Vuksanoviq: Njoftimi i Prishtinës konfuz, roli i paqartë i serbëve në "konceptin gjithëpërfshirës të mbrojtjes"

Studiuesi i lartë i Qendrës së Beogradit për Politikë të Sigurisë, Vuk Vuksanoviq thotë se dyshimi më i madh në shpalljen e “konceptit gjithëpërfshirës të mbrojtjes” është çështja se çfarë do të thotë ai për komunitetin serb në Kosovë, nga veriu deri në enklavat.

“Në njërën anë, kemi serbët që jetojnë në jug të lumit Ibër, të cilët për faktin se janë të rrethuar fizikisht nga shqiptarët, janë në enklava dhe se për mbijetesën e tyre është dashur disi të integrohen në strukturat kosovare apo shqiptare. A do të nënkuptonte kjo se ata potencialisht do të rekrutohen në Forcat e Sigurisë së Kosovës, se do t'i nënshtrohen trajnimit për një konflikt hipotetik në veri?”, pyeti Vuksanoviq.

Në anën tjetër, ai vë në dukje se serbët nga veriu, për shkak të brendësisë gjeografike me Serbinë, deri më tani kanë pasur një jetë ndryshe nga bashkombasit e tyre në jug të Ibrit, prandaj shtrohet pyetja se si do të funksiononte një koncept i tillë atje.

“A mund të jetë ky ndonjë lloj preludi politik apo organizativ i përpjekjeve të mëtejshme të Kurtit për të marrë kontroll më të fortë mbi veriun e Kosovës. Këtu, në fakt, një pikëpyetje pasohet nga një tjetër, pa asnjë përgjigje. Kjo është pyetja miliona dollarëshe”, thekson Vuksanoviq.

Ai shton se njoftimi i ministrit të Mbrojtjes Ejup Maqedonci është “një deklaratë shumë e dyshimtë duke pasur parasysh se Kosova nuk ka ushtri në kuptimin e vërtetë të fjalës” dhe këtë e lidh me njoftimet e Beogradit për kthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak.

“Është një deklaratë shumë e dyshimtë që ju shpallni konceptin e mbrojtjes totale, madje nuk keni as ushtri në kuptimin e plotë të fjalës, duke qenë se problemi juaj kryesor është mungesa e burimeve financiare dhe mungesa e një sponsori adekuatë ndërkombëtar për një projekt kaq ambicioz”, thotë Vuksanoviq.

Ai rikujton se Kuvendi i Kosovës ka bërë një deklaratë dhe ka shpallur ushtri, por thekson se Forcat e Sigurisë së Kosovës nuk janë ushtri.

“Forcat e Sigurisë së Kosovës nuk janë ushtri, nuk janë të pajisura si ushtri. Fakti është se ato nuk janë realisht ashtu dhe për shkak se nuk e kanë kaluar të gjithë serinë e fazave operacionale që NATO ka caktuar për ta për t'u konsideruar si një ushtri. Pavarësisht transaksioneve individuale të blerjeve të armëve nga disa vende si raketat "Javelin" nga SHBA apo dronët nga Turqia", thotë Vuksanoviq.

Ai njoftimet e Maqedoncit në lidhje të drejtpërdrejtë me mesazhe të ngjashme nga Beogradi për kthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak, por, sipas tij, asnjëra palë nuk shpjegon se çfarë do të përfshinin koncepte të tilla.

“Ne shohim se koncepti i mbrojtjes totale po shpallet edhe në Beograd edhe në Prishtinë, por në fakt asnjëra palë nuk shpjegon se çfarë nënkupton ai koncept. A përfshin vetëm procesin e rekrutimit të popullatës dhe procesin në të cilin ata kalojnë nëpër trajnime ushtarake apo do të thotë edhe çfarë nënkupton në rastin e vendeve që e aplikojnë, si Singapori apo Zvicra apo vendet skandinave, me të cilat mobilizohet e gjithë shoqëria, por atëherë kjo duhet të nënkuptojë edhe pjesëmarrjen e disa institucioneve si arsimi apo shëndetësia, por edhe sektori privat dhe organizatat jofitimprurëse dhe joqeveritare”, shpjegon Vuksanoviq.

Ai paralajmëron se problemi kryesor është se një koncept të tillë të mbrojtjes zbatohet nga vende me rrethana gjeopolitike dhe shkallë të zhvillimit social-ekonomik krejtësisht të ndryshme nga Kosova dhe Serbia.

“Prandaj shtrohet pyetja nëse një koncept i tillë do të mund të zbatohej fare”, përfundon Vuksanoviq.