Shqipëria në SEPA - standardet dhe kostot për qytetarët dhe bizneset në nivelin e anëtarëve të BE-së

Anëtarësimi i Shqipërisë në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro - SEPA (Single Euro Paymets Area) do t'u mundësojë qytetarëve dhe ekonomisë të kryejnë pagesa të thjeshta, të shpejta, më të lira dhe më të sigurta, pa para në dorë në euro, si në vend ashtu edhe jashtë vendit, shpjegoi për Kosovo online analisti ekonomik Eduart Gjokutaj.

Shkruar nga: Bledar Kuka

Ai thekson se qëllimi është që të gjitha transfertat elektronike të pagesave në euro, qoftë brenda një apo më shumë vendeve që janë anëtare të SEPA-s, të jenë në të njëjtat kushte

"Anëtarësimi në SEPA, është një hap drejt integrimit financiar evropian të vendit tonë, ofron standarde dhe kosto me të cilat vendet e Bashkimit Evropian bëjnë biznes me njëra-tjetrën. Kjo krijon mundësi për efikasitet, shpejtësi dhe ndërveprim më të madh midis aktorëve të ndryshëm, qytetarëve me njëri-tjetrin, qytetarëve me bizneset, si dhe bizneseve me bizneset. Ky anëtarësim e bën sistemin financiar më fleksibël, e bën atë të formatuar në standarde të caktuara si në vendet e BE-së dhe përshpejton ndërveprimin", theksoi Gjokutaj.

Ai shpjegoi se kostot për qytetarët do të jenë shumë më të ulëta se më parë.

"Nga ana tjetër, edhe transaksionet do të kryhen brenda një dite pune. Për kompanitë, kjo do të thotë më pak kosto dhe ndërveprim më të shpejtë me kompanitë evropiane, integrimin e tyre në tregjet e BE-së dhe sigurisht bashkëpunim më të ngushtë, sepse rrit edhe besueshmërinë. Në përgjithësi, ekonomia përfiton në aspektin e besueshmërisë dhe komunikimit më të shpejtë, duke e afruar vendin tonë me ato standarde që deri më tani nuk ishin në të njëjtat nivele dhe të unifikuara si në vendet e Bashkimit Evropian", thotë Gjokutaj.

Siç u njoftua, emigrantët shqiptarë dhe familjet e tyre do të jenë në gjendje të kursejnë deri në dhjetëra miliona euro në vit falë dërgimit të remitancave përmes kanaleve bankare të sistemit SEPA.

Në nivel rajonal, deri më sot, dërgimi i parave midis kompanive në Ballkanin Perëndimor kushton deri në 10 herë më shumë se transaksionet brenda Bashkimit Evropian. Me SEPA-n, këto kosto do të bien ngjashëm me ato evropiane.

"Bankat në Shqipëri duhet të kenë komunikim masiv me qytetarët, për të ofruar të gjithë informacionin e nevojshëm në mënyrë që ata të mos kenë keqkuptime në lidhje me tarifat, sepse ato janë më të rëndësishmet. Tarifat lidhen me besimin e qytetarëve. Nëse këto tarifa nuk janë siç janë shpallur zyrtarisht, kuptohet që besimi i publikut do të bjerë dhe se anëtarësimi në zonën SEPA do të kthehet në një zonë me pak përdorim, dhe qytetarët do të përfitojnë më pak. Në një rast të tillë, pritjet e deklaruara nga Banka e Shqipërisë apo edhe nga udhëheqësit politikë të vendit nuk do të realizoheshin, përfundoi Gjokutay.

Gjatë themelimit zyrtar të SEPA-s në Shqipëri, ambasadori i delegacionit të BE-së, Silvio Gonzata, tha se anëtarësimi i vendit në rajonin e vetëm të pagesave në euro është një hartë rrugore për pranimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

“Ky është një progres i dukshëm për qytetarët shqiptarë, i cili tregon se çfarë do të thotë në fund të fundit të bëhesh shtet anëtar i BE-së. U arrit pas një pune të gjatë dhe sfiduese, e cila kërkoi përpjekje dhe angazhim të përbashkët të sektorit bankar dhe autoriteteve shqiptare, me qëllim përmbushjen e standardeve dhe kërkesave të Këshillit Evropian për pagesat, përfshirë luftën kundër pastrimit të parave, e cila është e nevojshme për anëtarësim në SEPA. Ky është një rezultat shumë i prekshëm i përpjekjeve tona të përbashkëta në kuadër të Planit të Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor, i cili synon të përshpejtojë integrimin e Shqipërisë dhe rajonit në BE, si dhe të sjellë përfitime konkrete për qytetarët edhe para anëtarësimit”, tha ambasadori Gonzato.

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, e cilësoi anëtarësimin e vendit si “një moment historik për tregun financiar shqiptar”, duke theksuar se është rezultat i punës afatgjatë dhe bashkëpunimit ndërinstitucional.

"Standardi evropian është bërë realitet për Shqipërinë, duke e vendosur infrastrukturën tonë të pagesave në të njëjtin nivel me shtetet anëtare të Bashkimit Evropian. Integrimi në SEPA, i kombinuar me përhapjen e pagesave dixhitale, pritet të gjenerojë kursime prej rreth 20 milionë eurosh në vitin e parë, por me një rritje progresive të këtyre kursimeve në vitet në vijim. Për analogji, sistemi AIPS-Euro i Bankës së Shqipërisë, i cili filloi të funksionojë në vitin 2022, deri më tani i ka kursyer tregut vendas rreth 140 milionë euro nga ulja e komisioneve." Kjo tregon se ndikimi i SEPA-s do të jetë edhe më i madh, kështu që do të kemi kursime më të mëdha, duke përfshirë uljen e kostove dhe rritjen e efikasitetit operativ për qytetarët dhe bizneset. Nga një perspektivë më e gjerë, integrimi në SEPA përkthehet në përfitime sociale dhe rajonale, nga ulja e informalitetit dhe kostove të transferimit të parave, deri te rritja e përfshirjes financiare dhe konvergjencës me tregun evropian”, tha Sejko.

SEPA - “Single Euro Payments Area” u krijua në vitin 2008, dhe Sllovenia ishte vendi i parë nga rajoni që iu bashkua asaj. Kroacia iu bashkua në vitin 2016. Shqipëria dhe Mali i Zi u pranuan në SEPA së bashku në nëntor 2024, dhe zbatimi i këtij sistemi filloi më 7. tetor të këtij viti.