Milivojeviq: Me ndryshimin e Kapitullit 35, BE vë në pikëpyetje procesin e mëtejshëm negociues të Serbisë

Diplomati Zoran Milivojeviq thekson se duke përfshirë Marrëveshjen e Ohrit në kapitullin 35, BE-ja po përpiqet t'i imponojë me forcë Serbisë që marrëveshja, e cila nënkupton njohjen de facto të Kosovës, të bëhet e detyrueshme për të. Kjo, siç sqaron ai, hyn në zonën e “vijave të kuqe” për Serbinë dhe vë në pikëpyetje procesin e mëtejshëm të negociatave.

“Sipas kësaj, qëndrimi i BE-së definitivisht bëhet i qartë – se ajo nuk është më neutrale ndaj statusit dhe se ka vendosur të bëjë presion mbi Serbinë që të njohë të ashtuquajturin realitet të ri, d.m.th. të pranojë njohjen de facto të Kosovës, sepse plani franko-gjerman, gjegjësisht Marrëveshja e Ohrit, përmban pikërisht atë”, ka thënë Milivojeviq për Kosovo online.

Ai theksoi se kjo shihet qartë në nenin 2 dhe 4, duke kujtuar se neni 2 kërkon që Serbia të pranojë sovranitetin dhe integritetin territorial në përputhje me Kartën e OKB-së dhe t'i japë përparësi parimit të vetëvendosjes së së drejtës ndërkombëtare ndaj parimeve të tjera të sovranitetit dhe integriteti territorial.

Kjo, thotë ai, është një udhërrëfyes i qartë drejt njohjes de facto.

Në anën tjetër, ai thekson se neni 4 kërkon që Serbia t'i lejojë Kosovës qasjen në organizatat ndërkombëtare pa përjashtim, ku përfshihen OKB-ja dhe organizatat e sistemit të OKB-së.

Prandaj, përfundon ai, Serbia ka rezerva për Marrëveshjen e Ohrit dhe nuk e konsideron atë të detyrueshme.

"Përfshirja në kapitullin 35 është një përpjekje për t'i imponuar Serbisë me forcë se Marrëveshja e Ohrit është e detyrueshme për Serbinë dhe se është kusht për negociatat e anëtarësimit, d.m.th për anëtarësimin në BE në të ardhmen, kur të ndodhë. Kjo tashmë është plotësisht e qartë dhe vë në pikëpyetje procesin e mëtejshëm të negociatave, sepse kjo tashmë hyn në 'vijat e kuqe', për të cilat Serbia nuk është e gatshme dhe që nuk mund të negociohet me Serbinë, sepse kemi të paktën tre kufizime - Kushtetutën e Serbisë, disponimin dhe qëndrimin e përgjithshëm të shumicës në vend dhe së fundi e drejta ndërkombëtare dhe Rezoluta 12 44, e cila thotë diçka krejtësisht tjetër”, tha Milivojeviq.

Ai theksoi se me futjen e Marrëveshjes së Ohrit në kapitullin 35, BE-ja po diskrediton veten si ndërmjetës në negociatat për normalizim, sepse, siç thekson ai, është duke bërë një deklaratë statusi.

BE, shpjegon ai, ka një mandat nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së për të mbështetur dhe ndihmuar negociatat për normalizimin dhe për të vepruar si neutral për statusin në dialogun midis Serbisë dhe Prishtinës.

“Në këtë mënyrë ajo (BE) merr njërën anë dhe në këtë mënyrë konfirmohet politika e standardeve të dyfishta, ndarjes dhe mbështetjes për Prishtinën dhe qeverinë e Kurtit dhe të gjitha masat dhe veprimet e saj të represionit, mohimit të të drejtave në çdo kuptim, gjë që tregohet edhe nga referendumi i dështuar dhe qëndrimi i popullit serb. Mund të shihet se fuqitë evropiane që në fillim e kanë përkrahur këtë tezë dhe nuk kanë qenë të njëanshme, kanë përkrahur palën prishtinase dhe kanë miratuar masat dhe veprimet e Prishtinës anë për të krijuar një realitet të ri në veri të KdheM dhe me këtë kanë ndikuar në procesin bisedimeve të Serbisë dhe zgjidhjen e çështjes së Kosovës”, thekson diplomati.

