Mbyllja e institucioneve serbe në Leposaviq rrezikoi më tej përfituesit e ndihmës sociale

Më shumë se dy muaj pasi Policia e Kosovës mbylli Qendrën për Punë Sociale në Leposaviq, situata për përfituesit e ndihmës sociale po bëhet gjithnjë e më e vështirë. Shtatë ditë më parë, zyrat e Fondit PIO dhe Shërbimit Kombëtar të Punësimit u mbyllën, dhe afati për dëbim iu dha edhe kompanisë "Kopaonik PUTT", e cila siguron ushqim për më shumë se 20 persona të zhvendosur, si dhe Institutit Republikan të Mbrojtjes së Shëndetit dhe Sigurimeve Shëndetësore - Beograd, dega e qarkut të Mitrovicës së Kosovës.

Rreth 1.500 përfitues të ndihmës sociale tani po hasin probleme në marrjen e dokumentacionit të nevojshëm dhe shumë prej tyre detyrohen të udhëtojnë më shumë se 50 kilometra për të ushtruar të drejtat e tyre.

Midis tyre janë nënat vetushqyese. Midis tyre janë Svetlana Tomiq, djali i së cilës vuan nga diabeti, dhe Ana Vulićeviq, nënë e tre fëmijëve, burri i së cilës nuk punon dhe ajo nuk ka mundësi punësimi, sepse kujdeset edhe për nënën e saj të sëmurë.

Mes lotësh, Tomiq thotë se gjithçka është më e vështirë që kur të gjitha institucionet u mbyllën.

"Kam një djalë shtatëvjeçar. Jam një nënë vetushqyese që kam një djalë të sëmurë, ai ka diabet dhe është duke marrë insulinë. Nuk ishte e vështirë deri tani, por që kur djali im u sëmur, është vërtet e vështirë. Së pari duhet të shkoj në Rashkë për t'i marrë terapi, insulinë. Është e vështirë të jetosh në përgjithësi. Meqenëse të gjitha institucionet u mbyllën, është shumë e vështirë të rinovosh ndihmën sociale dhe pagesën për fëmijë. Unë jetoj me ndihmë sociale, paguaj qiranë dhe sidomos për djalin tim, jap ushqim shtesë të veçantë", tha Tomiq.

Për fëmijën e saj, thotë qartë, duhet të luftojë sa më mirë që di.

“Në Qendrën Klinike në Kragujevac, kur bëmë një analizë gjaku për antitrupa, tregoi se ishte pozitive. Na thanë se ishte nga koronavirusi, por duhet të ecim përpara, duhet të luftojmë”, shton Tomiq.

Ajo thotë se as nuk di se ku të shkojë për të mbledhur dokumente për të ushtruar të drejtat e saja.

"Unë marr ndihmë sociale në shumën prej 23.000 dinarësh, dhe kjo përfshin edhe ndihmën për fëmijë. Është vërtet e vështirë. Deri tani, mund të bëja gjithçka, por që kur djali im u sëmur, duhet t'i përkushtohem atij. As nuk e di më se ku t'i mbledh dokumentet, sepse deri tani kemi mbledhur dokumente këtu, dhe tani duhet të kërkojmë së pari dhe vetëm atëherë", thotë Tomiq.

Nëna e tre fëmijëve, Ana Vuliqeviq, thotë se jeton me ndihmë sociale, sepse ende nuk është në gjendje të punojë për shkak të fëmijës së saj më të vogël, dhe përveç të gjitha këtyre, ajo po kujdeset për nënën e saj të sëmurë.

"Për shkak të kushteve të këqija në fshat, jam i detyruar të paguaj për një apartament privat. Kam tre fëmijë. Asnjëri prej nesh nuk punon, jetojmë vetëm me ndihmë financiare për fëmijë dhe ndihmë sociale. Kam një fëmijë njëvjeçar dhe nuk jam në gjendje të punoj. Përveç të gjithave këtyre, kam edhe një nënë të sëmurë të cilën duhet ta ndihmoj", thotë Vuliqeviq.

Gjithçka është bërë më e shtrenjtë, përfshirë edhe biletën e autobusit. Është e vështirë të caktosh një ditë të tërë për të mbledhur dokumentacionin për ndihmë sociale.

"Është një pyetje shumë e vështirë, para së gjithash, ndërsa mbledhim dokumentet, nuk dimë më as ku të shkojmë. Shkojmë në Rudnicë, autobusi e ka rritur çmimin e transportit me 500 dinarë, është biletë vajtje, dhe duhet t'i marr fëmijët me vete kur të zbres atje. Më kushton 3,000 të shkoj në Rudnicë, për të përfunduar dokumentet për të marrë ndihmën sociale. Tani që i kanë mbyllur të gjitha, nuk di më as ku t'i mbledh dokumentet", thotë ajo e shqetësuar.

Tani, shton është edhe më e vështirë, kur është mbyllur edhe Shërbimin Kombëtar për Punësim, sepse aty merrej i gjithë dokumentacioni, si dhe certifikatat e papunësisë.

