Gogiq: Kryetarët qëndrojnë deri në fund të mandatit, ky është model precedent për zgjedhjet e ardhshme në veri

Politologu Ognjen Gogiq, duke deklaruar se ishte e pritshme dalja e ulët ose pothuajse aspak e votimit për shkarkimin e kryetarëve në katër komunat e veriut, tregon se ajo që shqetëson më së shumti është mundësia që organizimi i djeshëm të votimit të bëhet model për organizimin e disa nga zgjedhjet e ardhshme pa u konsultuar me popullsinë vendase.

Gogiq për Kosovo online thekson se gjatë organizimit të referendumit janë shkelur të drejtat demokratike të qytetarëve, sundimi i ligjit dhe të drejtat e njeriut për shkak se qytetarëve iu mohua e drejta për të zgjedhur në mënyrë demokratike përfaqësuesit legjitimë të cilët do të marrin vendime në emër të tyre për shkak të kushteve të votimit.

“Pjesëmarrja e ulët ose pothuajse inekzistente pritej pasi partitë serbe bënë thirrje për bojkot dhe nuk ishte e pritshme që njerëzit të dilnin në këtë votim me iniciativën e tyre, veçanërisht nëse marrim parasysh rrethanat në të cilat u mbajt votimi, dhe për shkak të cilit bëri thirrje për bojkot”, tha ai.

Siç thotë ai, ka qenë e pakëndshme qëndrimi në qendrat e votimit të rrethuara nga policia dhe shumë nga anëtarët e komisionit që ishin aty nuk flasin serbisht.

Po ashtu, shton ai, problem dhe arsye që qytetarët të refuzohen shtesë të dalin dhe të shprehin vullnetin e tyre, ka qenë edhe risia e kamerave në vendvotime.

“Kamerat janë vendosur në një mënyrë shumë të diskutueshme. Nuk është e qartë se për çfarë kanë qenë, përveç për të penguar më tej njerëzit që të vijnë në votim, kështu që realisht i gjithë ambienti nuk tregoi se ekzistonte dëshira për t'u mundësuar qytetarëve të ushtrojnë të drejtat qytetare dhe të shprehin qëndrimin e tyre për kryetarët e katër komunave në veri, dhe mendoj se askush nuk ka dyshim, as kryetarët e komunave, as autoritetet në Prishtinë dhe as bashkësia ndërkombëtare, se ata kryetarë komunash nuk kanë legjitimitet dhe se qytetarët nuk janë pas tyre”, thotë Gogiq.

Sipas tij, duke qenë se kryetarët e komunave nuk janë zëvendësuar, pritet që ata të qëndrojnë në pozitat e tyre deri në përfundim të mandatit, i cili skadon në vjeshtën e vitit 2025.

“Qytetarët nuk u lejuan të shpreheshin lirshëm këtu, nuk u krijuan kushtet, por kryetarët duhet të kenë parasysh se askush nuk e ka shprehur as mbështetjen e tyre, pra këtu shtrohej pyetja nëse jeni për ndryshimin apo kundër ndryshimit askush nuk ka ardhur dhe nuk ka thënë ‘jemi kundër ndryshimit’, ndaj sërish nuk e kanë konfirmuar se gëzojnë mbështetjen e qytetarëve”, tregon ai.

Gogiq thekson se ndoshta mesazhi kryesor një ditë pas referendumit është se ky mund të jetë precedent dhe model për organizimin e ardhshëm të zgjedhjeve në veri, gjë që e shqetëson më së shumti.

“Pyetja është se a do të organizohen kështu zgjedhjet parlamentare në veri, të cilat priten për një gjysmë viti, e pastaj ndoshta zgjedhjet e ardhshme lokale. Kam frikë se në këtë mënyrë KQZ ka bërë precedent duke organizuar procesin zgjedhor pa u konsultuar me popullatën lokale. Problemi kryesor këtu ishte se organizimi i zgjedhjeve nuk ishte vendosur, pa vendosur komunikim me njerëzit që jetonin në veri, të cilët nuk ishin të përfshirë në organizimin e procesit, dhe për këtë arsye ishin ato problem. Nëse do të ndodhte që disa zgjedhje të ardhshme të organizohen në të njëjtën mënyrë, kjo mund t'i japë përparësi disa partive shqiptare në këto zona apo disa partive të tjera serbe që janë më shumë në favor të Prishtinës”, thotë ai.

Duke folur për pikëpamjet e bashkësisë ndërkombëtare se votimi ishte i organizuar, si dhe se kishte kushte për të votuar, por që serbët nuk e shfrytëzuan, Gogiq thotë se bashkësia ndërkombëtare “i shtynë gjërat nën qilim dhe i kthen kokën në anën tjetër”.

“Ata merren vetëm me disa çështje formale, për ta është e rëndësishme që kjo të organizohet pavarësisht se si ka shkuar dhe nuk tregojnë interes për faktin se kushtet nuk ishin adekuate. Ky referendum është organizuar në atë mënyrë që pengon shprehjen demokratike të vullnetit dhe neve na duhet më së shumti që të shqetësohemi për faktin se komuniteti ndërkombëtar nuk shqetësohet për këtë”, thekson ai.

Siç thotë ai, këtu bëhet fjalë për liritë themelore politike dhe njerëzore që nuk mund të realizohen.

Është problematike, siç shton ai, se nuk ka reagim adekuat nga ndërkombëtarët pikërisht sepse po vijnë zgjedhje të tjera dhe procese të tjera, ku para së gjithash është e rëndësishme të respektohet ligji, drejtësia, legjitimiteti.

“Dhe këtu është vetëm një formalitet që vlerësohet dhe kam frikë se kjo do të jetë një situatë mjaft cinike dhe se në dritën e këtij referendumi, komuniteti ndërkombëtar do të tërheqë masat ndëshkuese që u vendosën ndaj Kosovës, të cilat në fakt nuk ishin kurrë aplikuar, por siç janë prezantuar formalisht, edhe tani do të hiqen formalisht me pretekstin se është mbajtur referendum dhe se Kosova e ka përmbushur formën, pra atë kërkesë themelore që i është parashtruar”, thotë ai.

Duke kujtuar se Kosova është në procesin e afrimit me Këshillin e Evropës dhe se është thelbësore për atë organizatë ndërkombëtare që një kandidat për anëtarësim të respektojë demokracinë, sundimin e ligjit dhe të drejtat e njeriut, Gogiq thekson se asnjëra nga këto nuk është respektuar në këto procese.

Sipas tij, në veri të Kosovës janë katër komuna ku shkelet e drejta e qytetarëve për vetëqeverisje lokale dhe ku qytetarët nuk kanë të drejtë të zgjedhin në mënyrë demokratike përfaqësues legjitimë që do të marrin vendime në emër të tyre.

“Është shkelje e të gjitha parimeve të Këshillit të Evropës, shkelje e demokracisë, këtu nuk ka vullnet demokratik, shkelje e shtetit të së drejtës pasi ato votime janë mbajtur në një mënyrë që nuk respekton rregullat bazë dhe parimet e procesit zgjedhor dhe shkelje e të drejtave të njeriut, sepse ata kryetarë komunash marrin vendime që nuk janë në interes të popullatës vendase dhe që duhet të shqetësojnë komunitetin ndërkombëtar, dhe unë jam i shqetësuar se kjo nuk shqetëson komunitetin ndërkombëtar",  përfundoi Gogiq.