Gjokutaj: Imigracioni në Shqipëri ka arritur nivelin e emigracionit, më së shumti nga Azia dhe Afrika e Veriut

Imigracioni në Shqipëri po shënon rritje të fortë dhe nuk mund të konsiderohet më një dukuri e papërfillshme, vlerëson Eduard Gjokutaj, ekspert për ekonomi dhe punësim, president dhe analist fiskal në kompaninë Altaks.

Gjokutaj thekson se numri i shtetasve të huaj që kanë kërkuar dhe marrë leje qëndrimi në Shqipëri është dyfishuar krahasuar me fillimin e dekadës.

“Nëse në vitin 2020 kishim imigracion në nivelin e 13.000 personave që kërkuan dhe morën të drejtën e qëndrimit në Shqipëri, ky numër në vitin 2025 ka arritur në 27.000. Nëse e krahasojmë këtë me numrin e shqiptarëve që largohen nga vendi, mund të themi se është pothuajse në të njëjtin nivel, sepse sipas statistikave zyrtare 28.000 shqiptarë kanë emigruar në vitin 2025”, thotë ai.

Ai thekson se imigracioni nuk arrin të kompensojë humbjet që vendi pëson nga largimi i popullsisë së vet, ndërsa pjesa më e madhe e të ardhurve vijnë për arsye ekonomike, kryesisht nga Azia dhe Afrika e Veriut.

“Imigracioni nuk arrin të kompensojë humbjet e vendit nga largimi i shqiptarëve, sepse në pjesën më të madhe, rreth 65 për qind e tyre, vijnë këtu për punë nga vendet aziatike, si filipinas, indianë apo edhe nga Afrika e Veriut, të cilët punojnë në bujqësi. Një kategori tjetër emigrantësh vjen gjithashtu në Shqipëri, rreth 15 për qind e tyre kanë interesa të tjera – arsye familjare, kosto më të ulëta jetese në Shqipëri ose sepse duan të provojnë diçka ndryshe për jetën. Për bashkim familjar, një pjesë e vogël e tyre vjen këtu”, thotë eksperti nga Tirana.

Sipas tij, imigrantët sot përbëjnë pak më shumë se një për qind të popullsisë së përgjithshme të Shqipërisë dhe tashmë kanë ndikim të dukshëm në ekonomi.

“Imigrantët janë tashmë një numër i konsiderueshëm që nuk mund të injorohet. Ata përbëjnë 1,1 deri në 1,2 për qind të popullsisë në Shqipëri. Pa dyshim që kanë ndikim në ekonomi, sepse jetojnë këtu, janë konsumatorë dhe paguajnë taksa sipas statusit të tyre, sipas punës që kryejnë dhe veprimtarisë me të cilën merren”, thekson ai.

Megjithatë, ai shton se kontributi i tyre nuk mund të kompensojë largimin e popullsisë vendase.

“Nga ana tjetër, ata nuk arrijnë të kompensojnë humbjen në konsum për shkak të largimit të shqiptarëve nga vendi, sepse dihet që 65 për qind e tyre kursejnë për të dërguar para familjeve të tyre ose për të mbledhur para për jetën në një vend tjetër që duhet të jetë destinacioni përfundimtar”, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Një grup të veçantë përbëjnë të ashtuquajturit “nomadë digjitalë”, numri i të cilëve po rritet falë kostove më të ulëta të jetesës dhe lehtësirave tatimore.
Sipas vlerësimit të tij, këto trende sjellin pasoja afatgjata për demografinë dhe sistemin pensional.

“Të gjitha këto duhet të shihen si një rrezik afatgjatë dhe i qëndrueshëm për sistemin pensional dhe si problem në sfidën demografike, sepse numri i popullsisë po zvogëlohet. Edhe numri i lindjeve është ulur. Gjithashtu, duhet të mendojmë për gjetjen e zgjidhjeve afatgjata për qëndrueshmërinë ekonomike, edhe pse disa imigrantë vijnë me ide biznesi dhe krijojnë sipërmarrjet e tyre në Shqipëri”, thotë Gjokutaj.
Ai paralajmëron edhe për efekte të mundshme negative në tregun e punës dhe sigurinë.
“Na duhet një paketë masash konkrete, sepse ata vijnë si zëvendësim për punëtorët shqiptarë dhe pranojnë paga më të ulëta, konkurrojnë në mënyrë jo të barabartë dhe duhet të kemi parasysh se pagat e ulëta janë arsyeja kryesore pse shqiptarët largohen nga vendi, veçanërisht të rinjtë. Nga ana tjetër, imigracioni mund të krijojë edhe probleme për sigurinë e vendit, edhe pse shumica e tyre vijnë ligjërisht, mund të sjellin probleme të ndryshme nga vendet prej nga vijnë”, thekson ai.

Si rrethanë pozitive ai përmend faktin se shumica e imigrantëve e shohin Shqipërinë si destinacion të përkohshëm.

“Le të themi se lajmi i mirë është që shumë prej këtyre imigrantëve nuk kërkojnë leje qëndrimi afatgjata. Vetëm një pakicë e bën këtë, ndërsa shumica e tyre e shohin Shqipërinë si një destinacion të ndërmjetëm për t’u zhvendosur në vende me të ardhura më të larta, siç janë vendet e Bashkimit Evropian”, thekson eksperti.

Megjithatë, ai konsideron se është e domosdoshme që kjo fushë të rregullohet në mënyrë sistematike.

“Është e nevojshme të krijohet një kornizë ligjore, të ketë një ligj të posaçëm për imigracionin, të standardizohen politikat, të krijohet një model se si do të integrohen në shoqëri dhe si do të menaxhohet trendi i ardhshëm i ndikimit të tyre në ekonomi. Gjithashtu duhet të menaxhojmë ndikimin e tyre shoqëror dhe problemet demografike”, shton ai.

Në fund, ai thekson se imigracioni nuk mund të jetë zgjidhje e përhershme për sfidat demografike dhe ekonomike.

“Sipas mendimit tim, imigracioni nuk është zgjidhje afatgjatë për Shqipërinë, edhe pse duket se na ndihmon për të zgjidhur krizën demografike që tashmë ekziston në Shqipëri. Vendi ynë duhet gjithashtu të ketë politika për t’u përballur me imigracionin dhe integrimin e tij, i cili nuk mund të ndalet, por duhet gjithashtu të inkurajojë diasporën shqiptare, jo me politika afatshkurtra. Diaspora duhet të jetë e pranishme këtu. Nevojiten politika të brendshme për krijimin e kushteve për një ekonomi të qëndrueshme, jo zgjidhje afatshkurtra”, përfundon Gjokutaj.