Grenell: Tre vjet pas Marrëveshjes së Uashingtonit, marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë janë përkeqësuar

Ish-i dërguari i Shteteve të Bashkuara të Amerikës për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Richard Grenell, me rastin e tre vjetorit të Marrëveshjes së Uashingtonit, e cila u nënshkrua në Shtëpinë e Bardhë më 4 shtator 2020, tha se pas largimit të Donald Trump nga posti i Presidentit të Shteteve të Bashkuara, marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë u përkeqësuan.

Në një deklaratë me shkrim për Kosova online, Grenell ka theksuar se është dashur ta pranojë me pikëllim.

“Sot, në përvjetorin e tretë të Marrëveshjes historike të Uashingtonit të nënshkruar në Zyrën Ovale nga qeveritë e Serbisë dhe Kosovës, të kryesuar nga Presidenti Trump, jemi të trishtuar sepse jemi të detyruar të pranojmë se marrëdhëniet mes dy miqve të Amerikës janë përkeqësuar. "tha Grenell.

Sipas tij, marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë janë dëmtuar për shkak të braktisjes së lidershipit diplomatik, politik dhe ekonomik nga presidenti aktual i SHBA-së, Joe Biden.

"Siç më udhëzoi presidenti Trump përpara se të fillonim negocimin e marrëveshjes së vitit 2020, e vetmja mënyrë që palët të lëvizin drejt një të ardhmeje më të mirë dhe më të sigurt do të ishte të hidhnin poshtë kërkesat e dështuara, pikat e bisedimeve dhe ngërçet politike të 20 viteve të fundit. Pritja e pakufizuar që gabim historic dhe duhet të korrigjohen përpara se paqja, siguria dhe prosperiteti të mund të pasojë vetëm zgjat një konflikt që tashmë i ka kushtuar shumë dy shoqërive”, tha Grenell.

Ai theksoi se SHBA-ja ua ka borxh rinisë së Kosovës dhe Serbisë krijimin e një të ardhmeje më të mirë.

"Ne u detyrohemi të rinjve në Serbi dhe Kosovë që të refuzojnë marifetet politike, fitoret simbolike dhe pastrimin e hesapeve, dhe në vend të kësaj të punojnë drejt krijimit të një të ardhmeje të përbashkët ekonomike. Është naive të llogarisim në zgjerimin e biznesit të huaj në rajon, ku siguria fizike e njerëzit dhe prona garantohen nga prania e trupave të NATO-s”, theksoi Grenell.

Në dy vitet e gjysmë të fundit ka pasur një rritje të dhunës mes palëve, sipas Grenellit, dhe varësisht nga kjo, trupat e NATO-s janë shtuar dhe perspektivat ekonomike, veçanërisht në Kosovë, janë dobësuar.

Vendimi i Presidentit Biden për t'ia lënë, siç thotë ai, angazhimin diplomatik dhe ekonomik amerikan në rajon "paralizës analitike të Bashkimit Evropian", sipas tij, vetëm sa i ka përkeqësuar gjërat.

“Marrëveshja e vitit 2020 parashikon një të ardhme ekonomike të përbashkët dhe në rritje për palët në të cilën janë hequr barrierat tregtare, janë ndërtuar lidhje të reja të transportit ajror dhe tokësor, Qeveria e Serbisë ka rënë dakord të diversifikojë furnizimin e saj me energji nga Rusia, dhe Qeveria e Kosova ka rënë dakord të përdorë një studim fizibiliteti të qeverisë amerikane për liqenin e Gazivode/Ujmanit, i cili në mënyrë neutrale quhet Liqeni Trump, për të zhvilluar mundësitë e burimeve ujore, përfshirë energjinë e pastër”, kujton Grenell.

Ai tregon se me Marrëveshjen e Uashingtonit palët morën përsipër të respektojnë lirinë e besimit dhe mbrojtjen e objekteve kulturore dhe fetare.

"Nën Presidentin Trump, palët janë zotuar të mbrojnë dhe promovojnë lirinë fetare, duke përfshirë komunikimin e rinovuar ndërfetar, të përkushtuar për mbrojtjen e objekteve fetare, vazhdimin e kthimit të pronave patrashëgimtar dhe të padeklaruara të epokës së Luftës së Dytë Botërore dhe përshpejtimin e përpjekjeve për gjetjen dhe identifikimin e mbetjeve nga të zhdukurit nga luftërat jugosllave. Ata ranë gjithashtu dakord për një sërë prioritetesh dypartiake të shtyra nga SHBA për vite me radhë, e cilësuan Hezbollahun plotësisht si një organizatë terroriste dhe kufizuan operacionet dhe aktivitetet e tij financiare në rajon, u zotuan të ndihmojnë në dekriminalizimin e homoseksualitetit, i cili aktualisht është ilegale në 69 vende, si dhe zgjerimi i marrëdhënieve diplomatike me Izraelin dhe aleatët e tjerë të SHBA-së në luftë”, shtoi Grenell.

Sipas tij, fakti që nuk është zgjatur moratoriumi për anëtarësimin e Kosovës në institucionet ndërkombëtare është tregues se të arriturat e Trump janë anuluar.

“Ndoshta shenja më e madhe se këto arritje nga epoka Trump janë zhbërë ishte dështimi i administratës Biden dhe kolegëve të saj nga BE për të zgjatur moratoriumin e rënë dakord për kërkesat e Kosovës për anëtarësim të ri në organizatat ndërkombëtare në këmbim të një moratoriumi njëvjeçar për fushatën serbe për tërheqjen e njohjes së Kosovës”, thekson ai. Grenell.

Ai shton se duhet bërë më shumë nëse duam paqe dhe prosperitet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, por edhe se Ballkani nuk është prioritet për Bidenin.

“Fatkeqësisht, Joe Biden dhe administrata e tij e kanë bërë të qartë se Ballkani dhe njerëzit e Ballkanit nuk janë prioriteti i tyre. Është e qartë se njerëzit e Kosovës, Serbisë dhe më gjerësisht Ballkanit kanë përfituar shumë nga qëndrimi i Donald Trump në shtëpinë e Bardhë dhe “Unë sinqerisht shpresoj se do të shohim një tjetër administratë Trump për ta bërë rajonin e Ballkanit një prioritet kryesor për Amerikën përsëri”, përfundoi Grenell.