Odalloviq: Deklarata e Hotit demaskon synimet e Prishtinës për të bllokuar gjithçka që ka të bëjë me dialogun, përfshirë edhe çështjen e personave të zhdukur

Kryetari i Komisionit për Persona të Zhdukur, Velko Odalloviq, i është përgjigjur pretendimeve të Andin Hotit nga Prishtina se Serbia kërkon që Kosova të përfaqësohet nga UNMIK-u në Monitorimin e Përbashkët dhe Zbatimin e Deklaratës për Personat e Zhdukur, dhe tha se pala kosovare po përpiqet në çdo mënyrë që të bllokojë gjithçka që ka të bëjë me dialogun në Bruksel, e për rrjedhojë edhe çështjen më të ndjeshme - çështjen e personave të pagjetur.

Odalloviq theksoi se Serbia në parim i përmbahet dokumenteve ekzistuese, rregullave dhe kornizës së punës së Grupit Punues, ndërsa Prishtina po mundohet që çështjen e të pagjeturve ta vendos në kontekst politik.

“Më vjen keq që një temë e tillë është e ngarkuar me informacione që rëndojnë qytetarët dhe familjet dhe asgjë nga kjo nuk ka ndodhur. As nuk kemi dhënë ndonjë dokument dhe as nuk kemi kërkuar që Unmik të jetë dikush që do ta udhëheqë këtë proces në emër të tyre. Asnjë nga këto nuk është e vërtetë”, tha kreu i Komisionit për Persona të Zhdukur të Serbisë për Kosovo online.

Prishtina, thekson ai, nuk dëshiron dialog për asnjë çështje, gjë që, nënvizon, e dëshmon edhe sjellja e delegacioneve të tyre në Bruksel.

Ai ka shprehur shpresën se Hoti e ka bërë deklarimin për kërkesat e Serbisë me bindjen e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe se nuk e ka menduar realisht atë që ka thënë.

“Do të doja dhe dua të besoj se ai nuk e ka fjalën për atë që tha. Se ajo që ka thënë ka qenë ose me porosi ose nga goja e Albin Kurtit, sepse i gjithë argumentimi dhe rrëfimi i tij flet për atë se ata nuk duan dialog. Ata nuk duan një dialog në Bruksel për asnjë pikë, jo vetëm për këtë. Jemi dëshmitarë sepse thjesht sjellja e tyre në Bruksel është diçka që nuk meriton koment. Nëse nuk mund të takohemi në Bruksel për katër vjet për këtë çështje dhe shkojmë disa herë në vit, atëherë kjo tregon se ata nuk kanë qëllime të mira”, tha Odalloviq për Kosovo online.

Prishtina, thekson ai, po mundohet që çështjen e të pagjeturve, e cila është në radhë të parë humanitare dhe civilizuese, ta kthejë në politikë, duke u përpjekur të akuzojë Serbinë për këtë.

“Kjo intervistë e fundit që është dhënë apo kjo deklaratë që është dhënë nga kolegu i zotit Hoti, i cili është shef i Grupit Punues si unë, është diçka që thotë se ata nuk duan ta vënë në funksion këtë Grup Punues dhe ne nuk jemi takuar për të katërtin vit. Ka qenë një takim në Gjenevë ku kemi bërë një lëshim sepse takimi është dashur të mbahej në Prishtinë. Ata kanë përcaktuar që takimi në Prishtinë nuk mund të bëhet nëse unë vij atje, pasi, për fat të keq, ende nuk mund të vij në zonën e KdheM. E mbajtëm në Gjenevë dhe ramë dakord për disa gjëra dhe filluam të punojmë”, tha ai.

Megjithatë, siç shton ai, takimi i fundit në Bruksel, në kuadër të dialogut, çmontoi procesin dhe demaskoi synimet e Prishtinës.

Deklarata e dakorduar nga presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq dhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, në Ohër, është një dokument që është dashur të jetë udhërrëfyes dhe të sjellë një cilësi të re në punën e Grupit Punues, thekson Odalloviq.

