Ristanović: Dečanska povelja najznačajniji izvor za razumevanje istorije Kosova tokom Srednjeg veka

Naučni saradnik Instituta za srpsku kulturu u Leposaviću dr Petar Ristanović ocenio je da je osnivačka povelja manastira Visoki Dečani najznačajniji izvor za razumevanje istorije Kosova tokom Srednjeg veka.

„Osnivačka povelja manastira Visoki Dečani jedan je od najznačajnijih izvora za razumevanje istorije Kosova i Metohije tokom Srednjeg veka“, izjavio je Ristanović za Kosovo onlajn.

Precizira da je ključan problem što nema dovoljno direktnih pisanih izvora koji svedoče o demografiji iz tog perioda Kosova.

„ Zbog toga je ta povelja suštinski dokument iz koga možemo da saznamo i ko je živeo na tom prostoru i gde, čak i donekle kako su oni živeli. I kada se to upotpuni sa drugim, prvenstveno arheološkim i materijalnim izvorima omogućava nam da sklopimo jednu donekle maglovitu, ali dovoljno jasnu sliku Kosova i Metohije u 14. veku“, naglašava Ristanović.

Kaže da je to posebno važno u današnjem - političkom kontekstu.

„Možda je najvažnije što možemo da saznamo o demografiji tog podnevlja i o veroispovesti, današnjim rečnikom ’nacionalnoj pripadnosti’. Iz toga saznajemo da su na Kosovu i Metohiji u tom periodu, odnosno na prostoru koji je osnivačkom poveljom dodeljen manastiru Visoki Dečani na održavanje, a zahvatao je dobar deo sadašnje Metohije, živeli prvenstveno Srbi. U 99 odsto su to bila naselja, sela, katuni u kojima su živeli Srbi. I tek po imenima možemo da vidimo da je tek nešto malo, neznatan procenat bio albanskog stanovništva“, precizira ovaj istoričar.

Objašnjava da je problem u sagledavaju istorije Kosova u Srednjem veku nedostatak pisanih izvora koji su, kako navodi, oskudni.

„Njih ima nešto sa tog prostora. Znatno više, a opet nedovoljno ih ima i sačuvani su arhivima u Carigradu, Rimu i nekim drugim većim centrima. Generalno pisanih izvora nema puno. Oni su iz nešto kasnijih perioda, iz Osmanskog, ali i tada su većinom oskudni tako da osnivačku povelju Dečana kao i neke druge pisane izvore moramo da dopunjujemo sa materijalnim izvorima koji se pronalaze na terenu, sa arheološkim i nekim drugim nalazima. I svi oni oni daju manje-više jednu jasnu sliku, a to je da je u ovom periodu, govorimo o 14, 15. veku dominantno stanovništvo na ovom prostoru bilo hrišćansko, odnosno srpsko“, naglašava Ristanović.