Trazirat në Shqipëri: Sa e dobëson pozitën e Edi Ramës konflikti me Berishën, aferat dhe protestat e opozitës?

Përpjekjet e vazhdueshme të opozitës shqiptare për të rrëzuar me çdo kusht nga pushteti kryeministrin Edi Rama dhe Partinë e tij Socialiste kanë marrë intensitet muajt e fundit, çka thelloi konfliktet e brendshme dhe rriti tensionet në skenën politike të Shqipërisë.

Partia Socialiste e drejtuar nga Edi Rama është tashmë në pushtet për mandatin e tretë, që është një rast i paregjisruar në Shqipëri. Rama nuk e fsheh synimin për të zgjatur pushtetin në zgjedhjet e ardhshme parlamentare, të cilat duhet të mbahen në vitin 2025.

Në anën tjetër është Sali Berisha, i cili ende pretendon të jetë lideri i padiskutueshëm i të gjithë demokratëve edhe pse kontrollon vetëm një pjesë të Partisë Demokratike, pas largimit nga posti i presidentit në 2013 dhe një periudhe të gjatë në opozitë. Berisha nuk heq dorë nga rikthimi në pushtet me gjithë ngarkesat e shumta, aq më tepër që në SHBA u shpall persona non grata, për shkak të skandalit të korrupsionit që u shtri edhe tek anëtarët e familjes së tij.

Ilir Meta u përfshi edhe më shumë në konfliktin me pushtetin pas mandatit pesëvjeçar të kreut të shtetit, në të cilin partia e tij, Lëvizja Socialiste për Integrim, drejtohej nga bashkëshortja e tij Monika Kruemadi, mjaft pa sukses dhe me gabime të shumta. Ai tani po kërkon të rivendosë ndikimin e partisë së tij, të cilën e ka riemërtuar Partia e Lirisë. Ai është i vetëdijshëm se ky është shansi i fundit për të mbajtur veten, por edhe për të marrë një pozicion më të rëndësishëm në skenën e paqëndrueshme politike të Shqipërisë,e cila është ende fort e polarizuar, sepse Partia Socialiste dhe Demokratike udhëheqin fjalën kryesore.

Në pritje të zgjedhjeve lokale

Arsyet e deklaruara flasin shumë për protestat gjithnjë e më të shpeshta të opozitës, por edhe rrethanat në të cilat do të mbahen zgjedhjet e ardhshme vendore më 14 maj dhe pse ato janë kaq të rëndësishme për të gjitha forcat politike në Shqipëri. Sipas mendimit të aktorëve kryesorë, në këtë luftë lejohen të gjitha mjetet.

Ndaj opozita hedh pothuajse çdo ditë akuza të reja dhe shfrytëzon çdo mundësi për t'u marrë me pushtetin, duke u përpjekur t'i bëjë ato sa më të bujshme. Në Shqipëri protestat tashmë janë kthyer në folklor, shpeshherë janë të dhunshme dhe gjithmonë pa rezultatet e dëshiruara. Shpesh mbi ta ka më shumë gazetarë dhe policë sesa vetë demonstruesit.

Prandaj, sipas mendimit të opozitës, rasti i anëtarit të FBI-së të arrestuar së fundmi, Çarls Mek Gonigal dhe lidhjet e tij të dyshuara me kryeministrin e Shqipërisë, ishte një rast ideal për të diskredituar më tej Edi Ramën, që opozita të dilte në protesta, të krijonte tensione brenda dhe jashtë parlamentit, por edhe për të treguar se në këtë moment të rëndësishëm mbi të gjitha Sali Berisha dhe pjesa e tij e partisë janë në “anën e duhur” dhe miq të vërtetë të SHBA-së.

Por, me të gjitha llogaritë, kryeministri Rama nuk i kushton rëndësi protestave dhe kërkesave të opozitës dhe as vetë aferës Mek Gonigal. Udhëton në mënyrë aktive dhe pranon vizita të huaja, dhe siç ka deklaruar së fundmi në televizion, do të shkojë në parlament në lidhje me Mek Gonigal kur ta mendojë të nevojshme, duke theksuar se nuk ka lidhje me atë aferë.

Analisti politik dhe drejtori i Institutit për Studime Politike në Tiranë, Afrim Krasniqi, thotë në një deklaratë për Kosovo Online se zgjedhjet e ardhshme lokale do të jenë një test i rëndësishëm politik si për pushtetin ashtu edhe për opozitën. Sipas tij, dy pjesë duan të konfirmohen, qeveria të ketë shumicën, dhe opozita të bashkojë fraksionet e brendshme.

Afera Mek Gonigal

“Opozita duhet të tërheqë votues të pakënaqur me pushtetin, ndaj po tenton të nisë protesta dhe të radikalizojë situatën parazgjedhore. Argumenti kryesor i tyre është niveli i lartë i korrupsionit, aferat e shumta dhe arroganca e qeverisë, e cila nuk e respekton opozitën dhe hedh poshtë çdo kërkesë apo propozim politik të saj”, thotë Krasniqi.

Ai beson se afera aktuale Mek Gonigal dëmton ndjeshëm reputacionin e vendit dhe veçanërisht Edi Ramës, veçanërisht në raport me partnerët ndërkombëtarë dhe mediat.

