Kabashiq: Pjesëmarrja e serbëve në protestën kundër vendimeve të paligjshme të qeverisë, në Kosovë është shpallur si sulm ndaj rendit kushtetues

Ish-gjyqtari i Gjykatës së Lartë në Mitrovicë, Nikolla Kabashiq, thotë se askush nuk e di se sa serb janë në listën e autoriteteve të Kosovës për arrestim për veprën penale “sulmimi i rendit kushtetues të Kosovës”, sepse çdo pjesëmarrje e serbëve në çfarëdo proteste kundër ndonjë vendimi të qeverisë së Kosovës, automatikisht shpallej sulm ndaj rendit kushtetues.

“Nëse do të kishim të bënim me një demokraci të zhvilluar evropiane dhe një gjyqësor të zhvilluar, do ta dinim që në fund akuza të tilla do të hidheshin poshtë, sepse në fund të fundit bie ndesh me të drejtën tonë për t'u mbledhur dhe për të shprehur publikisht opinionet tona. Këto janë standarde evropiane, por fatkeqësisht gjithçka është e politizuar në Kosovë”, thotë Kabashiq për Kosovo online.

Ai kujton se kur serbët shprehën pakënaqësinë e tyre për bllokadën e rrugëve në vitin 2022, ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, doli me akuza se ishte sulm ndaj rendit kushtetues.

"Një nga kushtet e njerëzve në barrikada ishte që të nxirrnin jashtë fuqisë të gjitha aktakuzat e mundshme të fshehura që flitej se kishte Kosova. Edhe pesë vendet e Kuintit garantuan Presidentin Vuçiq se asnjë nga pjesëmarrësit e rezistencës jo të dhunshme nuk do të ndiqej penalisht, por siç mund ta shihni në rastin e Sreqko Sofronijeviqit, kjo nuk është e vërtetë dhe ata nuk i janë përmbajtur asaj. Se bëhet fjalë për instrumentalizim politik është e qartë, sepse Sreqko është një civil i plagosur, i plagosur në gjoks nga pas derisa ishte në oborrin e tij. Ai nuk u fsheh, ishte gjithmonë në dispozicion të organeve të drejtësisë dhe ata mund ta intervistonin në çdo moment. Është pak e çuditshme që dy vjet e gjysmë pas asaj ngjarjeje, ata e arrestojnë në mënyrë spektakolare dhe nisin këtë hetim”, thotë Kabashiq.

Sipas tij, një numër i madh i serbëve u arrestuan gjatë protestave të majit të vitit të kaluar në Zveçan, kur kryetarët shqiptarë me ndihmën e policisë hynë në ndërtesat komunale në veri, dhe kur ka pasur konfrontim mes qytetarëve dhe policisë dhe KFOR-it.

“Në atë kohë, një numër i madh i serbëve u arrestuan ose për sulm ndaj gazetarëve ose për shkelje të rendit kushtetues, ata u mbajtën në paraburgim për disa muaj dhe më pas u liruan për t'u mbrojtur me shuma të larta garancie që duhej të paguanin familjet e tyre. Ato procese janë ende aktive dhe në fazën hetimore dhe nuk ka aktakuzë apo aktgjykim”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Neni 114 i Kodit Penal të Kosovës, siç sqaron ai, përcakton veprën penale “sulm ndaj rendit kushtetues të Republikës së Kosovës” dhe ka tri forma.

“Forma më e lehtë, për të cilën është paraparë dënimi deri në pesë vjet burgim, është kur dikush kërcënon rendin kushtetues të Republikës së Kosovës me dhunë ose kërcënim me dhunë. Format më të rënda përfshijnë kur dikush në mënyrë aktive i reziston vendosja e rendit përmes përdorimit të dhunës ose kërcënimit të përdorimit të forcës nga Republika e Kosovës dhe dënohet së paku pesë vjet, ndërsa dënimi maksimal prej 10 vjetësh është për këdo që kërcënon pavarësinë e Kosovës në në mënyrë të dhunshme ose duke kërcënuar për përdorim të dhunës. Pra, gjithçka lidhet me integritetin territorial, sovranitetin dhe në fund të fundit pavarësinë e Kosovës, por nga ky formulim nuk e dini se cilat janë veprimet që dikush mund të bëjë për të rënë nën ligj në lidhje me këto norma. Kështu që çdo veprim i serbëve – rezistenca aktive dhe pasive përmes demonstratave, ndërtimit të barrikadave, të futet në nenin 2 apo 3, madje edhe protesta kundër vendimeve të Qeverisë, edhe pse ato vetë janë të paligjshme, si shpronësimi, mund të konsiderohet kërcënim për rendin kushtetues”, thekson Kabashiq.

