Biseniq: Politika e re rajonale e Serbisë fillon në Zagrebi

Me kërkesën e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, gjatë vizitës së Ivica Daçiqit në Zagrebi, duket se po fillon një politikë e re rajonale e Serbisë, e cila do të karakterizohet nga hapja më e madhe dhe një qëndrim më dinamik i Serbisë ndaj të gjitha qendrave rajonale, përveç deri diku ndaj Prishtinës, ka vlerësuar gazetari Dragan Biseniq në një tekst autori për agjencinë “Tanjug”.

Biseniqi tregoi fjalët e Daçiqit se Kroacia dhe Serbia "në vend që të konkurrojnë në urrejtje", duhet të konkurrojnë në ndërtimin e paqes dhe marrëdhënieve të mira.

“Politika e re rajonale e Serbisë, në të gjitha aspektet, do të karakterizohet nga një hapje më e madhe dhe një qëndrim më dinamik i Serbisë ndaj të gjitha qendrave rajonale, përveç në një masë të caktuar drejt Prishtinës. Tashmë prej një viti të tërë, Prishtina tregon fytyrën e saj të mërzitur, edhe pse gjatë gjithë kohës ka përpjekje të qarta nga BE-ja dhe SHBA-ja për të përmirësuar marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, ndërsa përshkallëzimi vazhdon gjatë gjithë kohës me tensione dhe incidente në rritje”, thekson Biseniq.

Ai shton se nga kjo janë lodhur edhe përfaqësuesit ndërkombëtarë, diplomatët e BE-së dhe SHBA-së, të cilët janë shtyrë deri në kufirin e durimit, ndaj kanë përgatitur një qasje tjetër ndaj Kosovës.
Në kushte të tilla, Serbisë iu dha mundësia për t'iu përkushtuar më konstruktivisht rajonit. Kjo ide forcohet edhe nga fakti se edhe aktorët ndërkombëtarë po vijnë në Beogradi me propozime dhe plane të reja për të riformuar rendin rajonal në Ballkanin Perëndimor, në të cilin Serbia duhet të marrë përsipër, së bashku me të tjerët, një rol edhe më të rëndësishëm në ndërtimin dhe ruajtjen e bashkëpunimit dhe stabilitetit rajonal.

Thekson se nuk ka dyshim se e tashmja me një plan për të ardhmen duhet të dominojë dhe se kjo kërkon veprim të planifikuar dhe të synuar nga të dyja palët, dhe se Forumi Ekonomik Botëror në Davos, i cili fillon pas katër ditësh dhe ku do të marrin pjesë figurat kryesore të Serbisë dhe Kroacisë, është një mundësi për të hedhur një hap të ri, domethënës në këtë drejtim.

“Vizita e Ministrit të Punëve të Jashtme të Serbisë, Ivica Daçiqit, në Zagrebi, pas shtatë vitesh, në disa vende të rajonit u përjetua si një kthesë e papritur e Serbisë, edhe pse në pamje të parë është kështu. Ne kemi punuar në këtë vizitë për një kohë të gjatë”, tha Biseniq, duke kujtuar se kryetari i PPDS-së,

Millorad Pupovac, praktikisht, edhe para pranverës së vitit të kaluar, ka punuar intensivisht në përgatitjen e vizitës nga presidenti i Serbisë, dhe jo vetëm me Beogradin dhe Zagrebin, por edhe me përfaqësuesit ndërkombëtarë.

Pas kësaj, vëren ai, vetura ka zbritur tatëpjetën, por duket se ai proces tani është ndalur, dhe shton se me vizitën e Daçiqit në Zagrebin duket se ka filluar një politikë e re rajonale e Serbisë.

Një motiv jo më pak i rëndësishëm për qasjen e re të Serbisë, beson ai, është nevoja për të përafruar marrëdhëniet politike në mënyrë më të qartë me marrëdhëniet ekonomike, të cilat janë të mira, por jo edhe reciproke.

Ai kujton se qytetarët e Serbisë janë punëtorët e dytë më të shumtë të huaj në Kroaci - me leje janë rreth 20 mijë të tillë dhe numri i turistëve në vitin 2022 është rritur me 60 për qind në krahasim me vitin 2021 dhe verën e kaluar kanë qenë rreth 130 mijë turistë serbë.

Megjithëse marrëdhëniet me Zagrebin mund të ishin shumë më të mira, vitet e fundit, mund të thuhet se Beogradit nuk i ka munguar shumë për shkak të fokusit pothuajse absolut të Serbisë në Kosovë. Në atë periudhë Serbia ishte më e orientuar drejt SHBA-ve, nënshkroi Marrëveshjen e Uashingtonit, përcaktoi politikën e “Ballkanit të Hapur”, të cilën e konsideron kontributin e saj autentik në bashkëpunimin rajonal. Në 'drejtimin jugor', marrëdhëniet me Maqedoninë e Veriut pësuan një rritje të fortë, ndërsa Mali i Zi pret zgjidhjen e krizës së brendshme.

