Četiri godine rata u Ukrajini, borbe još traju, pregovori u toku

Četiri godine od početka rata u Ukrajini, borbe i dalje traju, kao i trilateralni pregovori uz posredovanje SAD, ali proboja ka prekidu vatre još nema.

Invazija koju je 24. februara 2022. pokrenula Rusija pod vođstvom Vladimira Putina trebalo je, po procenama Moskve, da dovede do brzog sloma ukrajinskih vlasti. Međutim, otpor ukrajinske vojske i odluka ukrajinskog predsednika Volodimira Zelenskog da ostane u Kijevu označili su prvi veliki preokret. Povlačenje ruskih snaga sa severa Ukrajine u aprilu 2022. godine pokazalo je da će rat biti dug i iscrpljujući, piše RTS.

Pad Marijupolja i bitka za Donbas

Osvajanjem Marijupolja u proleće 2022. Rusija je obezbedila kopneni koridor ka Krimu koji je aneksirala 2014. godine. Težište borbi nakon toga prenosi se u Donbas, gde su artiljerijski dueli i sporo napredovanje pretvorili rat u pozicioni sukob sa velikim gubicima na obe strane.

Kontraofanzive i gubitak Hersona

Ukrajinske snage u Harkovskoj oblasti postigle su u jesen 2022. godine značajne uspehe, nakon čega su se ruske snage u novembru povukle iz Hersona. Istovremeno, Moskva proglašava aneksiju četiri regiona, što osuđuju Ujedinjene nacije, produbljujući diplomatsku izolaciju Kremlja.

Rat protiv energetike i globalne posledice 

Sistematski udari na energetsku infrastrukturu Ukrajine koji su počeli u drugoj godini rata su se intezivirali tokom godina sukoba, što sve više otežava napajanje električnom energijom i grejanje u ukrajinskim gradovima. Evropa ubrzano smanjuje zavisnost od ruskog gasa, a oštećenje gasovoda Severni tok simbolično je označilo kraj jedne energetske ere.

Bahmut i faza iscrpljivanja 

Višemesečna bitka za Bahmut vođena tokom 2023. godine postala je simbol najintenzivnijih borbi u Evropi u 21. veku. Linija fronta se stabilizovala, a rat je prešao u fazu dugotrajnog iscrpljivanja – vojnog, ekonomskog i demografskog.

Politička neizvesnost i novi pregovori

Povratak Donalda Trampa u Belu kuću doneo je novu dinamiku u pregovorima. Vašington je inicirao trilateralne razgovore sa Moskvom i Kijevom, uz pritisak da se pronađe model za prekid vatre. I pored najava američkog predsednika da će brzo okončati taj sukob pozicije Moskve i Kijeva ostaju udaljene: dok Ukrajina insistira na teritorijalnom integritetu, Moskva traži prihvatanje „nove realnosti na terenu“.

Iako su diplomatski kontakti intenzivirani, pitanje nije samo kada će doći do prekida vatre - već i pod kojim uslovima, i da li će mir biti trajan ili sledi novo zamrzavanje konflikta.

Četiri godine od početka invazije Rusija kontroliše oko petine međunarodno priznate teritorije Ukrajine, milioni ljudi su raseljeni, a konačni ishod ostaje neizvestan.