"Në prill, duhet të rinovoj dokumentet për ndihmë sociale, e mbyllën Zyrën e Punësimit këtu dhe më duhet një certifikatë nga byroja. Gjithashtu më duhet një certifikatë nga shkolla për fëmijën tim për të rinovuar dokumentet. Tani nuk e di ku të drejtohem, as kujt t'i marr vetëm një certifikatë, nëse nuk sjell një dokument, do të më ndërpritet ndihma sociale, e vetmja e ardhur që kam dhe fëmijët jetojnë. Ky është burimi im i vetëm i të ardhurave dhe pagesa për fëmijë. Paguaj qira prej 100 eura nga sigurimet shoqërore. Nëse rri pa të, nuk do të kem as për të blerë qumësht dhe gjithçka tjetër për fëmijët. Të tre janë të vegjël, njëri është gjashtë vjeç dhe i treti është vetëm një vjeç. Sidomos për më të vegjlit, as pelena, dhe ku të shkojnë për ndonjë gjë tjetër”, shton Vuliqeviq.

Ajo thotë se duhet të lërë mënjanë një shumë të vogël ndihme sociale për transportin, dhe përveç të gjithave këtyre, zakonisht i merr fëmijët me vete, sepse nuk ka askënd që të kujdeset për ta.

Drejtoresha e Qendrës për Punë Sociale, Natasha Nastiq, thekson se po bëhen përpjekje për të ndihmuar përdoruesit, por kushtet e vështira të punës dhe pamundësia për të dalë në terren e ndërlikojnë edhe më tej situatën, veçanërisht për të palëvizshmit dhe të moshuarit.

Edhe pse përfitimet sociale nuk janë pezulluar, barra administrative dhe kostot e transportit po bëhen të papërballueshme për më të prekshmit.

"Për më shumë se dy muaj, Qendra për Punë Sociale nuk është në funksion në Leposaviq. Ne jemi organizuar në Rudnicë, falë Autoritetit të Përkohshëm të Komunës së Leposaviqit, për të marrë dokumentacion dhe për të provuar të ndihmojmë përfituesit e ndihmës sociale", tha Nastiq.

Ajo gjithashtu falënderoi Zyrën për Kosovën dhe Metohinë, e cila, thotë ajo, është gjithmonë pranë tyre për çdo problem, si dhe Ministrinë e Punës, Punësimit, Veteranëve dhe Çështjeve Sociale sepse edhe ata u lejuan njerëzve të vazhdonin të merrnin ndihmë sociale pavarësisht problemeve.

"Punëtorët tanë marrin paga, pavarësisht faktit që nuk jemi në gjendje të punojmë me kapacitet të plotë. Të gjithë përfituesit tanë marrin ndihmë sociale, ajo nuk është vonuar, pavarësisht problemeve. Njerëzit luftojnë në vendkalim, duke pritur çdo ditë në një drejtim dhe në tjetrin për të ardhur dhe për të ushtruar të drejtat e tyre. Tani ata kanë mbyllur edhe Shërbimin Kombëtar të Punësimit dhe tani kemi problemin që përfituesit duhet të shkojnë në Mitrovicë për të marrë një certifikatë nga fondi PIO dhe Shërbimi Kombëtar i Punësimit, dhe pastaj të vijnë në Rudnicë për të dorëzuar kërkesat atje poshtë. për të marrë edhe ndihmën më të ulët të njëhershme, dhe pastaj të vijnë përsëri për të marrë dokumentet..." tha Nastiq

Gjëja më e vështirë, shton ai, është se ata nuk mund të dalin më në terren për të parë se kush ka nevojë për ndihmë, pasi kanë njerëz të moshuar, të sëmurë dhe të palëvizshëm.

"Aktualisht ka rreth 1.500 përdorues të llojeve të ndryshme të përfitimeve sociale. Megjithatë, kemi një problem shumë më të madh, që është se nuk jemi më në gjendje të dalim në terren dhe të marrim deklarata kur ka disa situata ku duhet të dalim në terren, ku ka persona të palëvizshëm, nuk jemi më në gjendje ta bëjmë këtë", shton Nastiq.

Ajo shprehu shpresën se së shpejti do të gjendet një zgjidhje, në mënyrë që përfituesit e ndihmës sociale të mos kenë nevojë të bëjnë shpenzime shtesë përveç të ardhurave të tyre të vogla.

"Shpresoj se do të gjendet një zgjidhje, që autoritetet do të arrijnë të gjejnë një zgjidhje për ta bërë më të lehtë për ne dhe përdoruesit tanë të ushtrojnë të drejtat e tyre. Përfitimet sociale nuk janë aq të larta sa u nevojiten këtyre njerëzve këtu në këto kushte, falë Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Komunës së Leposaviqit, ne përpiqemi t'u japim njerëzve përfitime të njëhershme që mund t'i ndihmojmë, kur bëhet fjalë për trajtim, blerjen e disa ushqimeve bazë, ilaçeve dhe të ngjashme", tha Nastiq.

Ne u përpoqëm të kontaktonim kryetarin e Komunës së Leposaviqit, Lulzim Hetemi, për të marrë përgjigje, por në kohën kur u publikua teksti, nuk arritëm të merrnim një përgjigje.