“Imazhi i tij si një artist, një politikan modern do të dëmtohet shumë dhe do të errësojë ambiciet e tij për një rol më aktiv në politikën e jashtme, si dhe mbështetjen e fortë të Perëndimit që ka prej vitesh. Nëse opozita do të kishte një lidership më modern dhe më të aftë, por edhe më të pranuar, ky do të ishte një rast ndryshimi i qeverisë, por zoti Rama, megjithëse është shumë më i dobët se në 10 vitet e fundit, do të vazhdojë të qëndrojë në pushtet. “tha Afrim Krasniqi dhe shtoi se nuk do të presë një ndryshim qeverie ndërkohë që Partia Socialiste dhe Edi Rama kanë një opozitë kaq të dobët dhe të personalizuar, me në krye ish-kryeministrin që është në listën e sanksioneve amerikane, Sali Berisha. “Qeveria e Shqipërisë nuk është e kërcënuar, sepse ka pushtet dhe kontroll të plotë mbi vendin dhe do ta konfirmojë në zgjedhjet lokale”, vlerëson Krasniqi.

Sipas fjalëve të tij, protestat mund të jenë një mjet politik i përkohshëm, por jo një strategji afatgjatë.
“Hetimet kundër korrupsionit të zyrtarëve të lartë, veçanërisht të disa ministrave dhe ish-ministrave në qeveri,  mund të luajnë një rol shumë më të madh në ndryshimin e situatës sesa protestat e opozitës. Ka një perceptim të përhapur se mandati i tretë i qeverisë aktuale dhe kryeministrit Rama është humbje kohe dhe se në zgjedhjet e ardhshme parlamentare do të duhet të ketë një rotacion politik. Deri atëherë, opozita duhet të ndryshojë dhe të reformohet.  Debati na pret pas zgjedhjeve lokale në maj 2023”, përfundon Afrim Krasniqi.

Përderisa opozita në vend është e ndarë, deri atëherë, Edi Rama ka një shans për të qëndruar në pushtet, sipas gazetarit dhe analistit vendas Ben Andoni. Ai në një prononcim për portalin tonë konfirmon mendimin e kolegut të tij Krasniqi se Ramës i është lëkundur reputacioni në skenën ndërkombëtare, por edhe, thotë ai, në skenën e brendshme politike, sepse tani e shohin gjithnjë e më shumë si një aktor politik, që nuk luan drejtë dhe është krejtësisht ndryshe nga imazhi që ka krijuar për veten, vlerëson Andoni.

Rama nën presion

“Unë besoj se Rama është jashtëzakonisht i dëmtuar nga këto afera dhe kjo duket, sepse roli i tij në vend, por edhe në skenën ndërkombëtare po zbehet. Ndërsa më parë nuk e humbi rastin të fliste dhe të kritikonte BE-në pothuajse në të gjitha forumet ndërkombëtare, tani duket shumë i tërhequr dhe i kujdesshëm. Ai është në pritje të ecurisë së gjyqit të Mek Gonigal në SHBA dhe si do të përmendet emri i tij në atë gjyq”, vlerëson Andoni.

Sa trazira politike në Shqipëri po ndiqen në Kosovë Analisti Nexhmedin Spahiu ka komentuar për Kosovo Online. Ai vlerëson se është një çështje e brendshme e një shteti fqinj që nuk e prek Kosovën.

“Situata në Shqipëri nuk e prek shumë Kosovën, të paktën jo më shumë se kaq si një ngjarje në një shtet fqinj. Në këtë drejtim këtu po ndiqen ngjarje, por njerëzit nuk janë shumë të ditur. Sa i përket Edi Ramës, doli në sipërfaqe skandali më i madh në Shqipërinë postkomuniste, ku Edi Rama korruptoi një nga figurat më të mëdha të FBI-së, Çarls Mek Gonigal. Dhe nuk është vetëm një skandal në Shqipëri, por një skandal i madh edhe në Amerikë. Bëhet fjalë për shpalljen e Sali Berishës si persona non grata në Amerikë dhe i përfshirë është edhe sekretari amerikan Entoni Blinken, i cili në bazë të të dhënave të FBI-së e ka shpallur të padëshirueshëm.  Pas kësaj, edhe pse Sali Berisha ishte thuajse i vdekur politikisht, arriti ta merrte partinë në duart e veta, edhe pse miku i ngushtë, të cilin e emëroi personalisht kryetar të PD-së, u distancua prej tij. Ky skandal e ndihmoi shumë Berishën për të pastruar emrin e tij”, shpjegon Spahiu.

Sipas vlerësimeve të analistëve vendas, pritet që në periudhën e ardhshme mosmarrëveshjet mes qeverisë dhe opozitës të thellohen edhe më shumë. Është e sigurt se deri në ditën e zgjedhjeve, i cili këtë herë do të jetë një tregues i rëndësishëm i balancimit të fuqive në skenën politike, por edhe i drejtimeve të mundshme për zhvillimin e mëtejshëm të situatës, do të vazhdojë ngritjen e tensioneve nga të dyja palët me një rritje të numrit të akuzave të ndërsjella, shpesh të pabaza.