Njëzet e shtatë vjet Rezoluta 1244, kuadri kyç ndërkombëtar për Kosovën

Një ditë pas nënshkrimit të Marrëveshjes Ushtarako-Teknike të Kumanovës, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara miratoi Rezolutën 1244 më 10 qershor 1999, një dokument që ende sot përfaqëson kuadrin themelor ligjor ndërkombëtar për zgjidhjen e çështjes së Kosovës.

Në sesionin e tij të 4011-të, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara miratoi Rezolutën 1244 më 10 qershor 1999, e cila krijoi një kuadër ndërkombëtar civil dhe sigurie në Kosovë pas përfundimit të konfliktit dhe bombardimeve të NATO-s të Republikës Federale të Jugosllavisë së atëhershme. Rezoluta u miratua me 14 vota pro, asnjë votë kundër, ndërsa Kina abstenoi.

Përpara kësaj, presidenti i atëhershëm i Republikës Federale të Jugosllavisë (RFJ), Slobodan Millosheviq, pranoi propozimin e paqes të sjellë në Beograd nga ndërmjetësit ndërkombëtarë Marti Ahtisari dhe Viktor Çernomirdin, dhe më 3 qershor 1999, Parlamenti serb miratoi Dokumentin për Arritjen e Paqes, pra planin e SHBA-së, Bashkimit Evropian dhe Rusisë për mbërritjen e forcave ndërkombëtare nën mandatin e OKB-së në Kosovë.

Pranimi i këtij dokumenti ishte një parakusht për t'i dhënë fund agresionit të NATO-s kundër RFJ-së.

Rezoluta 1244 parashikonte vendosjen e pranisë ndërkombëtare civile, përkatësisht misionin e UNMIK-ut, si dhe praninë ndërkombëtare të sigurisë së KFOR-it.

Në të njëjtën kohë, Rezoluta konfirmoi parimet e një zgjidhjeje politike të bazuar në sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës Federale të Jugosllavisë së atëhershme, me sigurimin e autonomisë thelbësore për Kosovën.

Rezoluta 1244 u miratua një ditë pas nënshkrimit të marrëveshjes ushtarako-teknike të Kumanovës midis përfaqësuesve të Ushtrisë Jugosllave dhe Ministrisë së Brendshme të Serbisë me NATO-n, e cila i dha fund bombardimit të RFJ-së dhe përcaktoi tërheqjen e forcave ushtarake dhe policore jugosllave nga Kosova.

Ndër dispozitat e Rezolutës është mundësia e kthimit të një numri të dakorduar të personelit ushtarak dhe policor serb dhe jugosllav për të kryer funksione të caktuara, duke përfshirë ndërlidhjen me misionet ndërkombëtare, sigurimin e një pranie në pikat kryesore kufitare dhe mbrojtjen e trashëgimisë kulturore dhe fetare serbe.

Pavarësisht ndryshimeve të shumta politike që pasuan gjatë 27 viteve të fundit, Rezoluta 1244 mbeti një pjesë integrale e kuadrit ligjor ndërkombëtar që rregullon çështjen e Kosovës dhe një dokument të cilit Serbia i referohet vazhdimisht në forumet ndërkombëtare.

Më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli në mënyrë të njëanshme pavarësinë e saj, e cila u njoh nga dhjetëra shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara. Ndër vendet që nuk e njohin Kosovën janë pesë anëtarë të Bashkimit Evropian - Spanja, Greqia, Qiproja, Rumania dhe Sllovakia, si dhe katër anëtarë të NATO-s - Spanja, Greqia, Rumania dhe Sllovakia.

Beogradi nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe thekson se nuk ka ndërmend ta ndryshojë një qëndrim të tillë, duke iu referuar, ndër të tjera, dispozitave të Rezolutës 1244.

Edhe pse Kosova është anëtare e disa organizatave ndërkombëtare dhe institucioneve financiare, ajo nuk është pranuar kurrë në Kombet e Bashkuara për shkak të mungesës së pëlqimit të Këshillit të Sigurimit.

Në të njëjtën kohë, në disa nisma dhe organizata rajonale, siç janë Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC), Shkolla Rajonale për Administratë Publike (ReSPA) dhe Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e Evropës Qendrore (CEFTA), përdoret emri "Kosovo*", me një shënim në fund të faqes që i referohet Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe Mendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë mbi shpalljen e pavarësisë.

Zhivadin Jovanoviq, i cili në kohën e miratimit të Rezolutës ishte Ministër i Punëve të Jashtme i RFJ-së, vlerësoi se Rezoluta 1244 përfaqëson mbështetjen themelore të Serbisë në zgjidhjen e çështjes së Kosovës, duke deklaruar se është një akt i vlefshëm dhe detyrues i Këshillit të Sigurimit të OKB-së që konfirmon sovranitetin dhe integritetin territorial të Serbisë, rëndësia e të cilit duhet të riafirmohet.

Njëzet e shtatë vjet pas miratimit të saj, Rezoluta 1244 mbetet një nga dokumentet më të rëndësishme ndërkombëtare kur bëhet fjalë për statusin e Kosovës dhe pozicionin e misioneve ndërkombëtare në terren.