“Në atë deklaratë është formuar Grupi Punues për Personat e Zhdukur nën mandatin e përfaqësuesit special të Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së më 16 mars 2005 dhe kjo është diçka që nuk është vënë në pikëpyetje me asnjë fjalë apo presje. Përkundrazi, është planifikuar që në përputhje me Deklaratën të formohet një komision i përbashkët, i cili duhet të ketë rregullat e veta të punës, për të ndihmuar dhe mbështetur punën e Grupit Punues. Kjo është ajo për të cilën ne të gjithë ramë dakord, duke besuar se do të marrim një dokument mbi të cilin do të punojmë së bashku përmes një komisioni dhe Grupi Punues të përbashkët. Megjithatë, refuzimi i Prishtinës për të pranuar çdo gjë që do të lejonte vënien në veprim të Grupit Punues, veçanërisht rreth pikës 7, e cila në thelb ndryshoi tekstin e Deklaratës dhe rregullat e funksionimit të Komisionit të Përbashkët, është një synim i njohur i Prishtinës, se ajo nuk dëshiron ta vërë në funksion atë proces”, thekson Odalloviq.

Mirosllav Lajçak, i dërguari i posaçëm për dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, kujton se është përpjekur në disa raste dhe ka kërkuar zgjidhje për të arritur një qëndrim të përbashkët, në mënyrë që palët të vazhdojnë të punojnë dhe të bashkëpunojnë për çështjen e të pagjeturve.

Odalloviq thekson se palët e kanë marrë tekstin e deklaratës interpretuese pasi kanë kërkuar që Lajçak ta përcaktojë pikën 7, të sqarojë se për çfarë bëhet fjalë dhe ta bëjë atë të detyrueshme si për Beogradin ashtu edhe për Prishtinën.

“Për ne, teksti që Lajçak ka dërguar si ndërmjetës ka qenë absolutisht i pranueshëm për ne dhe e kemi përsëritur në takimin e së enjtes në Bruksel. Ne thamë se është një mënyrë e mirë dhe se absolutisht e mbështesim, duke besuar se Prishtina do ta pranojë. Asgjë në atë tekst nuk ishte e diskutueshme, as provokuese, as nuk kishte ndonjë gjë që do ta largonte Prishtinën nga tavolina”, ka theksuar Odalloviq.

Sipas tij, Prishtina nuk e ka pranuar atë document duke kërkuar heqjen e një qëndrimi që kishte të bënte me përmendjen e Grupit Punues që vazhdon punën e tij siç është përmendur në Deklaratë dhe që është formuar nga UNMIK, pra OKB.

Ai thekson se kjo është diçka e padiskutueshme duke pasur parasysh se ka nënshkrime të përfaqësuesve të delegacionit të Prishtinës dhe përfaqësuesve të delegacionit të Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq që kryeson Grupin Punues dhe përfaqësuesve të UNMIK-ut në emër të OKB-së.

Puna e mëparshme e Grupit Punues në kushtet ekzistuese, shton ai, ka dhënë rezultate.

“Ne përmes atij mekanizmi, përmes atij Grupi Punues që është formuar me atë mandat, kemi zgjidhur mbi 1800 raste të personave të zhdukur. Nga ato raste të zgjidhura, 80 për qind hedhin dritë mbi fatin e shqiptarëve të Kosovës. Besuam se do të vazhdonim me mbështetjen që na duhej, pak më shumë forcë dhe përfshirjen e teknologjive të reja, drejtimet e kërkimit të arkivave, etj.”, shpjegon Odllaoviq.

Mirëpo, siç thotë ai, deklarata e Hotit tregon se Prishtina i ka demaskuar plotësisht qëllimet e saj – se në fakt nuk e do Grupin Punues dhe nuk e do OKB-në.

Ai paralajmëron se çështja e pjesëmarrjes së OKB-së nuk është çështje "nëse do Prishtina apo Beogradi", tashmë OKB po pyet për këtë.

Kombet e Bashkuara kanë mandatin e tyre, e kanë formuar Grupin Punues dhe funksionon nën mandatin e tyre, thotë Odalloviq.

Askush nuk na ka kërkuar ndonjëherë që Unmik apo dikush tjetër ta menaxhojë procesin”. Ajo që është në rregulloren e punës që kemi nënshkruar së bashku thotë se përfaqësuesi i UNMIK-ut duhet të jetë njëri nga anëtarët e delegacionit të Prishtinës, vetëm njëri prej anëtarëve, i cili absolutisht nuk ka asnjë rol të rëndësishëm, përveçse të jetë i pranishëm. Të gjitha rolet e tjera operative janë të institucioneve që ne i përfaqësojmë përmes delegacionit të Beogradit apo Prishtinës dhe kështu funksionon”, shpjegoi ai.