Bashkëbiseduesi ynë thekson se sulm ndaj rendit kushtetues të Kosovës mund të diskutohet edhe në rastin e përfaqësuesve të lartë të qeverisë apo ministrave.

“Kur thonë se Kosova është një fazë e ndërmjetme në qëllimin përfundimtar të bashkimit të Kosovës dhe Shqipërisë, për të qenë ironikë, çfarë është kjo veçse sulm ndaj rendit kushtetues të Kosovës? Atëherë duhet të mbajnë përgjegjësi sepse mohojnë shtetësinë e Kosovës dhe kufijtë e saj. Nëse prokurori special vërtet dëshiron ta zbatojë ligjin në mënyrë të barabartë ndaj të gjithëve, duhet të nisë procedura edhe ndaj tyre. Do të ishte edhe një sulm ndaj rendit kur të shkatërrohet multietniciteti i Kosovës, siç ka bërë qeveria e Aljbin Kurtit vitet e fundit. Një shembull është ndërtimi i 13 deri në 15 stacioneve dhe bazave policore në veri të Kosovës, sepse Ligji për Policinë e Kosovës thotë se stacionet policore duhet të pasqyrojnë strukturën kombëtare të popullatës që ndodhet atje. Me ndërtimin e atyre stacioneve parapolicore, Kurti dhe qeveria e tij mashtruan ligjet ekzistuese dhe Kushtetutën e Kosovës, e cila thotë se duhet të merret parasysh përfaqësimi i barabartë i të gjithë qytetarëve në të gjitha shërbimet dhe nuk është kështu”, thekson Kabashiq.

Lidhur me deklaratën e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, pas arrestimit të Sofronijeviqit, se kushdo që shkel rendin kushtetues të Serbisë do të arrestohet dhe ndiqet penalisht, Kabashiq thotë se duhet të vendoset një kufi se çfarë i nënshtrohet ndjekjes penale.

“Nëse nuk na pëlqen ajo që po na bëhet, nëse na mbytet liria e fjalës dhe e drejta për t'u mbledhur, pyetja është nëse mund të veprojmë si një vend jodemokratik. Me faktin se, për hir të kujdesit , ka edhe sulme të tilla në shkallë të gjerë ndaj rendit kushtetues të Serbisë, por duhet të bëjmë atë vijë që është shumë e hollë mes të drejtës së lirisë së shprehjes dhe mënyrës së procedimit të çështjes. Ndonjëherë janë thjesht deklarata politike që nuk kanë nevojë të ndiqen penalisht, por janë pjesë e mjedisit dhe procesit demokratik për të cilin ne të gjithë përpiqemi”, thotë Kabashiq.

Prokuroria me ligj është përgjegjëse për ndjekjen penale në Kosovë si organ i pavarur, por, siç thekson bashkëbiseduesi ynë, prokuroria vitet e fundit është shndërruar në shërbim policor.

“Gjatë gjithë kohës policia, gjegjësisht ministri i Policisë e menaxhon prokurorinë, ka shumë shkelje të ligjeve të Kosovës dhe standardeve ndërkombëtare në fushën e të drejtave të njeriut, por askush nuk i intereson. Të gjithë e dinë se policia është e instrumentalizuar, se prokuroria nuk po e bën punën e saj dhe se është një projekt kombëtar i shqiptarëve në bashkëpunim – qeveria, policia dhe në fund gjyqësori”, përfundon Kabashiq.

Ai shton se në vitet e fundit shihet se gjyqësori në Kosovë ka një strategji drejt veriut, një tjetër drejt jugut, që e gjitha është pjesë e të njëjtës strategji - presion institucional ndaj serbëve.

“Thuhet se veriu është i kriminalizuar, se atje jetojnë terroristë, kontrabandistë, dhe pastaj çdo serb nga veriu është potencialisht përgjegjës për kontrabandën, për sulm ndaj policisë, rrezikim të rendit kushtetues, pjesëmarrje në turmë të dhunshme apo huliganizëm. Në këtë mënyrë ushtrohet presion ndaj të rinjve që të ikin nga Kosova, sepse praktika është që fillimisht dikujt t'i hiqet liria, e më pas të fillojë hetimi. Dhe në jug, strategjia është e ndryshme, atje ideja është që çdo serb i lindur në 1980 ose më i vjetër mund të akuzohet për një krim lufte," thotë Kabashiq.