo online se fjalimi i presidentit ishte mbresëlënës, në të njëjtën kohë sistematik, aktual dhe largpamës dhe se ai praktikisht përshkruan situatën aktuale, e cila është jashtëzakonisht e pafavorshme për komunitetin serb dhe komunitetet tjera pakicë në Kosovë.

Në të njëjtën kohë, thotë Jovanoviq, presidenti ftoi të gjithë përgjegjësit, përfshirë Kombet e Bashkuara dhe Këshillin e Sigurimit, dhe iu referua prezantimit të ambasadorit britanik dhe amerikan për shkak të paplotësisë dhe saktësisë së pamjaftueshme.

Jovanoviq thekson se presidenti Vuçiq theksoi gjithashtu se Raporti i UNMIK-ut nuk është i plotë dhe plotësisht adekuat për gjendjen e punëve në terren, të cilat, shton ai, janë shumë më komplekse dhe kërkojnë një shkallë shumë më të madhe shqetësimi sesa shihet dhe ndjehet në vetë raportin.

Në të njëjtën kohë, siç shton ai, Vuçiq përsëri theksoi gatishmërinë e Serbisë për të vazhduar të jetë një partner i besueshëm në ruajtjen e paqes dhe sigurisë dhe tejkalimin e problemeve në Kosovë përmes dialogut, si dhe vuri në dukje nevojën e forcimit të UNMIK-ut, si në aspektin e kompetencës dhe për sa i përket personelit.

“UNMIK-u ende nuk i ka përmbushur pritjet deri më tani, praktikisht i ka lënë shqiptarët në Prishtinë të zbatojnë qëllimet e tyre pa ndonjë brengosje serioz nga UNMIK-u, si dhe faktin se UNMIK-u nuk ka bashkëpunuar mjaftueshëm me KFOR-in për të ruajtur thelbin e vendimeve që dalin nga Rezoluta 1244. Ky fjalim është shkruar si për momentin e tanishëm ashtu edhe për historianët e ardhshëm sepse ai mblodhi, në mënyrë shumë sistematike dhe komplekse, të gjitha elementet e bazuara në fakte që janë të nevojshme për të përftuar një pasqyrë të plotë në Kosovë dhe Metohi në këtë periudhë që po përfshihet dhe në periudhën më të gjatë që i paraprin”, tha Jovanoviq.

Siç vëren ai, është interesant fakti se takimi në Këshillin e Sigurimit ka pasur edhe momente polemike në të cilat presidenti Vuçiq i është përgjigjur me shpejtësi dhe argumentim, siç thotë ai, fjalëve provokuese dhe joparimore të Vjosa Osmanit, e cila u përpoq të përkthej bisedën për situatën në Kosovë në disa raste nga e kaluara dhe për të reduktuar argumentet e paraqitura nga presidenti, si dhe për të larguar vëmendjen e KS nga ajo kryesore në atë dytësore.

“Presidenti nuk e lejoi veten të kapej në atë kurth, prandaj u përgjigj me shpejtësi dhe u kthye në rrugën e duhur, që është rruga e përgjegjësisë së KS dhe përgjegjësi e autoriteteve lokale të Prishtinës për një numër të madh lëshimesh dhe përpjekjet kriminale për të vazhduar jo vetëm spastrimin etnik të komunitetit serb, por edhe përshpejtimin me lëvizje shpeshherë të papranueshme, drastike provokuese si heqja e dinarit, vendosja e forcave policore aty ku nuk lejohet”, tha Jovanoviq.

Fjalimi i presidentit Vuçiq, siç shton ai, i cili u shkrua për të tashmen dhe të ardhmen, ishte i domosdoshëm sepse ai prezantoi një pamje të situatës në Kosovë që mund të jetë domethënëse duke pasur parasysh pasigurinë e zhvillimit të situatës së përgjithshme në botë dhe në rajon.

"Vëmendja e të gjithë atyre që duan të dëgjojnë dhe shohin kompleksitetin dhe seriozitetin e situatës dhe shmangien e atyre organeve ndërkombëtare të ngarkuara për ruajtjen e rendit dhe paqes atje për t'u përballur me të gjitha problemet, vështirësitë dhe shkeljet reale nga autoritetet e Prishtinës. Presidenti me fjalimin e tij la për të tjerët, material të vlefshëm për të menduar për situatën në krahinën jugore dhe pasojat e mundshme që mund të ketë kjo situatë në situatën e përgjithshme në rajon nëse nuk kapërcehet me vendime tashmë të dakorduara si AKS dhe duke përfunduar atë politikë dukshëm antiserbe jo vetëm, por edhe histerinë që drejtohet nga Prishtina ndaj pjesëtarëve të komunitetit serb në Kosovë e Metohi”, thekson Jovanoviq.