Gjithçka që pretendon sot Prishtina, thekson Odalloviq, pengon procesin e zbardhjes së fatit të personave të zhdukur.

Ai shprehu keqardhjen për familjet e të zhdukurve pasi Prishtina po i saboton ata për të zbuluar të vërtetën për më të dashurit e tyre.

“Më vjen keq për familjen. Prishtina nuk mendon për familjet as të shqiptarëve të Kosovës dhe as të serbëve të Kosovës. Mesazhe të tilla që ata dërgojnë tregojnë se nuk janë të interesuar për të”, ka thënë ai.

Serbia, nga ana tjetër, thekson se kujdeset për familjet e të pagjeturve, shqiptarë dhe serbë dhe përpiqet të zgjidhë çështjet e personave të zhdukur.

“Ne po luftojmë për ta mbajtur gjallë këtë mekanizëm dhe për ta vënë atë në funksion. Kemi dhjetëra lokacione që kemi shkëmbyer dhe që duhet t'i kërkojmë së bashku saktësisht siç përcaktohet nga rregullat e punës, ku ne dhe Prishtina do të ishim të pranishëm me interes për ne ose ata së bashku me përfaqësuesit e Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq. Me ne ishin ekspertë të sjellë nga UNMIK-u, kështu që këta janë personat që morën pjesë, dërgoi përfaqësuesit e EULEX-it. Pra, ishte një mision transparent që ne e bëmë. Ne sollëm familje të shqiptarëve të Kosovës dhe serbëve në lokacione. Nuk kemi asgjë për të fshehur, as nuk kemi një temë të vetme nga e cila po iknim”, tha Odalloviq.

Ai shton se personalisht është kujdesur t'u shpjegojë familjeve të shqiptarëve të Kosovës se problemi nuk është në Beograd, por se pala serbe nuk ka partner në Prishtinë që dëshiron të punojë së bashku.

Nëse delegacioni serb nuk mund të shkojë në lokacione të caktuara edhe pse ka dokumentacionin e nevojshëm, kjo tregon se Prishtina nuk do të merret me kërkesat e Serbisë, thekson Odalloviq.

Nga ana tjetër, ai theksoi se Serbia është absolutisht e hapur për bashkëpunim, duke shtuar se lokacioni Novobërdë afër Novi Pazarit është i hapur, ku të dyja palët punojnë së bashku.

Ai thotë se Serbia do të vazhdojë të punojë si më parë, pavarësisht se çfarë thotë Prishtina dhe çfarë qëndrimesh ka.

“Ne do të insistojmë që ky mekanizëm të vazhdojë të funksionojë sepse nuk ka tjetër. Ai mekanizëm na bëri të mundur funksionimin me gjithë sfidat. Në 20 vjet që nga zbatimi i këtyre rregullave të punës, ka pasur shumë arsye pse të dyja palët nuk ishin mjaftueshëm të vetëdijshme dhe të përgjegjshme. Ai nivel përgjegjësie ka ekzistuar deri në ardhjen e Albin Kurtit dhe ndryshimin e politikës së tij ndaj këtij procesi dhe qëndrimin e tij ndaj çështjes më të ndjeshme. Ai praktikisht nuk është i interesuar për këtë”, vlerëson Odalloviq.

Ai përsërit se deklarata e Hotit është deklaratë, manifest dhe mesazh politik.

Ai shprehu keqardhjen sepse Hoti bën deklarata nën “presionin e politikës së Prishtinës”, ndonëse ai vetë është viktimë sepse babai i tij figuron si person i zhdukur.

“Më vjen shumë keq për fjalët e tij sepse ai është viktima më e drejtpërdrejtë. Ne po bëjmë një përpjekje të madhe për të marrë informacion për babain e tij të zhdukur. Nuk e kemi vënë në planin e parë, të dytë apo të tretë, por është trajtuar në atë mënyrë që çdo viktimë e meriton. Ky është qëndrimi ynë ndaj të gjithëve. Nuk do të habitesha nëse këtë do ta thoshte Besnik Bislimi apo Albin Kurti. Nuk duhet ta shpërdorojnë atë (Hotin). Ai është një njeri që besoj se nuk i beson ato që ka thënë dhe beson se kjo nuk është rruga, por padyshim që dikush duhet ta thotë në këtë moment, sepse kjo është politika që po ndiqet aktualisht në Prishtinë dhe që përfaqësohet nga Albin Kurti”, tha Odalloviq.

