Gogiq: Zgjidhja territoriale për Ukrainën do të ndikonte në të gjithë Ballkanin Perëndimor

Politologu Ognjen Gogiq vlerësoi se ndryshimi i kufijve të Ukrainës do të ishte një precedent global që do të reflektonte edhe në marrëdhëniet e ardhshme të Rusisë me Kosovën në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, por edhe në marrëdhëniet e ardhshme mes vendeve të Ballkanit Perëndimor për shkak të çështjeve të pazgjidhura kufitare.

"Që nga shpërthimi i luftës në Ukrainë dhe çështja e hapur e statusit të atyre provincave ukrainase, si Beogradi ashtu edhe Prishtina kanë hedhur poshtë çdo ngjashmëri me situatën në Kosovë. Asnjëra palë nuk e thirri atë si precedent për arsye të ndryshme. Por, nëse do të arrihej një zgjidhje territoriale, ajo ndoshta mund t'i mbështeste idetë se shkëmbimi i territoreve apo demarkacioni ndërmjet Serbisë dhe Kosovës është zgjidhje për statusin dhe rrugëdalje nga çështja e hapur e statusit. Ky mund të shërbejë si një precedent për t'iu referuar, jo domosdoshmërisht nga Beogradi dhe Prishtina, por nga aktorë individualë nga të dyja palët," tha Gogiq për Kosovo online.

Ai paralajmëron se zbatimi i një parimi të tillë nuk do të përfundonte vetëm në Kosovë.

“Kjo është diçka që mund të përdoret në shembullin e Bosnje-Hercegovinës dhe Republika Srpska, por mund të jetë gjithashtu një precedent për të hapur çështjen e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut dhe më pas të shohim një rrugëdalje përmes hapjes së këtyre çështjeve të kompensimit territorial për palën shqiptare. Nëse parimi territorial miratohet si parim për zgjidhjen e konflikteve, atëherë ai me të vërtetë hap hapësirë për shumë njerëz në Ballkan, sepse në Ballkan kufijtë janë të diskutueshëm ndërmjet shteteve. Ka shumë aktorë në këto shoqëri që mund t'i referohen kësaj si një precedent," thekson Gogiq.

Sipas tij, një zgjidhje territoriale për t'i dhënë fund luftës në Ukrainë do të ishte një precedent që do të kishte implikime më të gjera dhe do të ndikonte në shumë çështje globale dhe do të prekte edhe Kosovën.

“Por jo në atë mënyrë që mendohet se amerikanët do të nxisin ndryshimin e kufijve si zgjidhje, por pyetja do të ishte nëse Rusia do të ndryshonte qëndrimin e saj ndaj Kosovës”, pohon Gogiq.

Ai e mbështet tezën e tij me mundësinë e njohjes së Donbasit si një republikë më vete ose mundësinë e aneksimit të një pjese të Ukrainës nga Rusia.

“Kjo në fakt do të çonte në faktin se ndoshta Rusia më pas do të ndryshonte marrëdhëniet e saj me Kosovën dhe kjo do të ndryshonte më pas situatën strategjike në të cilën ndodhen Beogradi dhe Prishtina. Beogradi atëherë ndoshta nuk do të jetë më në gjendje të llogarisë në mundësinë e një vetoje ruse në Këshillin e Sigurimit. Kjo nuk është diçka që i shqetëson aq amerikanët sa rusët”, saktësoi Gogiq.

Duke komentuar pretendimet gjithnjë e më të zhurmshme se Kosova mund të jetë ende “pjesë e pakos” së zgjidhjeve të shpejta amerikane për luftërat në Ukrainë dhe Rripin e Gazës, Gogiq thotë se ky është spekulim sepse ekzistojnë të paktën dy dallime të rëndësishme që i dallojnë këto konflikte nga çështja e Kosovës.

“Si në Gaza dhe në Ukrainë po ndodhin konflikte të armatosura me viktima të mëdha njerëzore. Nuk ka konflikt të armatosur në Kosovë. Kjo është një çështje e pazgjidhur. Nuk ka marrëveshje për statusin e Kosovës, por nuk është konflikt i armatosur”, thekson ai.

Një ndryshim tjetër i rëndësishëm është aspekti ekonomik, sepse konfliktet në Rripin e Gazës dhe Ukrainës përfshijnë edhe mbështetje të konsiderueshme financiare nga SHBA-të, gjë që nuk është rasti me rastin e Kosovës.

Kjo shtron pyetjen se pse SHBA-të do të kishin interes për të gjetur një zgjidhje të shpejtë për Kosovën.

“Trump nuk e përmendi kurrë Kosovën gjatë fushatës apo kur mori detyrën. Asgjë nuk sugjeron se Kosova do të ishte në axhendë, pasi ai dëshiron t'i përfundojë këto dy pika të tjera të nxehta në mënyrë që të fokusohet në marrëdhëniet me Kinën, që në fakt është prioriteti i tij kryesor. Por duhet thënë gjithashtu se Trump nuk u mor me Kosovën as në vitin e parë të mandatit të tij të fundit. Kosova erdhi në rend dite disi më vonë gjatë mandatit. Ndoshta pas disa vitesh, në rast të ndryshimit të rrethanave, kjo çështje mund të jetë sërish në rend dite”, beson Gogiq.
Ai e sheh përfshirjen e mundshme të SHBA-së në zgjidhjen e çështjes së Kosovës, kryesisht përmes riafirmimit të Marrëveshjes së Uashingtonit.

"Ajo që mund të pritet është që administrata Trump në një moment mund të riaktivizojë dispozitat e marrëveshjes që përfshinte mbështetjen financiare amerikane për projektet e infrastrukturës dhe ekonomike. Dhe kjo është ndoshta shtrirja më e madhe që duhet pritur kur bëhet fjalë për përfshirjen amerikane në zgjidhjen e këtij problemi," është i bindur ky analist.