Duke komentuar faktin se Vjosa Osmani kishte sjellë në seancë gra për të cilat tha se i kishin shpëtuar krimeve të forcave serbe dhe ishin këshilltare të saj, Jovanoviq tregoi se kjo nuk ishte praktikë.

“Është një lloj interpretimi i lirë i të drejtës së dikujt që ftohet të shprehë mendimin e tij, pavarësisht nëse është anëtar i OKB-së apo jo, për ta përdorur atë të drejtë sipas interpretimit të tij dhe kjo masë tolerance për ta është një konfirmim i qëndrimit të fuqishëm proshqiptar të anëtarëve perëndimorë në KS, të cilët bëjnë gjithçka nëse është e nevojshme dhe me ndihmën e teatrit dhe disa skenave për ta larguar bisedën nga problemi kryesor - që është spastrimi etnik i serbëve dhe mos rrespektimi i Rezolutën 1244 dhe marrëveshjet e mëparshme në dialogun e Brukselit, për ato gjëra dytësore në të kaluarën që mundën, por nuk do të thotë domosdoshmërisht se ndodhën, d.m.th që mund të shpiken, siç është rasti kur gjërat nga e kaluara janë rikthyer në biseda në të tashmen”, vlerësoi Jovanoviq.

Kur është fjala për ndikimin e fjalimit të presidentit Vuçiq, Jovanoviq thotë se, si më parë, miqtë dhe sponsorët e pavarësisë së Kosovës do të bëjnë gjithçka për të kufizuar ndikimin e mundshëm të fjalimit në opinionin e gjerë publik dhe se me veprimet e tyre, ata vazhdojnë të e drejtojnë situatën në Kosovë si një fakt të kryer.

“Për ta Kosova është një çështje e përfunduar politikisht, është pavarësi dhe Serbisë i mbetet vetëm ta pranojë atë pavarësi, dhe atë sa më shpejt që të jetë e mundur, që është edhe qëllimi i marrëveshjeve të ndryshme të cilave u referohen, si ajo e Ohrit. Mirëpo, ata anashkalojnë një gjë, dhe ajo është se pakicat kombëtare nuk kanë të drejtën e vetëvendosjes, e më pas as të shtetit, kështu që pa pëlqimin e shtetit amë Serbisë, asgjë nuk mund të realizohet përfundimisht për arbitraritetin e tyre. Shkëputja e bërë me ndihmën e agresionit të NATO-s”, thotë Jovanoviq.

Sipas tij, problem për vendet perëndimore është se si ta tërheqin Serbinë me oferta joshëse, si anëtarësimi në BE, pa Kosovën, por edhe me plane dhe premtime për investime të mëdha, që të harrojë Kosovën.

Problemi është se, siç thekson ai, Serbia me vendosmëri nuk do ta bëjë këtë.

“Për shkak të kësaj, herët a vonë ata do të duhet t'i kthehen problemit të Kosovës, që është se problemi i Kosovës nuk mund të zgjidhet me vetëshpallje, por duhet të zgjidhet brenda rregullave të së drejtës ndërkombëtare, dhe kjo është brenda kornizën e Serbisë, siç thotë Rezoluta 1244”, thotë ai.

Duke thënë se ata e konsiderojnë Rezolutën 1244 të vjetëruar, Jovanoviq thekson se problemi i tyre i vetëm tani është se si ta bëjnë Serbinë të pajtohet me të.

“Ky është problemi, beteja dhe interesi i tyre i vetëm dhe nëse nuk mund ta bëjnë të vetëm, mundohen ta bëjnë me ndihmën e autoriteteve të Prishtinës, të cilëve u japin dorë të lirë për të zbatuar të gjitha masat për të dekurajuar serbët të qëndrojnë në Kosovë. Është një koncept i spastrimit etnik që, sipas tyre, në realitet duhet të përshpejtohet sepse mendojnë se nëse nuk ka serbë në Kosovë, atëherë nuk ka problem”, thekson ai.

Por, siç thekson ai, kjo nuk është aspak në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, as me faktet dhe politikat e Serbisë dhe Këshillit të Sigurimit.

“Është një problem që nuk dinë ta zgjidhin, por një ditë do të duhet t'i kthejnë gjërat në kuadër të Rezolutës 1244 dhe që problemi i Kosovës me Serbinë të zgjidhet në Serbi, e jo jashtë Serbisë “, përfundoi Jovanoviq.