Lazoviq: Muralet janë vula të kohës, ndoshta të lyera mbi të dhe shfaqen diku tjetër

Piktori në pension dhe profesori i Fakultetit të Arteve të Aplikuara në Beograd, Miroslav Lazoviq, i thotë Kosovo online se muralet janë një lloj vule të kohës, dhe ai e percepton rilyerjen e portreteve të Patriarkut Pavle dhe Mitropolitit Amfilohi në Mitrovicën e Veriut si një akt katastrofik, si "nëse dikush do të lynte shpellën Altamira".

Të kesh Amfilohin dhe Patriarkun Pavle në mural, sipas Lazoviq, nuk është asgjë provokuese, dhe ai ka përshtypjen se pikturimi i javës së kaluar i muralit kushtuar anëtarëve të UÇK-së në Deçan, i cili pasoi menjëherë pas operacionit të rilyerjes së muraleve në veri, u bë me qëllim.

"Figurat e patriarkut Pavle dhe Amfilohi në murale janë domethënëse për qenien tonë serbe sepse ata ndoshta janë shenjtorë të ardhshëm dhe sepse ia kushtuan jetën e tyre kishës dhe ndoshta më shumë Kosovës. Është një pjesë integrale e qenies dhe identitetit të serbëve, të cilët janë gjithnjë e më pak dhe që kapen pas diçkaje që është simbol i rrënjëve dhe themeleve të Serbisë. Së dyti, Kosova njihet për manastiret e saj të shumta dhe artin mesjetar, kështu që është një sekuencë logjike që edhe epoka moderne duhet të lërë diçka pas", thotë Lazoviq, i cili është gjithashtu autor i muraleve.

Sipas tij, muralet janë domethënëse për vendin ku ndodhen.

"Për shembull, njerëzit thonë: 'le të takohemi te murali?'. Murali është një vulë kohe dhe nuk përfaqëson gjithmonë politikën e përditshme, por lidhet më shumë me gjëra universale. Por këto figurat tona kishtare janë bërë edhe universale. Si simbol i besimit tonë. Gjithmonë u kam thënë studentëve të mos pikturojnë gjëra të përditshme ose të zakonshme, por që njeriu në mural duhet të bëhet universal, pak i stilizuar, abstrakt. Këto janë gjëra të përgjithshme që tërheqin një monumentalitet të caktuar në shprehje", shpjegon ky piktor.

Kur është pranë një murali, siç shpjegon ai, një person sjell qëndrimin e tij estetik, dhe ky lloj arti "i edukon pak njerëzit".

Lazoviq e sheh rilyerjen e shumë muraleve në komunat serbe në veri të Kosovës gjatë javës së kaluar si një akt të keq, i cili, thotë ai, do të ndikojë negativisht në qëndrimin e njerëzve që jetojnë në këto zona.

"Syri do të kërkojë muralin dhe mendoj se ndoshta do të shfaqet diku tjetër", supozon ai.

Lazoviq dikur bëri murale në Essen, në të cilat, siç shpjegon ai, i paraqiti minatorët si simbol të atij rajoni minerar në Gjermani.

"Ata janë të pasur falë tyre, dhe çdo fëmijë do ta dijë se kush e krijoi rajonin e Ruhrit. Dhe cilat janë simbolet e Kosovës? Kur mendoj për Kosovën, shpesh mendoj për Patriarkun Pavle dhe Amfilohien, të cilët ia kushtuan tërë jetën e tyre Kosovës dhe popullit të Kosovës. Ndoshta akti që bënë me muralet është katastrofik. Është sikur dikush të lynte shpellën Altamira, ku shohim se çfarë bënin njerëzit, çfarë gjuanin, si ishin kafshët 30,000 vjet më parë ose kush e di sa..." thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai shton se është koha që kristalizon diçka për t'u bërë simbol.

"Heqja e kryqeve nga kishat dhe manastiret dhe heqja e shenjtorëve tanë është vërtet më e keqe se një bombë", përfundon Lazoviq.