Odalloviq: Prishtina i injoron viktimat serbe dhe nuk dëshiron bashkëpunim për çështjen e të zhdukurve

Kryetari i Komisionit për Persona të Zhdukur të Qeverisë së Serbisë, Velko Odalloviq, reagoi në një deklaratë për Kosovo online ndaj deklaratave të sotme të kryeministrit Albin Kurti gjatë vendosjes së kurorave për viktimat e luftës në Kosovë, duke thënë se ai edhe një herë konfirmon se për Prishtinën viktimat serbe nuk ekzistojnë dhe se institucionet atje nuk duan të bashkëpunojnë për çështjen e të zhdukurve.

“Ajo që u dha fillimisht si informacion për mediat është se 1.565 persona aktualisht konsiderohen të zhdukur. Ky është një numër që duket se e kanë institucionet e përkohshme të Prishtinës. Ky numër nuk përputhet me të dhënat zyrtare që kemi ne, të cilat ndodhen në listën e konsoliduar të të zhdukurve që mbahet nga Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq. Aktualisht 1.581 persona konsiderohen të zhdukur”, tha Odalloviq.

Sipas tij, kjo është edhe një konfirmim tjetër se Prishtina nuk dëshiron të bashkëpunojë dhe të merret me këtë problem.

“Në përputhje me mandatin e dhënë përmes mekanizmit të grupit punues të formuar nën patronazhin e përfaqësuesit special të Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara dhe që funksionon prej 20 vitesh. Fatkeqësisht, në pesë vitet e fundit institucionet e përkohshme në Prishtinë, kryesisht falë Albin Kurtit, kanë bërë gjithçka për ta bërë të pakuptimtë dhe për ta ndërprerë punën e këtij grupi. Edhe pse ky grup punues ka lënë pas rezultate të rëndësishme që kanë ndihmuar në zbardhjen e fatit të më shumë se 1.800 personave që kanë humbur jetën gjatë konflikteve në Kosovë dhe Metohi në periudhën 1998–2000”, theksoi ai.

Mandati i grupit punues që merret me personat e zhdukur, siç thekson ai, është thjesht humanitar dhe civilizues.

“Ne kishim një listë të harmonizuar dhe të konsoliduar të të zhdukurve dhe merreshim me kërkimin e tyre pa asnjë dallim, dhe kjo është ajo që dikujt duket se i ka penguar. Mendoj se për herë të parë kështu hapur u pozicionua pikërisht Albin Kurti dhe konfirmoi se rezoluta e miratuar disa ditë më parë në Kuvendin e institucioneve të përkohshme është dëshmi se ata nuk shohin asnjë viktimë tjetër përveç atyre të nacionalitetit shqiptar, për të cilat pretendohet se janë përgjegjëse forcat serbe. Ne, në atë që kemi bërë, kemi rezultate mbresëlënëse që e përgënjeshtrojnë këtë absurditet që e promovon Albin Kurti, pasi në kërkimin e personave të zhdukur kemi zgjidhur fatet e të gjithëve, sipas informacionit që kemi pasur, pa asnjë dallim”, tha Odalloviq.

Në territorin e pjesës qendrore të Republikës së Serbisë, sipas informacioneve nga burime të ndryshme, përfshirë edhe të dhënat e palës së Prishtinës, Serbia në lokacionet Batajnica, Petrovo Selo, Peruqac dhe Rudnica ka gjetur dhe identifikuar 914 trupa të shqiptarëve të Kosovës në varreza të zhvendosura dhe të gjitha, pas identifikimit, i ka dorëzuar familjeve.

“Ajo që është e rëndësishme në këtë moment, në ditën e sotme, është të theksohet se, duke qenë se një ngjarje dhe një krim që ka ndodhur në Mejë është marrë si arsye që kjo të jetë Dita e të Zhdukurve, dua të theksoj se ky grup punues gjatë kërkimeve në territorin e Serbisë qendrore, nga 312 persona që konsideroheshin të zhdukur, ka gjetur 296 në varreza të zhvendosura, i ka identifikuar dhe ua ka dorëzuar familjeve, ndërsa 16 persona ende figurojnë në listën e konsoliduar si të zhdukur. Të gjitha këto i them për të theksuar se ne i qasemi me përgjegjësi maksimale detyrimeve tona dhe mandatit që na është besuar”, tha ai.

Odalloviq thekson se edhe nga kjo deklaratë e Kurtit shihet se viktimat serbe nuk i interesojnë askujt.

“Nga 1.581 persona të zhdukur, sipas evidencës së Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq në ditën e sotme, 570 janë persona të nacionalitetit serb, por edhe të nacionaliteteve të tjera jo-shqiptare. Këto viktima nuk janë përfshirë në rezolutën e miratuar disa ditë më parë në Prishtinë, as nuk përmenden në këtë deklaratë të Albin Kurtit. Sikur viktimat serbe dhe të tjerët që ne sot i kërkojmë, e që nuk janë të nacionalitetit shqiptar, të mos interesojnë askënd. Ne jemi të interesuar për të gjithë – si për personat e nacionalitetit shqiptar, ashtu edhe për viktimat serbe dhe për të gjitha viktimat e tjera, pa dallim. Ky është mandati ynë dhe ne veprojmë sipas çdo kërkese që na paraqitet nga cilido burim”, tha ai.

