Radakoviq: Qytetarët në veri kaluan provimin e demokracisë, rëndësia e pluralizmit politik

Drejtori ekzekutiv i Qendrës për Avokim të Kulturës Demokratike, Dushan Radakoviq, vlerësoi se pjesëmarrja e lartë në zgjedhjet lokale në katër komunat veriore të Kosovës tregoi se votuesit kanë kuptuar rëndësinë e pjesëmarrjes së komunitetit serb në procesin zgjedhor, si dhe rëndësinë e pluralizmit politik.

Në një deklaratë për Kosovo online, Radakoviq theksoi se qytetarët shfaqën seriozitet dhe përgjegjësi, duke pasur parasysh pasojat e zgjedhjeve të vitit 2023, kur kryetarët e komunave u zgjodhën me një përqindje shumë të vogël të mbështetjes.

“E dimë çfarë pasojash patën zgjedhjet ku kryetarët u zgjodhën me tre përqind, me 100 vota, dhe çfarë vendimesh u morën, sa shumë na është ndryshuar jeta në dy apo dy vjet e gjysmë të fundit. Ishte e pritshme që njerëzit do t’i merrnin shumë seriozisht këto zgjedhje dhe më vjen mirë që, ndryshe nga zakonisht, kemi dalje më të madhe në zgjedhjet lokale sesa në ato parlamentare. Në këtë rast kemi pasur më shumë njerëz që kanë votuar sesa në zgjedhjet e mëparshme. Po ashtu, kemi pluralizëm politik, më shumë parti dhe iniciativa lokale. Disa kanë kaluar më mirë, disa më dobët, por përgjithësisht mendoj se është shumë pozitiv që kemi mundësi të ndryshme politike dhe se qytetarët e katër komunave në veri e kanë kaluar me sukses provimin e rëndësisë së këtyre zgjedhjeve lokale,” theksoi Radakoviq.

Ai shtoi se dominimi i Listës Serbe në komunat me shumicë serbe nuk është befasues.

“Siç pritej, Lista Serbe fitoi në nëntë nga dhjetë komuna. Në Klokot do të ketë përsëritje, por kjo është gjendje reale dhe faktike. Ndoshta ‘Sever za sve’ (Veriu për të gjithë) surprizoi disi me numrin e votave dhe dy ulëse në Kuvendin Komunal të Mitrovicës së Veriut dhe gati një mijë vota për kryetar, por në përgjithësi qytetarët besojnë se për shkak të financave, lidhjeve me Beogradin dhe pagave, Lista Serbe duhet ta udhëheqë procesin,” tha Radakoviq.

Nga perspektiva e vëzhguesit, ai vlerësoi se kishte më pak parregullsi sesa në zgjedhjet parlamentare, por përmendi tre që ndikuan më shumë në procesin zgjedhor, ndërsa pjesëmarrjen e punonjësve të Ministrisë së Punëve të Brendshme në komisionet zgjedhore e quajti shkelje flagrante të ligjit.

“Nga parregullsitë më të mëdha, natyrisht, pati vonesa në hapjen e disa vendvotimeve në Leposaviq, disa subjekte zgjedhore u ankuan për broshura në qendrat e votimit, si dhe dy ndalime atë ditë për shkak të materialeve të partive politike. Por dy shkeljet më serioze ndodhën dy ditë para zgjedhjeve, kur Komisioni Qendror Zgjedhor i kërkoi Ministrisë së Punëve të Brendshme ndihmë për plotësimin e komisioneve në katër komunat veriore, pasi partitë shqiptare nuk ishin të interesuara të shkonin në disa fshatra në Leposaviq dhe Zubin Potok. Kështu, në Leposaviq kishte 13 punonjës të Ministrisë së Brendshme që ishin pjesë e komisioneve zgjedhore, çka është një shkelje flagrante dhe katastrofale e ligjit, i cili qartë ndalon që pjesëtarët e policisë apo ushtrisë të marrin pjesë në procesin zgjedhor. Madje, as personat me uniformë nuk mund të hyjnë në qendrat e votimit, e jo më të punojnë në zgjedhje,” theksoi Radakoviq.

