KO je KO - Dirk Šibel: Nemački diplomata angažovan u odnosima sa istokom Evrope, zagovornik sankcija Rusiji

Karijerni nemački diplomata Dirk Šibel stići će 1. septembra u Prištinu, gde će zameniti Aiva Orava, donedavnog šefa Kancelarije EU na Kosovu. Na tu poziciju stiže sa mesta šefa Odeljenja za Rusiju u Evropskoj službi za spoljne poslove.

U Šibelovoj biografiji uočljivo je da je njegovo diplomatsko angažovanje uglavnom bilo usmereno na istok Evrope, dok Zapadni Balkan nije bio u njegovom fokusu.

Za razliku od njegovog prethodnika Orava, koji je pre angažmana u Prištini službovao u Skoplju i Podgorici, Šibelu će ovo biti prvi susret sa Zapadnim Balkanom.

Od septembra 2022. do jula 2024. godine bio je specijalni izaslanik EU za Istočno partnerstvo.

Pre nego što je preuzeo tu funkciju, tri godine je bio šef Delegacije EU u Belorusiji, od septembra 2019. do 2022. godine.

Pre toga je u prvom mandatu vodio Odeljenje za Rusiju u Evropskoj službi za spoljne poslove, nakon što je pet godina, od 2013. do 2018. godine, bio šef bilateralnog odeljenja za Istočno partnerstvo, koje se bavi bilateralnim odnosima EU sa Ukrajinom, Belorusijom, Republikom Moldavijom, Gruzijom, Azerbejdžanom i Jermenijom.

U njegovoj biografiji stoji i da je bio šef Delegacije EU u Moldaviji od 2009. do 2013. godine, a ta diplomatska dužnost usledila je nakon što je tri godine obavljao posao šefa Odeljenja za politiku, štampu i informisanje u Delegaciji EU u Ukrajini i Belorusiji, u Kijevu od početka 2006. do 2009. godine.

Karijeru je počeo pre više od tri decenije, obavljajući različite pozicije u nemačkom Ministarstvu spoljnih poslova, kao i u Evropskoj komisiji.

Početak diplomatske karijere 1993. godine

Dirk Šibel je diplomatsku karijeru započeo u nemačkom Saveznom ministarstvu spoljnih poslova 1993. godine, ubrzo nakon ponovnog ujedinjenja Nemačke. Specijalizovao se za međunarodne ekonomske odnose, spoljnu trgovinu i promociju spoljne trgovine.

Iz Saveznog ministarstva spoljnih poslova Nemačke prešao je u Evropsku komisiju krajem 1990-ih, što je označilo njegov ulazak u nadnacionalne institucije EU.

Tamo je službovao u Generalnom direktoratu (GD) za transport i energetiku, nakon čega su usledili angažmani u Generalnom direktoratu za proširenje i Generalnom direktoratu za trgovinu, gde se fokusirao na formulisanje i sprovođenje politika koje se razlikuju od bilateralne nacionalne diplomatije.

U Direktoratu za proširenje, Šibel je doprineo strateškom radu EU prema potencijalnim i susednim državama u Istočnoj Evropi, uključujući pripremni rad na sporazumima o pridruživanju i programima tehničke pomoći, koji su imali za cilj podsticanje tržišno orijentisanih reformi u postsovjetskim ekonomijama.

Šibel 2013. godine postaje šef Odeljenja za bilateralne odnose Istočnog partnerstva u EEAS, gde je do 2018. nadgledao odnose EU sa Jermenijom usred regionalne nestabilnosti na Južnom Kavkazu, uključujući eskalaciju tenzija oko Nagorno-Karabaha. Tokom mandata, doprineo je pregovorima o Sveobuhvatnom i unapređenom sporazumu o partnerstvu (CEPA) između EU i Jermenije, koji je parafiran u martu 2017. godine.

Misija u Belorusiji

Ulogu šefa Delegacije EU u Belorusiji preuzeo je u leto 2019. godine. Njegovo imenovanje pozdravio je tadašnji beloruski ministar spoljnih poslova Vladimir Makej, kao blagovremeno za unapređenje dijaloga između Minska i Brisela.

Međutim, nakon predsedničkih izbora 9. avgusta 2020. godine, nakon kojih su izbili protesti u Minsku, Šibel je rekao da EU stoji uz mirne demonstrante i poziva na poštovanje osnovnih prava, slažući se se sa narativom EU o podržavanju demokratskih težnji protiv autoritarnog učvršćivanja, dok su beloruske vlasti njega i druge diplomate optuživale za mešanje u unutrašnje poslove finansiranjem i podsticanjem nemira.

Kao odgovor, EU je uvela ciljane sankcije počev od avgusta 2020. godine, proširujući ih na zamrzavanje imovine i zabrane putovanja za više od 100 zvaničnika i entiteta do 2021. godine.

Tenzije su kulminirale beloruskim pretnjama diplomatama EU, što je kulminiralo Šibelovim zahtevom za odlazak leta 2021. godine, nakon što su vlasti zatražile od njega da ode.

Šef Odeljenja za Rusiju EEAS

Šibel je u prvom navratu vodio Odeljenje za Rusiju u okviru Evropske službe za spoljne poslove od 2018. do 2019. godine. U ovoj internoj ulozi, rukovodio je analizom ruske spoljne politike i doprineo oblikovanju strateških odgovora EU.

U martu 2023. godine, nakon invazije Rusije na Ukrajinu u februaru 2022. godine, Šibel je bio aktivno angažovan kao specijalni izaslanik EU za Istočno partnerstvo, fokusirajući se na jačanje veza sa partnerskim zemljama, uključujući Ukrajinu, Moldaviju i Gruziju.

Njegova uloga je naglašavala ciljanu diplomatiju radi jačanja lokalne otpornosti, a Šibel je izjavio da će okvir Istočnog partnerstva nastaviti da bude osnovni instrument EU uprkos poremećajima izazvanim ratom.

Stavovi o odnosima EU i Rusije

Šibel je dosledno podržavao politiku EU o nametanju i održavanju sankcija Rusiji kao odgovor na aneksiju Krima 2014. godine i invaziju na Ukrajinu u februaru 2022. godine, smatrajući te mere neophodnim za odvraćanje agresije i promociju odgovornosti.

U izjavama nakon invazije, poput one tokom diskusija u Evropskom parlamentu, Šibel je naveo da da je rat „prekretnica“ koja zahteva intenziviranje sankcija kako bi se izolovala Moskva i ojačala odbrana Ukrajine, što je u skladu sa prelaskom EU sa selektivnog angažovanja na sveobuhvatno razdvajanje.

Rođen u Istočnoj Nemačkoj

Šibel je rođen u 1965. godine u Istočnoj Nemačkoj. Govorio je da je poreklom iz bivše Istočne Nemačke, gde su mu roditelji živeli pod komunističkom vlašću i, kao i mnogi tamo, izražavali strahove u vezi sa neizvesnošću potencijalnog ponovnog ujedinjenja sa Zapadnom Nemačkom.

Ima diplomu iz spoljne trgovine i međunarodnih trgovinskih odnosa.

Oženjen je i ima jednu ćerku.