Ministri i Punëve të Jashtme i Izraelit Koen: Serbia është aleati ynë më i madh në këtë rajon

Ministri i Punëve të Jashtme i Izraelit, Elli Koen, në një intervistë për Politika ka theksuar se Serbia është dhe do të mbetet aleati më i fortë i Izraelit në këtë rajon, duke thënë se kur bëhet fjalë për Kosovën, Izraeli ka marrëdhënie me të gjithë fqinjët e Serbisë, thotë se Tel Avivi po ndjek nga afër zhvillimet në rajon dhe shpreson që negociatat të rezultojnë në mirëkuptim të ndërsjellë për të mirën e rajonit.

Izraeli është ndër vendet e fundit që ka njohur pavarësinë e Kosovës, ndërsa në vitin 2021 Izraeli dhe Kosova vendosën marrëdhënie diplomatike, për të cilën Koen thotë se vizita e tij në Beograd ka për qëllim forcimin e marrëdhënieve izraelito-serbe, thellimin e bashkëpunimit dhe diskutimeve për çështje bilaterale, rajonale dhe globale.

"Ballkani Perëndimor është një rajon i rëndësishëm, sidomos kur kemi parasysh sfidat e sotme. Unë besoj se vendet tona duhet të intensifikojnë dialogun dhe bashkëpunimin për t'i përballuar këto sfida së bashku. Kur është fjala për Kosovën, Izraeli ka marrëdhënie me të gjithë fqinjët tuaj. Ne po ndjekim nga afër zhvillimet në rajonin tuaj dhe shpresojmë që negociatat të rezultojnë në mirëkuptim të ndërsjellë për të mirën e rajonit”, tha Koen.

Ai thekson se Izraeli është vërtet krenar për lidhjet e veçanta të popullit hebre dhe serb gjatë historisë.

“Ne ndamë momente të lumtura dhe sfiduese, dhe shpresoj se do të bëjmë çmos për të ndërtuar një të ardhme të begatë dhe të ndritshme për dy kombet tona për hir të brezave të ardhshëm. Jam sinqerisht i lumtur që jam në Serbi për herë të parë, në një vend mik, i cili është dhe do të mbetet aleati më i fortë i Shtetit të Izraelit në rajon”, tha Eli Koen, i cili aktualisht ndodhet në Serbi si kreu i parë i diplomacisë izraelite që viziton Serbinë pas më shumë se një dekade.

Ai thekson se vitin e kaluar u mbushën 30 vjet që kur Serbia dhe Izraeli i rinovuan marrëdhëniet diplomatike dhe shton se shpreson që të gjithë të bëjnë maksimumin për të ndërtuar një të ardhme të begatë dhe të ndritur për dy kombet.

Siç thotë, i vetëdijshëm për ngjashmëritë e shumta mes Serbisë dhe Izraelit dhe dy kombeve, ai beson fuqishëm se Serbia dhe Izraeli duhet të punojnë së bashku për të arritur potencialin e plotë të bashkëpunimit ekonomik.

Ai shton se në këtë kuptim duhet të ndërtohen marrëdhënie më të forta biznesi në fushën e bioteknologjisë dhe sigurisë kibernetike, inteligjencës artificiale, shkencës dhe inovacionit, bujqësisë dhe më shumë duhet investuar në shkëmbimin e njohurive dhe ideve.

Ai thekson se Izraeli vlerëson thellësisht përpjekjet e mëdha të Qeverisë së Serbisë për ruajtjen e vendeve të rëndësishme përkujtimore, sa i përket çështjes së kthimit të pronave hebraike, si dhe në fushën e edukimit për Holokaustin.

“Shpresoj që marrëdhëniet tona dypalëshe dhe ekonomike do të kenë një trend rritës nga tani falë vizitave më të shpeshta zyrtare”, tha ai

Duke folur për luftën në Ukrainë dhe se si Izraeli ka mbetur i qëndrueshëm në mos furnizimin me armë Ukrainës pavarësisht kritikave nga Kievi, Koen thotë se që nga fillimi i sulmit të Rusisë ndaj Ukrainës, Izraeli ka qëndruar qartësisht në krah të Ukrainës.

Siç thotë, ky qëndrim shprehet përmes mbështetjes për sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës, si dhe mbështetjen e Izraelit për dënimet në institucionet ndërkombëtare.

Gjithashtu, sipas Koenit, Izraeli dërgoi ndihma humanitare jashtëzakonisht të mëdha për Ukrainën dhe popullin ukrainas më shumë se çdo ndihmë tjetër ndërkombëtare që i ka dhënë një vendi tjetër.

"Ne u dërguam atyre gjeneratorë elektrikë, ushqim, pajisje dimërore, pastrues uji dhe një spital fushor. Përveç kësaj, Izraeli po zhvillon një sistem alarmi publik për Ukrainën që synon të shpëtojë jetën e qytetarëve ukrainas," tha ai.