Pala serbe vjen në Bruksel, vëren ai, e gatshme dhe e përgjegjshme dhe “është shkatërruese që Prishtina nuk dëshiron të flasë”.

Mirëpo, siç thotë ai, është gjithashtu shkatërruese që askush nuk ka marrë masa ndaj atyre që bllokojnë dialogun, nuk janë konstruktivë dhe që pengojnë punën për çështjen e personave të pagjetur.

“Kjo është gjëja e fundit dhe më e keqe që u lejuan të bëjnë sepse u dërguan mesazh familjeve se po hyjmë në një hapësirë ​​ku nuk ka zgjidhje apo përmirësim që familjet presin. Unë do të mbetem i përkushtuar ndaj rregullave të punës, kornizës së përgjithshme, dokumenteve që janë nënshkruar, duke respektuar deklaratën e rënë dakord nga Vuçiq dhe Kurti, duke punuar më tej për të përmirësuar rregullat e punës për komisionin e përbashkët duke besuar se ky ishte vetëm një episod kalimtar i Prishtinës dhe diçka që nuk do të ishte një pozicion i përhershëm. Shpresoj se ata do ta kuptojnë se ato që kanë thënë nuk janë aspak të vërteta. Më vjen keq që një temë e tillë është e ngarkuar me informacione që rëndojnë qytetarët dhe familjet, dhe asgjë nga këto nuk ndodhi. As nuk kemi dhënë ndonjë dokument dhe as nuk kemi kërkuar që Unmik të jetë dikush që do ta udhëheqë këtë proces në emër të tyre. Asnjë nga këto nuk është e vërtetë. Kemi kërkuar vetëm që Grupi Punues të mbetet ashtu siç e ka paraparë Deklarata dhe të vazhdojmë të punojmë së bashku përmes atij komisioni të përbashkët sipas masave të parapara për të pasur rezultate më të mira”, tha Odalloviq.

Qëndrimi i Serbisë bazohet në dokumentet ekzistuese dhe nëse Prishtina ka propozime të reja për një dokument të ri, le të shohin se çfarë duan, shtoi ai.

“Kjo përmes mediave nuk është mirë”, ka përfunduar Odalloviq.

Megjithatë, ai vlerëson se Prishtina nuk ka fuqi të bllokojë plotësisht procesin e kërkimit të personave të zhdukur në territorin e Kosovës, nëse, siç thotë ai, Unmik dhe Eulex nuk e “fusin kokën në rërë” dhe nuk e lejojnë Kurtin të vazhdojë “të bëjë atë që po bën”.

Delegacioni serb, përsërit Odalloviq, do të vazhdojë të ftojë palën prishtinase në lokacione dhe do t'u përgjigjet të gjitha kërkesave, por do të jetë shumë më i kujdesshëm tani e tutje.

“Ky është momenti për t'u dërguar atyre një mesazh se ata duhet të jenë shumë më specifik kur kanë kërkesa, dhe jo vetëm ta thonë gjatë rrugës dhe të na sjellin në vende pa identifikim më të afërt. Tani ata do të duhet të përpiqen shumë më shumë pas kësaj dhe të na japin informacion të saktë. Nuk kam ndërmend të shpenzoj as burimet njerëzore e as materiale të Serbisë për historitë e tyre boshe dhe për diçka që kanë dëgjuar nëpër bare apo tregje. Ai nuk do të jetë në gjendje ta bëjë këtë më. Tani është koha kur duhet të jemi më efikas”, ka theksuar Odalloviq.

Albin Kurti, thekson ai, udhëheq politikën e bllokimit të gjithçkaje që ndodh në Bruksel, dhe për rrjedhojë edhe çështjen më të ndjeshme të të pazhdukurve.

“Ata mund të thonë se nuk janë pro që Unmiku të qëndrojë poshtë, se nuk janë për uljen e EULEX-it. Ata mund të thonë çdo gjë dhe ky është qëndrimi i tyre, por kjo është politika. Ne po mundohemi ta heqim këtë nga politika që të punojmë, të shkojmë në terren, të gjejmë vendndodhje dhe trupa, t'ua dorëzojmë familjeve, t'u mundësojmë atyre të marrin paqen që meritojnë, por kështu nuk di çfarë të të them”, përfundon Odalloviq.