Duke folur për parregullsitë gjatë ditës së zgjedhjeve, Radakoviq kujtoi rastet e ndryshimit të vendvotimeve për qytetarët nga Mitrovica e Veriut.

“Kemi pasur njerëz nga pjesa veriore e Mitrovicës të cilëve u janë ndryshuar vendvotimet dhe janë dërguar të votojnë në vende krejtësisht të tjera, në Klinë, Istog, Vushtrri, Gojbulë, në Mitrovicën e Jugut. Kjo nuk është vetëm ndryshim i qendrës së votimit brenda komunës, por zhvendosje e plotë. Kam folur me shumë prej tyre; kemi pasur gati njëqind raste të tilla të raportuara atë ditë. Si mundet dikush që ka lindur dhe jeton në Mitrovicën e Veriut të shkojë të votojë në Klinë, ku nuk ka asnjë përfaqësues serb, ose në Mitrovicën e Jugut, apo në Istog, apo në Prishtinë? Është një problem i madh. Nuk e di pse është bërë kjo – ndoshta për shkak të vendimit në Marigonë dhe regjistrimit të shqiptarëve në Preoc, ku janë regjistruar 2.000 apo 2.500 shqiptarë, por kjo është një fakt katastrofal,” theksoi Radakoviq.

Ai gjithashtu tërhoqi vëmendjen për një problem që ndodhi para ditës së zgjedhjeve, që kishte të bënte me akreditimin e mediave që raportojnë në gjuhën serbe, përfshirë edhe moscertifikimin e portalit Kosovo online.

“Mendoj se është vërtet e pabesueshme që në vitin 2025 të flasim për mosakreditimin, pra për diskriminimin e të gjitha mediave që punojnë në gjuhën serbe, domethënë mediave serbe dhe atyre nga Ballkani, të cilat funksionojnë rregullisht dhe ligjërisht në Kosovë. Në fund, vendimi që vetëm mediumi juaj të mos akreditohet është turp dhe njollë për demokracinë, turp për të gjithë ata që jetojnë në Kosovë dhe për KQZ-në. Kosovo online funksionon në mënyrë të ligjshme, është i regjistruar dhe nuk ka pasur asnjë ankesë për punën e tij. Nga ana tjetër, ndalimi i akreditimit për arsye politike nga disa parti është një shkelje katastrofale dhe flagrante e ligjit, e mosrespektimit të të drejtave të njeriut dhe e parimeve themelore demokratike. Mendoj se në kohën në të cilën jetojmë, disa gjëra duhet të ndryshojnë, sepse ndalimi i mediave në vitin 2025 është një dështim katastrofal për njerëzimin dhe për shoqërinë në të cilën jetojmë,” tha Radakoviq.

Duke folur për periudhën paszgjedhore, Radakoviq shprehu pritjen se besimi dhe respekti për institucionet lokale do të kthehen tek qytetarët e komunitetit serb.

"Para së gjithash, pres respekt më të madh nga qytetarët ndaj komunës, sepse tani e dimë që kryetarët e bashkive u zgjodhën me dy deri në tre përqind, për shembull, në komunën e Leposaviqit me 107 vota, në Zubin Potok me 153. Pres respekt më të madh për komunat, përfshirje më të madhe të zyrtarëve komunalë përmes debateve publike, diskutimeve me qytetarët për të gjetur zgjidhje, sepse këtu jeton 85 përqind e komunitetit serb dhe nuk pati debat publik mbi prioritetet. Ura u ndërtua pa një diskutim të vetëm publik, pa një plan urbanistik e kështu me radhë. Pra, para së gjithash, besim më i madh, përfshirje më e madhe dhe sigurisht që disa vendime do të duhet të rishqyrtohen, vendime të marra nga kryetarët e mëparshëm të bashkive, sepse ato janë sigurisht në kundërshtim me ligjin dhe pikëpamjet e 85 përqind të komunitetit që jeton në veri. Disa veprime të kryera nga policia dhe vetëqeverisja lokale ishin në kundërshtim me ligjin, në mosbesim të plotë dhe çuan në marrëdhënie më të këqija midis serbëve dhe shqiptarëve në këtë rajon", përfundoi Radakoviq.