Kovaçeviq: Paratë nuk janë garanci për kujdes të mirë për migrantët e deportuar

Nikola Kovaçeviq, jurist për të drejtave të njeriut nga Beogradi, thotë se nuk sheh ndonjë interes tjetër përveç interesit të parave që do ta bënte ndonjë entitet, përfshirë Kosovën, të lidhë një marrëveshje me Amerikën për marrjen e migrantëve të deportuar nga SHBA.

Sipas mediave amerikane, po arrihet një marrëveshje midis administratës së Presidentit Donald Trump dhe disa vendeve për pritjen e migrantëve, dhe midis atyre që mund t'i presin ata janë Libia, Ruanda, Benini, Moldavia, Mongolia, si dhe Kosova, ku personat e deportuar nuk është e thënë të jenë domosdoshmërisht shtetas të tyre.

“Ato vende e bëjnë këtë për para ose për ndonjë lloj shkëmbimi gjeopolitik, por ajo që është e sigurt është se asnjë nga vendet e listuara nuk ka kapacitet që në mënyrë të pavarur, pa ato marrëveshje me Amerikën, Britaninë ose këdo tjetër, të kujdeset për refugjatët, azilkërkuesit dhe emigrantët. Pra, lind pyetja, pse do ta bënin më mirë në bazë të një marrëveshjeje me një vend, në emër të atij vendi, kur nuk janë në gjendje ta bëjnë vetë, edhe pse është detyrimi i tyre ligjor ndërkombëtar? Kjo është më e diskutueshmja këtu. Këto janë vendet që në përgjithësi nuk kanë kapacitet për të arritur një nivel të lartë respekti për të drejtat e njeriut, dhe si mund të presin që ata ta bëjnë këtë për para? Paratë nuk janë garanci”, tha Kovaçeviq për Kosovo online.

Siç shton ai, vendet e përmendura janë ndoshta në 50 vendet e para për sa i përket shkallës së korrupsionit.

Duke folur për kriteret me të cilat SHBA-të zgjedhin se me kë të nënshkruajnë një marrëveshje për pranimin e migrantëve, Kovačević thotë se është e vështirë të thuhet, por ai supozon se hulumtimet do të tregonin se vendet e përmendura nga media amerikane janë më pak të zhvilluara, me një krizë të sundimit të ligjit dhe pa institucione të qëndrueshme.

“Këto janë vendet me të cilat ndoshta mund të bëhen ‘marrëveshje të ndyra’ të tilla, sipas të cilave ata, ndoshta, do të ofrojnë shërbimin e strehimit të këtyre njerëzve për disa para. Megjithatë, ato marrëveshje të jashtme nuk kanë kaluar askund deri më tani dhe shpresoj se nuk do të kalojnë, dhe nëse do të ndodhin, jam i bindur se do të provohet shumë shpejt se mbajtja e këtij problemi në kufijtë e jashtëm të disa pjesëve më të zhvilluara të botës do të shndërrohet gjithmonë në një ‘varr të të drejtave të njeriut’”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Shembujt më të mirë të kësaj, thekson ai, janë kampet në Lesbos, Kos dhe Samos, të cilat u ndërtuan për të mbajtur njerëzit që vinin nga Turqia në kufijtë e jashtëm të Bashkimit Evropian. Sipas tij, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut e dënon Greqinë çdo javë sepse këta njerëz mbahen në kushte të mbipopulluara dhe johigjienike, ku nuk është e sigurt, dhe midis tyre ka fëmijë dhe kategori vulnerabël.

Ky lloj politike, thotë ai, është një tjetër shembull i fuqive të mëdha imperiale që kanë një fluks të madh refugjatësh dhe migrantësh që përpiqen të fitojnë pikë të mëdha politike përmes narrativave anti-emigrante, sepse ndihma ndaj njerëzve që kanë lënë vendet e tyre për arsye të ndryshme nuk është më një përparësi në epokën e re.

“Amerika është një nga vendet që tashmë ka filluar ta zbatojë këtë në lidhje me El Salvadorin, dhe akuzat për këto pak vende që tani janë në qarkullim në fakt flasin vetëm për faktin se është gjithnjë e më populliste të eksternalizohet problemi i migracionit. Kjo nuk është vetëm në Amerikë, por edhe në Bashkimin Evropian, Mbretërinë e Bashkuar, si dhe në disa vende skandinave”, thotë Kovaçeviq.

Ai shpjegon se fati i mëtejshëm i migrantëve të deportuar në vendet e treta varet nga marrëveshjet e arritura.

“Në Ruandë, për shembull, marrëveshja ishte që ata njerëz të shkonin atje dhe të kryhej procedura e azilit, në mënyrë që ata të jetonin në një kamp si azilkërkues. Shqipëria ua dha pjesën e saj të territorit italianëve për të kryer ndalimin atje. Modelet janë të ndryshme dhe është e nevojshme të shihet përmbajtja e marrëveshjes për të konkluduar se çfarë mund të ndodhë saktësisht”, thekson ky jurist.