Gjeopolitika aktualisht i jep përparësi presioneve ndaj Serbisë, thekson Milivojeviq, duke shtuar se është në interesin e shumë njerëzve që çështja e Kosovës të zgjidhet shpejt dhe me efikasitet, pra me njohje de facto.

Kjo, thotë ai, është në interes të fuqive perëndimore kur është fjala për luftën në Ukrainë, për rezultatin global, si dhe për konfliktin eventual për dominim në arenën e re ndërkombëtare.

Nga ana tjetër, “kushtet e Kopenhagës”, shteti i së drejtës, reformat dhe gjithçka që mandatohet nga kapitujt 23 dhe 24 tani janë në plan të dytë dhe janë nën hijen e politikës, thotë diplomati.

“Për momentin, Bashkimi Evropian i jep përparësi gjeopolitikës si në politikën e BE-së, ashtu edhe ndaj nesh, por edhe ndaj disa çështjeve në Evropë. Për momentin dominon gjeopolitika, jo “kushtet e Kopenhagës” dhe ajo që duhet të jetë në plan të parë për ne”, tha Milivojeviq.

Mirëpo, diplomati thekson se pavarësisht qëndrimit të BE-së dhe kërkesave të tyre, “as sot, as nesër, as në asnjë moment” Serbia nuk do të diskutojë anëtarësimin në BE me dorëheqjen e Kosovës.

“Kjo nuk është çështje për ne, Kushtetuta, sovraniteti dhe integriteti territorial, si dhe pozita e shumicës janë më të rëndësishme për ne se heqja dorë nga shteti nga vetja. Mendoj se është më pak e rëndësishme kur Serbia do të duhet të përmbushë obligimet e saj, por që na kushtëzojnë që ta bëjmë këtë dhe duke hapur kështu çështjen thelbësore nëse e duan Serbinë në BE”, theksoi ai.

I pyetur nëse me hyrjen në kapitullin 35, Marrëveshja e Ohrit, vendet që nuk e njohin Kosovën mbështesin anëtarësimin e Kosovës në OKB, Milivojeviq thekson se ka një lloj ekuilibri juridik dhe politikë në këtë çështje.

Ai thekson se në Marrëveshjen e Ohrit nuk ka asnjë dispozitë për njohje, por se dispozitat që përmban ai dokument krijojnë kushtet për të.

“Aty është arritur një lloj konsensusi me vendet që nuk e kanë njohur Kosovën, ku fokusi është te Serbia, nëse ne e njihnim, atëherë nuk do t'i detyronte, pastaj do të mbështeteshin në të dhe pastaj do ta trajtonin atë njësoj si ne. Prandaj, pa njohje de jure, do ta trajtonin si njohje de facto dhe kështu do të silleshin me arsyetimin se e bëri Serbia. Nëse do të na e bënin këtë, ne do të krijonim kushtet që Kosova të legjitimohej dhe të fitonte subjektivitet juridik ndërkombëtar, bazuar në modelin e marrëveshjes gjermane të vitit 1974, dhe atëherë ato vende do të vepronin sipas një modeli pragmatik“, tha Milivojeviq.

Nëse Serbia do ta njihte de fakto Kosovën, shton ai, do t'i hapte hapësirë drejt ​​OKB-së dhe do të vinte në pikëpyetje Rezolutën 12 44, dhe jo vendet "mosnjohëse".

“Nëse shteti amë njeh pavarësinë e territorit të tij, atëherë kjo ndryshon situatën dhe gjithçka varet tani nga ne”, përfundon diplomati.