Si-En-En: Iran se obavezao da neće proizvesti nuklearno oružje, SAD isplaćuju 300 milijardi odštete

Memorandum o razumevanju između Irana i Sjedinjenih Američkih Država, koji treba da bude potpisan u petak, utvrđuje uslove primirja, ponovno otvaranje Ormuskog moreuza, odštetu i ukidanje sankcija Iranu, kao i potvrdu Teherana da nikada neće proizvesti nuklearno oružje, piše u nacrtu teksta koji je objavio Si-En-En.

Prema nacrtu memoranduma, SAD će Iranu omogućiti prodaju nafte i petrohemijskih proizvoda, dok bi Teheran mogao da dobije pristup razvojnom fondu od 300 milijardi dolara ukoliko ispuni obaveze u vezi sa nuklearnim programom u daljim pregovorima. Dokument ne sadrži detalje o tome šta će biti sa iranskim visokoobogaćenim uranijumom, prenosi RTS.

Američki zvaničnik je za Si-En-En rekao da tekst predstavlja sporazum koji su u nedelju digitalno potpisali predsednik Donald Tramp, potpredsednik Džej Di Vens i predsednik iranskog parlamenta Mohamad Bager Galibaf.

Više diplomata potvrdilo je sadržaj nacrta, navodeći da su tehnički detalji u završnoj fazi, dok se formulacije još mogu menjati. Portparol Bele kuće izjavio je da tekst ne predstavlja pravi memorandum.

U razgovoru za Si-En-En, američki zvaničnici umanjili su značaj samog dokumenta, nazivajući ga „političkim sporazumom“ koji ne odražava ključne dogovore iz pozadinskih kanala u vezi sa iranskim nuklearnim programom.

Iranska poluzvanična agencija Tasnim ocenila je procurele verzije nacrta kao netačne, dok je Blumberg ranije objavio jednu verziju dokumenta. Memorandum bi trebalo da bude formalno potpisan u petak, čime bi bio pokrenut 60-dnevni rok za pregovore o konačnim uslovima sporazuma.

U memorandumu koji je objavio Si-En-En navodi se da Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države, zajedno sa svojim saveznicima u aktuelnom ratu, potpisivanjem ovog memoranduma o razumevanju proglašavaju neposredni i trajni kraj rata na svim frontovima, uključujući Liban, i obavezuju se da ubuduće neće preduzimati nikakve neprijateljske akcije jedni protiv drugih, te da će se uzdržati od pretnji ili upotrebe sile. Konačni sporazum potvrdiće odredbe ovog i preostalih članova.

Tekst memoranduma

Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će uzajamno poštovati suverenitet i teritorijalni integritet i da se neće mešati u unutrašnje poslove. Iran i Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će pregovarati i postići konačni sporazum u roku od najviše 60 dana, koji se može produžiti uz obostranu saglasnost.

Neposredno po potpisivanju ovog memoranduma o razumevanju, Sjedinjene Američke Države ukidaju pomorsku blokadu i sprečavaju svako ometanje ili opstrukciju prema Islamskoj Republici Iran, te u roku od najviše 30 dana vraćaju saobraćaj na puni kapacitet, pri čemu će protok brodova biti srazmeran predratnom obimu saobraćaja na strani Islamske Republike Iran. Takođe se obavezuju da će svoje snage povući iz okolnih područja u roku od 30 dana od potpisivanja konačnog sporazuma.

Po potpisivanju ovog memoranduma o razumevanju, Islamska Republika Iran odmah će preduzeti korake kako bi se u roku od 30 dana omogućilo kretanje trgovačkih brodova iz Persijskog zaliva ka Omanskom moru i obrnuto, u obimu kakav je postojao pre rata, uz uvažavanje potrebe za otklanjanjem tehničkih prepreka i razminiranjem.

Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će, zajedno sa regionalnim partnerima, izraditi sveobuhvatan plan za obnovu i privredni razvoj Islamske Republike Iran, usaglašen sa obe strane, uz obezbeđivanje finansiranja u iznosu od najmanje 300 milijardi dolara, dok će mehanizam sprovođenja ovog plana u okviru konačnog sporazuma biti razrađen u roku od 60 dana.

Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će, u skladu sa dinamikom koja bude dogovorena u okviru konačnog sporazuma, ukinuti sve vrste sankcija koje trenutno pogađaju Islamsku Republiku Iran, uključujući rezolucije Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija i Odbora guvernera Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA), kao i sve jednostrane američke sankcije, primarne i sekundarne.

Islamska Republika Iran ponovo potvrđuje da nikada neće proizvesti nuklearno oružje, a Iran i Sjedinjene Američke Države dogovorile su da će sudbina obogaćenog materijala i svih ostalih uzajamno dogovorenih nuklearnih pitanja, uključujući iranske nuklearne potrebe, biti rešena u konačnom sporazumu, pri čemu će konačni sporazum potvrditi odredbe ovog člana.

Iran i Sjedinjene Američke Države saglasni su da će do zaključenja konačnog sporazuma održavati postojeće stanje, pri čemu će Iran zadržati postojeće stanje svog nuklearnog programa, a Sjedinjene Američke Države neće uvoditi nove sankcije Iranu niti jačati svoje snage u regionu.

Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će odmah po potpisivanju ovog memoranduma o razumevanju, pa sve do datuma ukidanja sankcija, Ministarstvo finansija SAD izdati odobrenja za izvoz iranske sirove nafte, petrohemijskih proizvoda i njihovih derivata, kao i svih pratećih usluga, uključujući bankarske, osiguravajuće i transportne usluge.

Sjedinjene Američke Države obavezuju se da će, u svetlu napretka pregovora ka konačnom sporazumu, zamrznuta ili ograničena sredstva i imovina Islamske Republike Iran biti oslobođeni i u potpunosti stavljeni na raspolaganje. Ta sredstva, bez obzira na to da li se nalaze na glavnom računu ili su preneta, biće upotrebljena za svako konačno isplaćivanje korisniku koje odredi Centralna banka Islamske Republike Iran i u potpunosti će biti dostupna za korišćenje, uz obavezu SAD da izdaju sva potrebna odobrenja i dozvole.

Iran i Sjedinjene Američke Države dogovaraju se da će biti uspostavljen mehanizam za praćenje uspešne primene i budućeg poštovanja konačnog sporazuma.

Konačni sporazum

Nakon potpisivanja ovog memoranduma o razumevanju i prijema garancija u pogledu početka primene članova 4, 5, 10. i 11. ovog memoranduma, kao i kontinuiranog sprovođenja tih koraka, Islamska Republika Iran i Sjedinjene Američke Države stupiće u pregovore o konačnom sporazumu isključivo u vezi sa preostalim članovima.

Konačni sporazum biće usvojen putem obavezujuće rezolucije Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija, navodi se na kraju teksta koji je preneo RTS.