Simonoviq Bratiq: Nëse Kosova hyn në Këshillin e Evropës pa formuar AKS, frika jonë është se kjo nuk do të ndodhë

Nëse Kosovës do ti lejohet të bëhet anëtare e Këshillit të Evropës pa përmbushur kushtin më të rëndësishëm për të formuar Bashkësin e Komunave Serbe, i cili është nënshkruar në vitin 2013 në Marrëveshjen e Brukselit, sigurisht që kemi frikë të madhe se kjo madje nuk do të ndodhë dhe ne do të insistojmë në atë argumentim, thotë për Kosovo online Dunja Simonoviq Bratiq, deputete e delegacionit të Parlamentit serb në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës, e cila nesër do të votojë raportin e Dora Bakojanit që rekomandon pranimin e Kosovës në KE.

“Argumentimi ynë është shumë i qartë, pasi raporti i Bakojanit filloi me përcaktimin e tre pikave si parakushte që Kosova të bëhet anëtare e Këshillit të Evropës. Ky është formimi i Asociacionit të Komunave Serbe, ligji për shpronësim që do t'u ndihmojë serbëve në Kosovë dhe Metohi të mos konfiskojnë pronat dhe tokat e tyre dhe t'i kthejnë tokat manastirit të Deçanit. Në seancat e fundit të Komitetit Politik, vitin e kaluar, Bakoani këmbënguli në tregimin se kthimi i tokës në Deçan ishte një vendim simbolik, pasi ajo është ortodokse greke dhe besonte se duhet të ishte kurora dhe se më e rëndësishmja ishte formimi i AKS si dhe ligji për shpronësime, kështu që në këtë komision të jashtëzakonshëm politik dy javë më parë vetëm ajo kërkesë simbolike u bë bartëse e të gjitha kërkesave. Këto dy më të rëndësishmet janë hequr në thelb nga raporti, pasi thonë se duhet ta zbatojnë vetëm kur të hyjnë në KE dhe se më pas do të bëhet një proces monitorimi”, thotë Simonoviq Bratiq.

Ajo shpjegon se çdo anëtar i ri i Këshillit të Evropës është nën monitorim dhe se Serbia, e cila u anëtarësua në Këshillin e Evropës në vitin 2003, është ende nën monitorim, kështu që fakti që dikush është nën monitorim nuk do të thotë se ata do të bëjnë diçka nesër.

Duke shpjeguar se si funksionon APKE, Simonoviq Bratiq thotë se AKE ka 612 deputetë, prej të cilëve 306 janë anëtarë, dhe gjysma tjetër janë deputetë të tyre që nuk kanë të drejtë vote, por mund të marrin pjesë në debate ose të jenë të pranishëm në grupe partiake. Për kuorumin e seancës së nesërme mjafton një e treta dhe nga ata që do të jenë në sallë do të numërohen vetëm votat “pro” dhe “kundër”, pa abstenime.

"Ne u besojmë atyre që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës. Secili vend ka numrin e deputetëve sipas madhësisë së territorit, kështu që delegacioni ynë ka shtatë anëtarë dhe shtatë deputetë, dhe për shembull Qiproja dhe Mali i Zi kanë nga tre deputetë. Në funksionim i APKE, raporti i grupeve partiake është i rëndësishëm, është një grup i madh socialistësh, demokratësh, si dhe partive populiste, ka një grup konservatorësh, pastaj liberalë dhe ata që nuk i përkasin asnjë grupi. Grupet politike janë si kryetarët e grupeve parlamentare në parlamentin tonë dhe ndonjëherë të përdredhur, ata sugjerojnë se nga cili vend është një delegacion, deputetët vendosin në varësi të cilit grup partiak jo imperativ sepse të gjithë vijnë si përfaqësues të parlamentit të tyre kombëtar, por ka edhe një qasje në kuptimin e angazhimeve ideologjike”, thotë Simonoviq Bratiq.

Ka shembuj të ndryshëm se si votohet në APKE, kështu që, kujton bashkëbiseduesja ynë, në Komisionin e kaluar politik, deputeti grek Alexis Tsipras abstenoi për çështjen e kërkesave të Kosovës, ndërsa deputeti rumun nga radhët e liberalëve dhe të opozita është një avokate e flaktë e Kosovës në KE. Megjithatë, ajo nuk pret që nesër të ketë një numër të madh deputetësh të cilët siç thotë ajo do të “mos binden”.