Në përgjigje të deklaratës së gazetarit të Politikës se Izraeli mban lidhje edhe me Rusinë, Koen thotë se Rusia është shtëpia e një prej komuniteteve më të mëdha hebreje në botë, që numëron rreth 600,000 njerëz.

“Lidhja mes shtetit të Izraelit, atdheut kombëtar të popullit hebre dhe komunitetit të madh hebre në Rusi është thelbësore dhe ne po bëjmë gjithçka që është në fuqinë tonë për ta ruajtur atë. Përveç kësaj, Rusia luan një rol të rëndësishëm në situatën siriane. Për vite me radhë, Irani ka kërkuar të vendosë praninë e tij në Siri dhe t'i transferojë armët organizatës terroriste Hezbollah. Izraeli mban një dialog të hapur me Rusinë për të ruajtur sigurinë dhe interesat e tij kombëtare për shkak të pranisë shkatërruese të Iranit në kufirin verior të Izraelit”, tha Koen.

Duke iu përgjigjur një pyetjeje rreth protestave masive antiqeveritare në Izrael për ndryshimet në ligjet gjyqësore, Koen thotë se Izraeli është një demokraci e fortë dhe e qëndrueshme.

Ai raporton se aktualisht është duke u zhvilluar një debat i gjerë publik në Kneset, media, madje edhe përmes demonstratave, mbi ndryshimet e rëndësishme në lidhje me ekuilibrin ndërmjet pushtetit gjyqësor dhe atij ekzekutiv.

“Shumica e opinionit publik mbështet ndryshimet në sistemin ligjor dhe shpresoj se gjatë dialogut ndërmjet palëve do të arrijmë marrëveshje. Në çdo rast, i kushtoj shumë rëndësi ndryshimeve të nevojshme në sistemin ligjor”, shton ai.

Për kritikat ndaj SHBA-së për ndërtimin e vendbanimeve hebraike në Bregun Perëndimor, Koen thotë se Shtetet e Bashkuara janë aleati më i rëndësishëm i Izraelit dhe se miqësia e tyre bazohet në vlerat e përbashkëta dhe pikëpamje të ngjashme për botën.

“Me kalimin e viteve, ka pasur gjëra për të cilat ne nuk pajtoheshim plotësisht me qeverinë amerikane, kështu që ia dolëm të ruanim lidhje të mira dhe të ngushta mes dy vendeve tona. Dhe qeveritë e mëparshme kanë ndërtuar gjithashtu në Judë dhe Samari, dhe ne do të vazhdojmë të zhvillojmë dhe ndërtojmë në atë zonë. Është e rëndësishme të sqarohet se ndërtimi në Judë dhe Samari nuk përfaqëson një pengesë për paqen. Ne e kemi vërtetuar këtë në të kaluarën, si duke u tërhequr nga Gaza, ashtu edhe duke u tërhequr nga Sinai. Pengesat reale për paqen janë terrorizmi palestinez, urrejtja dhe edukimi që inkurajon antisemitizmin”, thekson ai.

Ai shton se Autoriteti Palestinez është i vetmi vend në të gjithë botën ku vrasësit inkurajohen të vrasin dhe sqaron se një terrorist palestinez që vret një shtetas izraelit e di që do të marrë rrogë për gjithë jetën dhe se kjo rrogë rritet në raport me numrin e izraelitëve që ai vret.

“Është një politikë e tmerrshme që duhet të ndalur. Është e pabesueshme që palestinezët japin një mesazh kaq të qartë mbështetjeje për vrasjen e hebrenjve”, thotë ai.

Ai shton se qyteti i Xheninit është bërë vatër e terrorizmit dhe se që nga fillimi i vitit 52 izraelitë janë vrarë në sulme terroriste dhe më shumë se 50 sulme kanë ardhur nga Xhenin.

"Operacioni në Xhenin nuk u drejtua kundër palestinezëve, por kundër organizatave terroriste atje. Forcat izraelite të sigurisë morën të gjitha masat paraprake për të shmangur dëmtimin e civilëve të pafajshëm dhe rezultatet e operacionit e konfirmojnë atë. Dymbëdhjetë palestinezë u vranë gjatë operacionit në Xhenin dhe të gjithë ishin terroristë të vrarë gjatë luftimeve”, tha ai.

I pyetur nëse mund të ketë paqe në Bregun Perëndimor, Koen thotë se ai beson fort në paqe dhe se Izraeli ka bërë shumë përpjekje për të arritur paqen me palestinezët, duke përfshirë edhe tërheqjen nga Gaza.

Megjithatë, shton ai, është e pamundur të ndërtohet paqe kur pala tjetër i edukon nxënësit e saj për dhunë.

"Në vitet e fundit janë publikuar disa raporte të Bashkimit Evropian që analizojnë tekstet shkollore palestineze. Raportet përfaqësojnë realitetin problematik në të cilin nxënësit e sistemit arsimor palestinez edukohen për dhunë, terrorizëm dhe antisemitizëm. Është e pamundur të ndërtohet paqe kur pala tjetër i edukon kështu brezat e saj të ardhshëm”, përfundon Koen.