Gogiq: Vetëvendosja do të përpiqet të sfidojë të drejtat e garantuara të serbëve përmes rezultateve të regjistrimit

Politologu Ognjen Gogiq vlerëson se autoritetet në Prishtinë do të mundohen në çdo mënyrë që të përdorin rezultatet e regjistrimit të popullsisë dhe bojkotit për të vënë në pikëpyetje të drejtat e garantuara për komunitetin serb.

“Vetëvendosja, partia në pushtet në Kosovë përdor çdo mundësi, çdo arsye për të vënë në dyshim të drejtat e garantuara për serbët në Kosovë. Dhe nuk është se ata nuk do të përpiqen t'i vënë sërish në dyshim disa nga ato garanci në dritën e rezultateve të këtij regjistrimi, por ato garanci janë aq të ndërlikuara për t'u ndryshuar, saqë kjo është ajo që po i pengon ata”, tha Gogiq për Kosovo online.

Ai sqaron se sistemi kushtetues i Kosovës është i “bllokuar” në çështjen e çdo ndryshimi të të drejtave që gëzojnë serbët sepse ndryshimet kërkojnë edhe pëlqimin e tyre.

“Atje duart e Vetëvendosjes janë të lidhura me disa mazhoranca. Përndryshe, ata do të ishin shumë të lumtur t'i merrnin rezultatet e regjistrimit dhe të thoshin - në Kosovë jetojnë shumë më pak serb dhe prandaj nuk ka kushte që ata t'i gëzojnë të drejtat që gëzojnë. Por, për fat të mirë të serbëve, ata nuk mund ta bëjnë këtë”, thekson Gogiq.

Ai paralajmëron se problemi i regjistrimit të popullsisë nuk ishte vetëm bojkoti i serbëve, por edhe fakti se shumë nuk mundën as të regjistroheshin.

“Për bojkot mund të flitet në masë më të madhe në veri të Kosovës, por në veri, si dhe në zonat në jug të Ibrit, qytetarët kanë treguar se nuk kanë pasur mundësi të regjistrohen. Dhe kjo është ajo që mbetet e pa adresuar. Pra, nuk është bërë përpjekje e mjaftueshme për t'u dhënë njerëzve të drejtën të regjistrohen dhe më pas të kenë një situatë reale”, paralajmëron Gogiq.

Ai shton se do të ketë ende pasoja konkrete nga bojkoti serb, por përmes mjeteve më të vogla buxhetore për katër komuna me shumicë serbe në veri.

“Në fakt do të jetë pasojë e drejtpërdrejtë e këtij regjistrimi. Prandaj, kjo është ajo që i mundëson Kurtit dhe autoriteteve qendrore në Kosovë që të vazhdojnë të bëjnë presion mbi komunat veriore dhe, në dritën e rezultateve të regjistrimit, që është autoriteti i vetëm për ta, në fakt t'i zvogëlojnë ato transferta buxhetore për komunat. në veri të Kosovës, dhe me gjasë për të aplikuar disa masa tjera kufizuese administrative ndaj komunave në veri, duke iu referuar rezultateve të regjistrimit që tregojnë se në të vërtetë një numër shumë i vogël i njerëzve jetojnë në veri të Kosovës”, beson Gogiq.

Ai shton se rezultatet e regjistrimit, në anën tjetër, nuk do të ndikojnë në të drejtat e komunitetit serb, gjë që u dëshmua edhe pas bojkotimit të regjistrimit në vitin 2011.

“Duhet të kujtojmë se serbët e bojkotuan regjistrimin e popullsisë edhe në vitin 2011 dhe aty në përqindje më të madhe. Në atë kohë, ajo ishte bojkotuar nga shumica e serbëve nga veriu dhe jugu. Dhe kjo përgjithësisht nuk ka pasur aq ndikim në gëzimin e të drejtave të garantuara me Kushtetutë dhe ligj që ka komuniteti serb. Ato ekzistojnë pa lidhje me numrin aktual të serbëve që jetojnë në Kosovë. Problemi më i madh me atë regjistrim të mëparshëm ishte se në bazë të tij është përcaktuar numri i banorëve që jetojnë në komuna, kështu që komunat me shumicë serbe nuk kanë pasur gjendje reale për numrin e banorëve dhe kjo është reflektuar në mjetet buxhetore që marrin, në transfertat nga buxheti qendror”, kujton Gogiq.

Ai shton se rezultatet në zonat e tjera ku serbët nuk e bojkotuan regjistrimin, nga Graçanica, Shtërpci, në komunat serbe në Pomoravlje, tregojnë se nuk ka pasur ndryshime të mëdha demografike në komunitetin serb, pavarësisht se ka pasur edhe një rritje e shqiptarëve, por edhe të pjesëtarëve të komunitetit rom.

“Këto komuna janë të qëndrueshme demografike, janë të pakta në numër, por janë të qëndrueshme. Por, brenda tyre ndoshta do të ketë një raport më të vogël në favor të komunitetit serb”, beson Gogiq.

Ai paralajmëron gjithashtu se komuniteti serb duhet të jetë i vetëdijshëm se bashkësia ndërkombëtare nuk e kupton më përjashtimin e tyre të qëllimshëm nga procesi në Kosovë.

“Fakti që serbët e përjashtuan veten nga procesi nuk do të thotë se bashkësia ndërkombëtare tani do të kërkojë një mënyrë për t'i rikthyer ata në proces. Ata duhet të jenë të vetëdijshëm se komuniteti ndërkombëtar nuk i kupton më gjëra të tilla”, beson Gogiq.

Ai konkludon se bashkësia ndërkombëtare, si OSBE, mund të bëjë një analizë të numrit aktual të banorëve për nevojat e veta, por se kjo nuk do të ndikojë në vendimet e Prishtinës.

“Komuniteti ndërkombëtar mund të përdorë disa të dhëna të tjera për nevojat e tij, kur bën vlerësime, por në fund nuk ka asnjë rëndësi për gëzimin e vetë të drejtave. Për shembull, Bashkësia Ndërkombëtare nuk do të ndërhyjë për të rritur buxhetin e komunave në veri, apo për të pretenduar se numri i anëtarëve të partive atje është më i madh se sa sugjeron regjistrimi”, thekson Gogiq.