Muçaj: Në Shqipëri gjithnjë e më pak fëmijë, por shqiptarët në rajon ruajnë traditën e “familjeve të mëdha”

Shefja e Departamentit të Pedagogjisë dhe Psikologjisë në Fakultetin e Shkencave Sociale të Universitetit të Tiranës, Arjana Muçaj, deklaroi se, ndryshe nga Shqipëria që po shënon një rënie të vazhdueshme të shtesës natyrore, në vendet e rajonit ku jetojnë shqiptarë është e dukshme vazhdimësia e “traditës së ruajtjes së familjeve të mëdha”.

“Nëse dalim jashtë territorit të Shqipërisë dhe analizojmë situatën në rajonet fqinje ku jetojnë shqiptarët, shohim se shoqëria shqiptare atje vazhdon me mentalitetin ose traditën e asaj që quhet ‘ruajtje e familjes së madhe’. Kjo gjithashtu shpjegon pse në vendet e rajonit ku ka popullatë shqiptare, numri i lindjeve është në rritje dhe nuk ka rënie,” ka deklaruar Muçaj për Kosovo online.

Ajo beson se përkeqësimi i pamjes demografike në Shqipëri është rezultat i prirjes së të rinjve për t’u përqendruar më shumë në karrierën profesionale, në vend që të krijojnë familje dhe të kenë fëmijë.

Nga ana tjetër, në rajon, shqiptarët i japin më shumë rëndësi traditës.

“Kjo do të thotë se numri i lindjeve në këto rajone është më i lartë se në Shqipëri. Shifrat e tregojnë shumë qartë. Kemi rastin e Maqedonisë, ku qeveria po ndërmerr hapa për t’u ofruar më shumë mundësi të rinjve maqedonas për të krijuar familje dhe për të pasur fëmijë, nga frika se raporti i popullsisë sipas grupeve etnike do të ndryshojë në atë zonë,” thekson Muçaj.

Ajo shton se sipas të dhënave të Institutit të Statistikave të Shqipërisë, gratë në këtë vend në mesatare lindin vetëm një fëmijë, dhe jo më dy si më parë.

“Këtë e ndikojnë shumë faktorë. I pari është shtyrja e martesës nga të rinjtë. Më herët kishte më shumë martesa tradicionale, ndërsa tani praktikohet më shumë bashkëjetesa dhe shpesh çiftet në këto bashkëjetesa nuk dëshirojnë të kenë fëmijë – ndihen më të lirë për t’iu përkushtuar karrierës. Pra, krijimi i familjes, asaj që e quajmë ‘bërthamë familjare’, i nënshtrohet zhvillimit profesional,” shpjegon Muçaj.

Si faktor tjetër të rëndësishëm, ajo thekson migracionin, të cilin e cilëson si problemin më të madh për gjithë Ballkanin Perëndimor.

“Largimi i popullsisë, veçanërisht i të rinjve, mund të ndikojë pozitivisht në lindshmërinë në vendet ku ata emigrojnë, por largimi i tyre nga vendi do të ndikojë gjithashtu në uljen e numrit të lindjeve. Jo vetëm kaq, por ndikon edhe në mentalitetin e grave. Vajzat i kushtojnë shumë më tepër rëndësi arsimimit dhe karrierës sesa lindjes së fëmijëve,” konsideron kjo specialiste.

Duke komentuar pamjen demografike të Shqipërisë, Muçaj thotë se, pavarësisht numrit më të ulët të të porsalindurve, raporti midis lindjeve dhe vdekjeve në Shqipëri në vitet e fundit nuk shënon luhatje drastike.

Ajo e sheh arsyen në faktin se po rritet jetëgjatësia e popullsisë, por edhe standardi i jetesës.

“Rritja e jetëgjatësisë ndikon patjetër në raportin ndërmjet lindjeve dhe vdekjeve, megjithatë nuk e di nëse këto janë edhe të dhëna nga INSTAT. Gjithashtu, një faktor i rëndësishëm është edhe përmirësimi i standardit të jetesës. Mos harrojmë se më herët, moshën e tretë e kategorizonim nga 65 vjeç e lart. Sot kemi një ndryshim, pasi nuk flasim më për një periudhë të vetme prej 65 vjeç, por është ndarë në dy nivele. Një nivel është nga 65 deri në 80 vjeç, dhe tjetri nga 80 vjeç e lart. Kjo tregon për rritjen e jetëgjatësisë së popullsisë,” shpjegon kjo specialiste.