“Kjo temë e hyrjes së Kosovës në anëtarësimin e Këshillit të Evropës, pjesë e territorit tonë, e cila nuk është shtet dhe nuk ekziston në regjistrin e OKB-së si shtet, është një precedent në nivelin më të lartë të mundshëm, dhe kur shkelen rregullat, nuk mund të parashikosh se çfarë mund të ndodhë më pas, sepse procedura dhe rregullat padyshim nuk janë të rëndësishme në këtë rast të mos ketë dallime të mëdha mes deputetëve sepse në këtë rast ata do të vendosin ashtu siç do të vendosin shtetet e tyre për statusin e Kosovës në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe në marrëdhëniet me ne. Prandaj, nuk pres shumë tone disonante, por, për shembull, unë pres që kryetarja e delegacionit malazez, Maja Vukiçeviq, e cila tashmë na ka mbështetur në Komitetin Politik, të jetë kundër qëndrimit zyrtar të Malit të Zi”, thotë Simonoviq Bratiq.

Në seancën e nesërme, e para do të flasë raportuesja Dora Bakojani, e më pas është praktikë që të flasin përfaqësues të grupeve partiake, të cilët kanë nga tre minuta kohë dhe më pas diskutimi për listën e deputetëve dhe leximi i amendamenteve. Kushdo që është pro ose kundër amendamentit ka të drejtë të flasë gjysmë minutë, por më së shumti, siç thekson ai, vendimtare është ajo që thotë raportuesja për amendamentin. Pas përfundimit të seksionit me amendamente, votohet i gjithë raporti.

Delegacioni i Kosovës, i cili ka statusin e vëzhguesit në APKE, siq beson Simonoviq Bratiq do të ketë të drejtën e fjalës nesër.

"Ata kishin të drejtë të flisnin sa herë që ishte tema për Kosovën. Nganjëherë lejoheshin të flisnin edhe disa minuta më gjatë", thotë deputetja serbe.

Pas votimit të nesërm, mbetet edhe një hap - votimi në Komitetin e Ministrave, ku përfshihen ministrat e punëve të jashtme apo ambasadorët e vendeve anëtare.

"Komisioni merr vendimin përfundimtar. Kur Kosova e dorëzoi aplikacionin, nga 46 shtetet anëtare 33 votuan 'për', që do të thotë se ata kishin në anën e tyre dy shtete më shumë sesa duhej për ta kaluar aplikacionin. Pra, nëse nxjerrim një paralele me atë votim kanë shumicën në Komitet, por duhet të luftojm deri në fund. Edhe presidenti ka dërguar letra dhe ministri i Punëve të Jashtme u angazhua sa më shumë, si dhe përfaqësuesit e Qeverisë në grupin punues dhe përfaqësuesit e Kuvendit. U krijua një atmosferë për të provuar të pamundurën. Dhe një votë më shumë për ne është e vlefshme, edhe pse ndoshta nuk do të marrim atë që duam, por e rëndësishme është që të ketë sa më shumë vende dhe deputetë që do të na mbështesin, pra që do të votojnë kundër raportit të Dora Bakojanit”, thotë Simonoviq Bratiq

Ajo nuk e fsheh zhgënjimin për shkak të ndryshimit të qëndrimit të deputetës greke dhe thotë se “Për fat të keq grekët dolën trojanë në këtë histori”, edhe pse si vend që nuk e njeh Kosovën, abstenuan kur Komisioni i Ministrave votoj për aplikimin e Kosovës.

“Gjermanët padyshim që po udhëheqin historinë kryesore, amerikanët indirekt si vëzhgues, sepse të gjithë e dimë që ata kanë një ndikim të madh. Në planin simbolik, kjo është një gjë e vështirë për ne, që e kemi përjetuar një gjë të tillë nga një vend mik. Është kurioze që presidenti i APKE që nga janari është edhe sekretari i përgjithshëm i asamblesë grek. Të gjithë e mbajmë mend që gjatë agresionit të NATO-s në Greqi, grekët na mbështetën maksimalisht, dhe tani e keni motrën e Mitsotakis që vendos në favor të Kosovës, por është e qartë se ka shumë presion që kjo të përfundojë sa më shpejt të jet e mundur. Fatkeqësisht, ajo është kali i tyre i Trojës dhe një zhgënjim i madh për ne”, përfundon Simonoviq Bratiq.