A ka ardhur vendimi i BE-së për liberalizimin e vizave për Kosovën në kohën e duhur?

Më 9 mars, Këshilli i Ministrave të Bashkimit Evropian miratoi vendimin për udhëtimin pa viza në vendet anëtare të BE-së për poseduesit e pasaportave të lëshuara nga Kosova. Në deklaratën e lëshuar pas mbledhjes, shtohet se ky vendim duhet të miratohet nga Parlamenti Evropian para se të nënshkruhet dhe se do të hyjë në fuqi më 1 janar 2024. Sipas analistëve, kjo lëvizje mund të interpretohet në mënyra krejtësisht të ndryshme, sepse erdhi në kohën kur Prishtina ende refuzon të zbatojë obligimin ndaj Bashkësisë së Komunave Serbe, që është kusht i domosdoshëm për vazhdimin e dialogut.

Diplomati Zoran Millivojeviq në një bisedim për Kosovo online thotë se është dërguar një mesazh i qartë dhe se Serbia nuk duhet të ketë iluzione se qëllimet e Brukselit, BE-së dhe Prishtinës në thelb janë të njëjta.

“Në ballë është përpjekja për të konfirmuar shtetësinë e Kosovës dhe për ta imponuar atë, pavarësisht nga të gjitha standardet dhe normat. Pra, kur është fjala për liberalizimin e vizave, por edhe për çdo gjë tjetër që i ofrohet Kosovës dhe aprovohet, është e gjitha në vijën e përpjekjes për ta ringjallur atë projekt të një Kosovë të pavarur dhe për ta imponuar atë, qoftë edhe me dhunë dhe përtej të gjithë ato vlera mbi të cilat mbështetet BE-ja, të paktën deklarativisht”, thekson Millivojeviq.

Ai shton se është e qartë se BE-ja zbaton standarde të dyfishta, përtej normave të veta.

“Mendoj se Serbia absolutisht nuk ka më asnjë iluzion. Prandaj Serbia insiston për atë që është arritur më parë, mendoj për marrëveshjen për BKS-në. Kjo është nxjerrë në ballë dhe paraqet një kusht pa të cilin negociatat nuk mund të vazhdojnë, pavarësisht vullnetit të mirë dhe konstruktivitetit të Serbisë për të kërkuar një zgjidhje kompromisi dhe për të ruajtur paqen dhe stabilitetin”, thotë Millivojeviq.

Ai vlerëson se BE-ja shfrytëzon çdo mundësi për të mohuar pretendimet e veta për ekzistimin e vullnetit të mirë dhe synimeve të sinqerta për zgjidhjen e problemit në Kosovë.

“Dhënia e liberalizimit të vizave për Kosovën në fakt konfirmon atë që po përballemi tani, që është presioni ndaj Serbisë që me çdo kusht të imponojë një zgjidhje sipas këtij plani evropian, që natyrisht nuk i shkon për shtat Serbisë, sepse bie ndesh me përpjekjen për të konfirmuar shtetësinë e Kosovës”, beson Millivojeviq.

Ai thekson se është indikative që vendosja e liberalizimit të vizave lidhet me 1 janarin e vitit 2024, kur BE-ja ka përcaktuar zgjidhjen përfundimtare të çështjes së Kosovës, në një mënyrë që korrespondon me qëllimet strategjike të Prishtinës dhe qendrave të fuqisë perëndimore.

“Tani shohim se nuk është rastësi aplikimi i të ashtuquajturës Kosovës për anëtarësim në BE, Këshill të Evropës dhe përpjekja për ta përfunduar”, përfundon Milivojeviq.

Millan Antonijeviq, avokat dhe aktivist i shquar i sektorit joqeveritar, beson se liberalizimi i vizave për Kosovën para së gjithash duhet parë si përfitim për të gjithë njerëzit që jetojnë në ato zona dhe jo si shpërblim për mosbashkëpunimin e Prishtinës, kur është fjala për zbatimin e Marrëveshjes së Brukselit dhe formimin e Bashkësisë së Komunave Serbe.

Në një prononcim për Kosovo online, ai ka shprehur besimin se regjimi pa viza do të zgjidhë çështjen e personave që kanë pasaporta serbe dhe jetojnë në territorin e Kosovës.

"Regjimi pa viza është diçka nga e cila do të përfitojnë të gjithë, edhe ata që jetojnë në veri dhe kanë pasaportat tona. Besoj se edhe ky problem do të zgjidhet në këtë proces. Kështu që nuk mendoj se është një lajm i keq, përkundrazi, mendoj se çdo demonstrim i rëndësishëm i asaj që i sjell integrimi evropian në rajon, edhe në momentet kur Prishtina nuk po bashkëpunon me Bashkësinë e Komunave Serbe për momentin dhe me disa negociata të mëtejshme. Mendoj se është diçka që i gjithë rajoni mund të përfitojë”, tha Antonijeviq.

Ai përkujtoi se heqja e vizave për Serbinë ka kontribuar që të rinjtë në vend të kuptojnë, siç thotë ai, se cilat janë vlerat që i jep Bashkimi Evropian.

Antonijeviq thekson se përfshirja e Kosovës në regjimin pa viza do të kontribuojë në bashkëpunim më të mirë në rajon dhe fillimin e proceseve ekonomike.

“Heqja e vizave do të sjellë gjithçka që mund të përfitojnë ata që jetojnë në Kosovë, pavarësisht se cili është identiteti i tyre kombëtar dhe pavarësisht se si e shohin ata konfliktin e ngrirë që ekziston në këtë moment”, vlerëson ai.

Antonijeviq hedh poshtë tezën se regjimi pa viza mund të interpretohet si shpërblim për “mosbindjen” e Prishtinës, duke thënë se ky vendim është marrë më herët.

“Nuk do të thosha kurrsesi se ky është një forcim i pozicionit për të mos shkuar më tej në negociata, përkundrazi, BE-ja e di shumë mirë se çfarë është në interesin e tyre, dhe kjo është para së gjithash përfundimi i konfliktit të ngrirë në territorin që është në mes të Evropës dhe që nuk duhet lejuar në asnjë rast të jetë një pikë e nxehtë në të ardhmen”, tha ai.

Ai konkludon se ky vendim i Brukselit kishte për qëllim shuarjen e pikave të nxehta në Ballkan, dhe jo për të shpërblyer disa “kokëfortësi apo jokonstruktivitet” nga ana e Kosovës.