Qeveria e re e Spanjës në aleancë me separatistët, a do të ndryshojë Madridi kursin drejt Prishtinës?

Pedro Sánchez, i cili do të drejtojë për herë të tretë qeverinë e Spanjës nga viti 2018, siguroi një mandat të ri vetëm pas përfundimit të marrëveshjeve me partitë nacionaliste katalane, galike dhe baske. Një tregti e tillë politike ka shtyrë pyetjen nëse Madridi zyrtar, i cili nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, a do të ndryshojë apo ndoshta do të ketë një kurs “më të butë” kur bëhet fjalë për Kosovën në periudhën e ardhshme. Bashkëbiseduesit e Kosovo online, njohës të politikës spanjolle, vlerësojnë se kjo nuk do të ndodhë.

Për të qenë në gjendje të formonte një qeveri, Sanchez, ndër të tjera, i dërgoi një kërkesë Brukselit për t'i bërë gjuhët zyrtare të Bashkimit Evropian katalanishten, baskishten dhe galikishten, së bashku me spanjishten, ai premtoi të jepte amnisti për politikanët dhe aktivistët e përfshirë në përpjekjen e dështuar për të shkëputur Katalonjën nga Spanja në vitin 2017, dhe bllokut nacionalist të Galicisë, i cili mbron pavarësinë e atij rajoni, ai premtoi një ulje prej 20 për qind të borxhit ndaj fondit shtetëror.

A do të reflektohet rivendosja e politikës së socialistëve në pushtet në nivel të brendshëm në politikën e jashtme, në të cilën ata kanë qenë konsistent deri tani për Kosovën? Përkatësisht, Spanja nuk i njeh as pasaportat e Kosovës, në prill të këtij viti votoi kundër hyrjes në procedurë të kërkesës së Kosovës për pranim në Këshillin e Evropës, në vitin 2018 në seancën e Asamblesë së Përgjithshme të Interpolit ishte kundër pranimit të Kosovës si dhe në vitin 2015 në votimin për anëtarësimin në Konferencën e Përgjithshme të UNESCO-s.

Politologu, hispanisti dhe studiuesi në Institutin për Studime Evropiane në Beograd, Rajko Petroviq, beson se tani për tani, pavarësisht nga përkrahja e partive separatiste për qeverinë e re të Spanjës, nuk është e mundur që ky vend që nuk e njeh Kosovën të ndryshoj pozicionin e vet.

“Politika spanjolle ndaj çështjes së të ashtuquajturës pavarësi të Kosovës është mjaft e thjeshtë dhe konsiston në faktin se Spanja nuk i njeh shkëputjet e njëanshme, përkatësisht shpalljen e njëanshme të pavarësisë”, thotë Petroviq për Kosovo online.

Në këtë kuptim, siç thotë ai, grupi politik ekzistues në Spanjë nuk do të ndryshojë qëndrimin e atij vendi, sepse siç tregon ai, çështja katalane mbetet e rëndësishme për ta.

Një ndryshim qëndrimi, siç thotë ai, mund të mendohej nëse do të organizohej një referendum për pavarësinë e Katalonjës, i cili do të mbështetej nga shteti i Spanjës, i cili, shton ai, citohet si një nga opsionet e mundshme në periudha e ardhshme nëse socialistët në pushtet duan të ruajnë mbështetjen e tyre nga separatistët katalanas dhe baskë.

“Në atë rast, mund të konsiderohet se Spanja e njeh Kosovën e pavarur, por unë mendoj se një referendum i tillë nuk do të ndodhë në Spanjë, madje edhe nëse do të ndodhte, nëse dëshiron të qëndrojë konsistente, Spanja do të duhej ta mbështeste Kosovën si pjesë të Serbisë sepse kështu referendumi do të bëhej ekskluzivisht me mbështetjen e shtetit, pra në nivel bilateral, jo të njëanshëm”, thotë ai.

Petroviq beson se Madridi zyrtar as që do të votojë që Kosova të anëtarësohet në disa organizata ndërkombëtare dhe thekson se Spanja e ka respektuar këtë në mënyrë mjaft të vazhdueshme deri më tani, edhe kur bëhet fjalë për disa aktivitete sportive.

Siç vëren ai, nëse politika e Spanjës ndaj Katalonjës dhe Baskëve ndryshon, për të cilën ka ende pak mundësi, atëherë mund të presim përfundimisht diçka të ngjashme me votën e Spanjës për pranimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare.

Megjithatë, kjo tregon se as Katalonja dhe as Baskia nuk janë të vetmet probleme që ka Spanja.

“Spanja është një vend kompleks në të cilin ka gjuhë të ndryshme, identitete dhe të ngjashme, dhe për të shmangur atë që ata e quajnë ‘ballkanizim’, pra skenarin e shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, Spanja duhet të qëndrojë në përputhje me parimet e saj themelore“, përfundon Petroviq.

Sipas Vladimir Stankoviq, korrespondent shumëvjeçar i mediave serbe nga Spanja, ky vend nuk do të ndryshojë politikën që ka pasur Spanja deri më tani ndaj Kosovës.

“Qeveria e re spanjolle e kryesuar nga kryeministri Pedro Sánchez u zgjodh me një shumicë të ngushtë, 176 vota ishin të nevojshme në parlamentin që ka 350 deputetë, mori 179 dhe çelësi ishte mbështetja e partive kombëtare nga Katalonja, Baskia dhe Galicia. Asgjë e papritur nuk ndodhi si në çdo tregti politike, u bë një pakt i kushtëzuar. Nacionalistët katalanas e kushtëzuan mbështetjen e tyre me një amnisti për liderët politikë që përfunduan në burg pas përpjekjeve për shkëputje dhe një referendumi të paligjshëm njoftoi në fund Pedro Sánchez të tetorit, pra para se të zgjidhej, mundësia e një lloj heqjeje, një lloj anulimi i dënimeve, do të shohim se çfarë do të vijë nga kjo”, shpjegon Stankoviq për Kosovo online.

Ai thotë se gjëja më interesante për Serbinë është sigurisht se cili do të jetë qëndrimi i qeverisë së sapozgjedhur spanjolle ndaj çështjes së Kosovës.

“Ajo që është e rëndësishme dhe ajo që është interesante, në të gjitha ato negociata, me sa kam parë, nuk është përmendur as fjala Kosovë, kështu që nuk besoj se do të ketë ndonjë ndryshim të rëndësishëm në politikën spanjolle. Spanja do të mbetet një nga pesë vendet e BE-së që nuk e njohin Kosovën dhe kjo është politika që u drejtua dhe zbatohej nga kryeministrat e mëparshëm Zapatero dhe Rajoy. Pedro Sánchez vazhdon këtë linjë, dhe ajo që ai ka rregulluar është, si të thuash, disa tregti të brendshme. Si në të gjithë politikën, duhet hequr dorë nga diçka për të fituar diçka. Ai e ka marrë atë mbështetje për mandatin e ri dhe kjo është situata aktuale”, përfundon Stankoviq.