Nepoštovanje međunarodnog prava uvod u novi svetski rat

Piše za Kosovo onlajn: Željko Šajn, specijalni dopisnik Politike iz Skoplja

Kosovo i Metohija, Ukrajina i Gaza tri su centralna vojna područja koja jasno oslikavaju linije globalnih sukoba, te vojnih i političkih pretenzija. Ne možemo konstatovati da svetom huči opšti svetski rat, ali se možemo složiti sa konstatacijom pape Franciska na koju nas je podsetio kardinal Pjetro Parolin, državni sekretar Vatikana, rekavši za „Politiku” još 2019. godine da je na sceni treći svetski rat u fragmentima.

Zaista, ako današnju situaciju uporedimo sa Drugim svetskim ratom, kada su nacisti genocidno uništavali Slovene, Jevreje i Rome, ma gde oni bili na zemaljskoj kugli ‒ nažalost, sličnost je evidentna. Ove tri teritorije imaju isti sastav stanovništva na koje je jurišao i sam Hitler. U Ukrajini su sukobljeni Rusi i Ukrajinci, u Izraelu Palestinci i Jevreji, na Kosovu i Metohiji Albanci i Srbi. Dakako, na sva tri područja imamo istovetnu podelu sveta: na jednoj strani SAD i NATO blok podržavaju Ukrajinu, Kosovo (Albance) i Izrael (Jevreje), a nasuprot njima su Ruska Federacija, Kina, Indija, Južna Afrika i muslimanski svet.

Turska, kao članica Severnoatlantske alijanse, pokušava da svojim diplomatskim aktivnostima uspostavi mir, ali se, izbijanjem novog sukoba u Izraelu, potpuno suprotstavila svima onima koji su stali uz Izrael i smatraju Hamas terorističkom organizacijom. U jednom trenutku se i Blinken, državni sekretar Amerike, u Indiji, ogradio od napada Netanjahua nad palestinskim civilnim stanovništvom.

Ista ta Amerika, koja je Kosovo priznala kao nezavisnu državu, usporila je sa političkim pritiscima prema Beogradu i insistira na sprovođenju Briselskog dogovora sa Ohridskim aneksom. Takav stav su zauzele i evropske države, sem Nemačke, koja agresivno insistira na priznavanju Kosova od strane zvaničnog Beograda. Predsednik Republike Srbije Aleksandar Vučić naglasio je više puta da je to nemoguće dok je on na čelu Srbije. Pritisci sa kojima se Srbija suočava imaju jasan cilj – da se isprovociraju nemiri, što se i dogodilo u Banjskoj, te da njihova kulminacija otvori vrata nemačkim „avaksima” u društvu avijacije NATO-a, kao 1999. godine, kada je bombardovana Jugoslavija, i da se Srbija potpuno uništi.

Međutim, Pariski mirovni forum pod nazivom „Traženje zajedničkog osnova u svetu suparništva”, koji je okupio predstavnike međunarodnih organizacija i lidere država, među kojima je i predsednik Aleksandar Vučić, posvećen je najvećim izazovima današnjice i traženju efikasnih odgovora na najhitnije svetske probleme, poput rata u Ukrajini i sukoba između Izraela i Hamasa na Bliskom istoku. Francuski predsednik je na otvaranju Foruma naglasio da u vezi sa brojnim izazovima postoji globalna podeljenost, te da je Forum osmišljen s idejom da se slede četiri principa: očuvanje planete, pravo na suverenost svake države, razvoj ekonomije i komplementarnost. Ovakav stav teško da će se dopasti Nemačkoj, posebno kada je reč o poštovanju državnog suvereniteta i komplementarnosti. 

Dok je do ujedinjenja Nemačka zagovarala teritorijalni integritet, kao i na poslednjoj Skupštini UN, gde je u svom govoru nemačka ministarka inostranih poslova Analena Berbok podvukla kako Nemačka poštuje Povelju UN i teritorijalni integritet svake zemlje, deluje da je, ipak, oživljena Hitlerova politika da svi međunarodni ugovori traju dok to odgovara nemačkim interesima. Nakon ujedinjenja, ova zemlja je počela da se ponaša kao da je isplatila sve cehove prema zločinima koje je nacistička Nemačka počinila širom sveta prema Slovenima, Jevrejima i Romima i da je skinula hipoteku sa svoje nacije, a da ekonomskim investicijama imaju pravo na politički pritisak, upotrebljavajući čak i armiju.

Nemački kancelar Šolc, podsetimo, nedavno je ushićeno prokomentarisao da je učešće Nemačke u bombardovanju SR Jugoslavije i u ratu u Ukrajini za njegovu zemlju početak nove epohe. Znači li to da su interesi koji proizilaze iz međunarodnog prava za Nemačku prestali da važe i da je zaista za kancelara i njegovu državu započela nova epoha nepoštovanja međunarodnog prava?

Učešće u agresiji Nemačke na SR Jugoslaviju bilo je suprotno Povelji UN, ali i Osnovnom zakonu Nemačke, tj. Ustavu Nemačke. Ovakva, slučajna ili namerna, nesmotrena odluka saveznika Drugog svetskog rata da Nemačka uzme aktivno učešće u ratnom vihoru nakon pada Berlinskog zida i nakon Hladnog rata otvorila je širom vrata trećem svetskom ratu i obilaženju odluke UN i Povelje UN.

Nemačko-francuski predlozi za rešavanje pitanja između Beograda i Prištine, Skoplja i Sofije potpiruju sukobe na području Zapadnog Balkana, možda i širih razmera nego što su učinili Minskim dogovorima, koji nisu implementirani, a koji su – kako su potvrdili bivša nemačka kancelarka Angela Merkel i bivši francuski predsednik Oland – poslužili samo kao priprema Ukrajine za rat sa Rusijom. Svojim delovanjem i te kako narušavaju suverenitet ovih zemalja. Severna Makedonija uslovljena je hitnom ponovnom promenom Ustava, inače će se suočiti sa međunarodnom izolacijom, a od Beograda se zahteva priznavanje nezavisnosti Kosova. 

Ukoliko se Francuska razbudila i može da sagleda posledice puta na koji ih navodi Nemačka nakon Hladnog rata, vreme je da trezveno postavi svoju ulogu u Evropi, a pre svega, da urazumi Nemačku i ne dozvoli joj da licemerno krši međunarodno pravo i potpiruje ratni osvajački vihor. Dakle, na Makronu je da povuče potez koji će sprečiti izbijanje novog svetskog rata, u čemu mu umnogome može pomoći Srbija, koja vodi neutralnu vojnu politiku i čije državno rukovodstvo izuzetno cene i Kina, i Rusija, i Brazil, i Indija, ali i značajne istorijske zasluge Jugoslavije u Drugom svetskom ratu, gde je snažnim vojnooslobodilačkim pokretom omogućila slom nacističkog trija: Nemačke, Italije i Japana, zahvaljujući čemu su savezničke strane izvojevale pobedu. No, Francuska i te iste savezničke snage kao da su zaboravile ulogu naroda Srbije, te da ova zemlja nikada nije bila domovina genocidne nacije. S druge strane, vrlo je jasno kome je u genima ratni osvajački vihor, a manir nepoštovanje međunarodnog prava.

Dakle, iako mala zemlja, Srbija svojim diplomatskim aktivnostima može pomoći Francuskoj da se vrati na pravi put u odnosima sa SAD, Ruskom Federacijom, Kinom, Indijom i Turskom.