Hasani: Povlačenje SAD slabi uticaj Venecijanske komisije na Balkanu

Bivši predsednik Ustavnog suda Kosova Enver Hasani ocenio je da će povlačenje Sjedinjenih Američkih Država iz Venecijanske komisije umanjiti težinu i značaj mišljenja ove institucije na Zapadnom Balkanu.

Hasani je za Radio Slobodna Evropa rekao da SAD, iako nisu bile članica već posmatrač u Venecijanskoj komisiji, imaju značajan politički uticaj, naročito u regionu Zapadnog Balkana, te da će njihovo povlačenje ohrabriti populističke političare da odstupaju od standarda vladavine prava.

„To se vidi upravo u činjenici da je bilo slučajeva kada su preporuke Venecijanske komisije ponovo slane na pojašnjenje i po drugo mišljenje, pri čemu je Kosovo u poslednjim godinama tipičan primer, upravo zato što SAD na Kosovu, tokom Vlade Kurti II, nisu pokazale interesovanje za intervenciju u pitanjima vladavine prava, kao što je to bio slučaj ranije“, rekao je Hasani u intervjuu za Radio Slobodna Evropa.

Hasani podseća da je bio prvi predstavnik Kosova u Venecijanskoj komisiji Saveta Evrope, nakon što je Kosovo postalo član ove institucije u septembru 2014. godine.

On je naveo da se odluka Vašingtona da se povuče iz Venecijanske komisije uklapa u širi kontekst povlačenja SAD iz još 65 međunarodnih organizacija koje su ocenjene kao „neefikasne“, te da će to imati posledice po demokratiju i vladavinu prava u regionu.

Hasani, koji je profesor prava i međunarodnih odnosa na Univerzitetu u Prištini, posebno je istakao da je prisustvo SAD u Venecijanskoj komisiji imalo snažan uticaj na balkanske zemlje, s obzirom na to da su gotovo svi ustavi i ključni zakoni u regionu prolazili kroz ekspertizu ove institucije, uz implicitnu političku podršku Vašingtona.

Prema njegovim rečima, iako mišljenja Venecijanske komisije nemaju obavezujuću pravnu snagu, njihov autoritet je proističao iz kombinacije stručnosti i političkog uticaja SAD i Evropske unije, a povlačenje Vašingtona može umanjiti spremnost domaćih aktera da te preporuke dosledno primenjuju.

Hasani je ocenio da će uloga SAD u sprovođenju preporuka Venecijanske komisije i dalje postojati kroz druge mehanizme, poput Natoa, ali isključivo u slučajevima kada to bude u skladu sa strateškim interesima američke administracije.