Nga këtu vjen forcimi dhe mbështetja e 'orientimit perëndimor', kështu që Daçiq me hapat e parë i hodhi me buzëqeshje, vetëm për të “ngrohur” marrëdhëniet mes dy kryeqyteteve në lumin Sava.
Daçiq e prezantoi platformën e tij në disa pozicione politike dhe vlera simbolike. “Simbolika e këtyre festave na kujton vlerat e përjetshme dhe, shpresoj, të përbashkëta – paqen, tolerancën dhe solidaritetin. Mendoj se pritet shumë nga pritja e sotme sepse krijohet një atmosferë e tillë për sa i përket asaj që do të pasojë më pas. Marrëdhëniet më të mira ndërmjet Republikës së Kroacisë dhe Serbisë janë në interesin më të mirë të dy popujve tanë, por edhe të gjithë rajonit”, tha Daçiq dhe shtoi, “Ardhja ime përfaqëson një mesazh të fortë për nevojën e diskutimit dhe ripërcaktimit të marrëdhënieve aktuale mes Beogradit dhe Zagrebit. Ne nuk mendojmë njësoj për shumë çështje, por duhet të flasim dhe të pajtohemi”.

Ai shtoi se Serbia është e vetëdijshme se disa çështje nuk mund të zgjidhen shpejt, por se e kupton nevojën për përmirësimin e marrëdhënieve, duke paralajmëruar hapa të rinj në këtë drejtim.
Vlerësimet pas vizitës janë më të mira se pritshmëritë që kanë ekzistuar para vizitës. Në prag të Krishtlindjes, kryeministri kroat Andrej Pllenkoviq ishte plotësisht i qetë dhe i kënaqur, ministri i Jashtëm kroat Ivan Grlliq Radman, më i kujdesshëm, por thelbësisht i kënaqur, ndërsa reagimet e publikut dhe mediave ishin kryesisht pozitive,me disa ton që i përmbahet stereotipeve dhe modeleve të krijuara vitet e fundit.

Përfaqësuesit e pakicave Millorad Pupuvac dhe Tomisllav Zhigmanov bënë shumë për të krijuar kushtet për këtë vizitë. 

Zhigmanov dhe Pupovac, para ardhjes së Daçiqit, kanë nënshkruar Deklaratën për Bashkëpunim ndërmjet serbëve nga Kroacia dhe kroatëve nga Serbia.

Ai dënon të gjitha format e urrejtjes ndaj pakicave dhe 'inkurajon vendet në të cilat ata jetojnë, në vend që të ripërtërihet konflikti, më në fund i drejtohen bashkëpunimit dhe fillojnë të zgjidhin çështje të hapura.

Marrëdhëniet ndërmjet pakicave serbe dhe kroate përcaktohen në parimin e 'gjykatave të bashkuara' ku thuhet se “çdo akt kërcënimi apo agresioni ndaj një komuniteti pakicë në një shtet rrezikon komunitetin pakicë në shtetin tjetër”, thuhet në këtë dokument.

Kryeministri kroat u shpreh i kënaqur që ishte përfaqësues i kroatëve në Qeverinë e Serbisë duke vlerësuar se “pakica kroate në Serbi mori një jetë të re”. Kryeministri kroat Andrej Plenkoviq ka vlerësuar se ardhja e tre ministrave sërb ne Zagreb është padyshim një mesazh politik dhe sinjal për vendosjen e kontakteve në një frekuencë më të lartë se në të kaluarën'.

Ai tha se ka mjaft tema që kanë peshë në raportet mes dy vendeve, por ai e ka parë në perspektivë, duke vlerësuar se “dialogu duhet të vijojë. “E rëndësishme është vendosja e kontakteve çka në vijim do të shërbente për dialog të strukturuar”, tha Plenkoviq.

Ministri kroat i Punëve të Jashtme foli me krenari për arritjet e politikës së jashtme të Kroacisë dhe objektivave strategjike duke pyetur retorikisht se kush tjetër e dëshiron stabilitetin e Ballkanit Perëndimor më shumë se Kroacia, ai vuri në dukje se kjo e fundit tashmë ka mundësinë që praktikisht t'a demonstrojnë këtë dëshirë.

Ministri kroat i Punëve të Jashtme ofroi në praktikë një hapje të re ndaj perspektivës evropiane të Sërbisë dhe në këtë kuptim, përfshirja e ministres për Integrimin Evropian Tanja Mishqeviq në këtë delegacion, shihet mjaft e përshtatshme.

Duhet thënë, thekson Biseniq, se rajoni i integrimit evropian, ofron hapësira fort të gjera për bashkëpunim mes dy vendeve dhe i mundëson Kroacisë të demonstrojë disa avantazhe natyrore për marrëdhënie më të ngushta me Sërbinë.