Ai rikujton edhe minatorët e zhdukur në minierën e Belaqevcit, të rrëmbyer më 22 qershor 1998, si dhe ngjarjet në Zoçisht në korrik të po atij viti, kur u morën të gjithë personat e nacionalitetit serb që ndodheshin aty, ndërsa trupat e tyre u gjetën vetëm në vitin 2006 në gropën Volljak pranë Klinës.

“Kjo është ajo që ne, nga respekti për të gjitha viktimat, bëjmë dhe që edhe institucionet e përkohshme duhet ta dinë. Të gjithë personat, e përsëris, për të cilët marrim çfarëdo informacioni, ne do t’i kërkojmë. Ne kemi kryer rreth 16 kërkime shtesë me kërkesë të institucioneve të përkohshme të Prishtinës që nuk kanë dhënë rezultate. Por kemi qenë së bashku, në mënyrë transparente, me përfaqësues të delegacionit të Prishtinës, Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq, Komisionit Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur dhe misionit EULEX në ato lokacione dhe shpesh kemi ftuar familjet e shqiptarëve të Kosovës që t’i vizitojnë dhe bashkë me ta kemi bërë verifikimet. Fatkeqësisht, kjo nuk ndodh nga ana tjetër. Me vite nuk jemi ftuar në asnjë nga lokacionet që i kemi ndarë me Prishtinën, qoftë përmes Brukselit, qoftë përmes Gjenevës apo në takime të drejtpërdrejta. Kërkesat tona, lokacionet tona dhe viktimat tona aktualisht nuk i interesojnë institucioneve që i përmend Albin Kurti dhe nuk kemi marrë asnjë informacion për to”, theksoi Odalloviq.

Ai rikujton se më 11 mars duhej të mbahej një takim i grupit punues në Prishtinë, por që u shty.

“Ne pranuam që edhe në Bruksel, përmes mekanizmit, pas deklaratës së harmonizuar midis presidentit Vuçiq dhe Albin Kurtit dhe formimit të komisionit të përbashkët, të vazhdojmë punën për të arritur një cilësi të re dhe mbështetje në këtë proces dhe u dakorduam të merremi me arkivat. Megjithatë, takimi që duhej të mbahej më 11 mars në Prishtinë nuk u realizua, sepse institucionet e përkohshme njoftuan se formati i delegacionit tonë nuk ishte i pranueshëm për ta, ndaj mbledhja u shty për një kohë të pacaktuar”, tha ai.

Odalloviq shpreh shqetësim të veçantë për mungesën e reagimit të bashkësisë ndërkombëtare.

“Kjo është ajo që më shqetëson në këtë proces – ata që duhet të reagojnë dhe t’i dërgojnë mesazhe Prishtinës që të respektojë obligimet e marra, të respektojë të gjitha viktimat dhe të merret me këtë çështje si një çështje humanitare, siç është rënë dakord në Bruksel. Qëllimi është që, përmes zbardhjes së fatit të të zhdukurve, t’u ndihmojmë familjeve shqiptare, serbe dhe të gjitha të tjerave të mësojnë të vërtetën për më të dashurit e tyre dhe që kjo të jetë pjesë e normalizimit të marrëdhënieve. Më habit fakti që ambasadorët e Kuintit sot ishin në të njëjtin vend, por nuk nxitoj me komente – ndoshta dikush do t’ia tërheqë vëmendjen Albin Kurtit se nuk mund të flasë në mënyrë selektive për viktimat”, tha ai.

Ai shton se pret reagim nga aktorët ndërkombëtarë.

“Shpresoj që reagimi i tyre do ta kthejë Albin Kurtin në kornizën ku për viktimat flitet me përgjegjësi dhe pa dallim. Ne nuk kemi problem të përmbushim të gjitha obligimet dhe të vazhdojmë punën, por presim të njëjtën gjë edhe nga pala tjetër, sepse edhe atje ekzistojnë arkiva dhe përgjegjës për personat e zhdukur. Shkëmbimi i të dhënave ka ekzistuar dhe kjo është rruga e vetme e drejtë”, tha Odalloviq.

Në fund, ai thekson se është e nevojshme që edhe Prishtina të ndryshojë narrativën.

“Ky lloj sjelljeje dhe këto veprime, si dhe urrejtja pothuajse e hapur që Albin Kurti shfaq ndaj Serbisë, serbëve dhe viktimave serbe, janë të papranueshme dhe nuk çojnë drejt zgjidhjes së problemit, nuk nxisin dialogun dhe nuk kontribuojnë në normalizimin e marrëdhënieve. Zyrtarët evropianë dhe Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq duhet të reagojnë dhe të insistojnë në parimet e humanizmit dhe qasjes së barabartë ndaj të gjitha viktimave”, përfundoi Odalloviq.