Koha: Kosovska radna grupa u kontaktu sa nadležnom službom SAD oko podele Gazivoda

Kosovske vlasti i ministarstvo energetike SAD počele izradu studije izvodljivosti o podeli jezera Gazivode između Srbije i Kosova, piše Koha.

Radna grupa Ministarstva ekonomije i zaštite okoline Kosova, koju je osnovao aktutelni kosovski premijer Avdulah Hoti, prikupila je veliku količinu podataka i stupila u komunikaciju sa Ministarstvom energetike Sjedinjenih Država radi izrade studije izvodljivosti, procesa koji ima za cilj podelu jezera Gazivode.

"Radna grupa je prikupila podatke od nadležnih institucija i uputila zahtev američkom Ministarstvu energetike o izradi tehničke studije izvodljivosti podele jezera Gazivode", kaže se u saopštenju Ministarstva.

U septembru prošle godine, premijer Hoti potpisao je listu obaveza u Beloj kući, uključujući i obavezu izrade studije izvodljivosti koja se odnosi na pitanje zajedničkog korišćenja jezera Gazivode između Kosova i Srbije.

Činjenica da preuzimanjem ove obaveze srpska država postaje deoničar jezera Gazivode bila je meta oštrih kritika u Prištini.

Gazivode je veštačko jezero koje je od presudne važnosti za kosovsku ekonomiju, navodi Koha.

U Planu za sprovođenje obaveza iz Vašingtona, koji je kasnije odobrila Vlada Kosova, navodi se da će kancelarija premijera i Ministarstvo ekonomije i zaštite okoline ostvariti neophodnu saradnju za američkim Ministarstvom energetike i oformiti radnu grupu za studiju izvodljivosti, fokusirajući se na: Utvrđivanje postojeće tehničke raspodele vodnih resursa jezera; istraživanje mogućnosti za poboljšanje jezerske infrastrukture radi optimizacije vodosnabdevanja; omogućiti upotrebu voda jezera u druge svrhe (npr. navodnjavanje, pitka voda) i osigurati da svaka preporuka ili predlog studije izvodljivosti ne sme ugroziti postojeće snabdevanje vodom.

Izgradnja projekta izvedena je isključivo za potrebe Kosova, tvrdi Avdi Đonbaljaj, stručnjak za vode uključen u projekat izgradnje i tehničkog prihvata vode jezera smeštenog na severu Kosova.

"Jezero Gazivode, zapravo sistem Ibar, izgrađeno je sa ciljem da zadovolji potrebe za vodom Kosova, za industriju, stanovništvo i navodnjavanje," rekao je Đonbaljaj i izrazio strahovanje da bi izrada studije izvodljivosti mogla prethoditi procesu podele Kosova. 

"Ovaj proces ima smisla samo kao upozorenje na podelu severnog dela Kosova. Srbija od Gazivoda do Kraljeva nema potrošača koji ne mogu da zadovolje svoje potrebe za vodom. Srbija može da ostvari ekonomsku korist, da prodaje vodu na Kosovu i deli energiju", kaže Đonbaljaj. 

Brana jezera izgrađena je između 1970. i 1984. godine. Ima hidroelektranu koja proizvodi 35 megavata na sat električne energije, kao i kanal Ibar-Lepenica. Projekat je izgrađen od sredstava iz zajma Svetske banke, za koji je garantovala država bivša Jugoslavija, dok je obavezu plaćanja preuzelo Kosovo, koje je takođe izvršilo eksproprijaciju imovine.