Les: Propozimi i McShane është i rrezikshëm, bën thirrje për dëbimin e serbëve nga veriu

Propozimi i Denis McShane, ish-ministri britanik për Bashkimin Evropian, që kriza e Kosovës të "zgjidhet" me zhvendosjen masive të serbëve nga Kosova në Serbinë qendrore është "imoral dhe i rrezikshëm sepse në të vërtetë bën thirrje për dëbimin e serbëve nga shtëpitë e tyre në veri të Kosovës, tha Timoti Les për “Blic” bashkëpunëtor i Qendrës për Gjeopolitikë, në Universitetin e Kembrixhit.

Me propozimin skandaloz në Twitter, McShane akuzoi serbët nga veriu i Kosovës se "refuzojnë plotësisht të jetojnë në paqe".

"E drejtë. A mund të kemi një paketë të madhe ndërkombëtare që do t'i lejojë ata të lëvizin në Serbi? Ne nuk kemi nevojë për helmin e supremacisë protestante të Irlandës së Veriut apo Kashmirit për të infektuar Ballkanin Perëndimor”, ka shkruar McShane.

MekShejnit iu përgjigj menjëherë një historian, nga Britania e Madhe, Rory Yeomans, këtij propozimi, të paktën, të rrezikshëm.

“Modeli i NDH-së për zgjidhjen e çështjes serbe. As atëherë nuk funksionoi”, shkroi ai në Twitter.

Në një deklaratë për “Blic” Les paralajmëron se nëse propozimi i McShane kuptohet ndonjëherë seriozisht, "gjë që nuk do të ndodhë", do të shkaktonte një përshkallëzim të madh, duke e shtyrë Serbinë më afër hapit radikal të vendosjes së ushtrisë së saj për të mbrojtur Serbët e Kosovës.

“Deklarata është edhe amatore! Tregon mungesë të të kuptuarit të situatës në veri të Kosovës, dhe moskuptim edhe të artikullit të “Financial Times” në të cilin ai pretendon se e mbështet qëndrimin e tij”, thotë Timothy Less.

Terreni për një ide të tillë u përgatit javën e kaluar nga Alicia Cairns, deputete e Parlamentit Britanik, e cila akuzoi Kishën Ortodokse Serbe për kontrabandë armësh në Kosovë, gjë që shpejt u mohua nga KFOR-i. Les gjithashtu paralajmëron kundër kësaj deklarate. Ai thekson se ideja e McShane është shqetësuese dhe se është e kuptueshme pse serbët janë të shqetsuar, "veçanërisht pas komenteve të javës së kaluar nga Alicia Cairns".

“Fatmirësisht Dennis McShane nuk bën politikë në Mbretërinë e Bashkuar dhe në fakt është një figurë shumë e parëndësishme që është dënuar dhe burgosur për mashtrim dekada më parë. Qeveria britanike e kupton më mirë politikën në Kosovë dhe është qartazi në favor të autonomisë së veriut. Ky është edhe qëndrimi i atyre në establishmentin politik britanik që i kushtojnë vëmendje Ballkanit, si dhe komunitetit më të gjerë ndërkombëtar”, thekson Les.

Les tregon se nuk e kishte idenë se sot dikush do të bënte thirrje për dëbimin e serbëve.

“McShane mbetet me pozicionin që mori 20 vjet më parë, kur ndoshta i kushtoi shumë vëmendje Ballkanit për herë të fundit. Unë në atë kohë punoja për çështjen e statusit përfundimtar të Kosovës në Ministrinë e Jashtme dhe McShane ishte ministër për Evropën dhe avokonte fuqishëm për pavarësinë e Kosovës”, tregon Les.

Les shton më tej se në atë kohë në diskutime i ishte paraqitur McShane se, nëse pavarësia e Kosovës është qëndrim i tij, së paku duhet lejuar që veriu i Kosovës të mbetet pjesë e Serbisë dhe se përfshirja e veriut në një Kosova të pavarur do të mbillte farën e konfliktit të ardhshëm ballkanik.

“Ngjarjet dukej se konfirmuan frikën tonë, por nuk e parashikova që McShane do të bënte thirrje për dëbimin e serbëve, dhe jo të shqiptarëve të Kosovës. Megjithatë, theksoj, ai flet vetëm për vete. Edhe pse serbët kanë shumë gjëra për t'u shqetësuar, fjalët e një figure të pensionuar dhe të diskredituar prej kohësh si Dennis McShane nuk duhet të jenë në mesin e tyre”, thotë Les.

Historiani Stefan Radojkoviq në një prononcim për “Blic” paralajmëron se ideja e McShane është barbare, por jo e paimagjinueshme.

“Kujton modelet që u aplikuan gjatë NDH-së, por edhe shkëmbimin e popullsisë midis Greqisë dhe Turqisë. Spastrimi etnik është një akt absolutisht barbar, por fatkeqësisht jo i paimagjinueshëm nëse merret parasysh historia e Evropës gjatë shekullit të 20-të. Është veçanërisht shqetësuese nëse merret parasysh se një pjesë e mirë e vendeve të BE-së janë etnikisht homogjene, kanë një numër të vogël minoritetesh dhe atëherë lind pyetja nëse vërtet dëshirohet një shtet multietnik apo është thjesht retorikë”, paralajmëron Radojkoviq. 

Radojkoviq paralajmëron se Kroacia është një vend i BE-së që ka reduktuar minoritetet e saj në një gabim statistikor, veçanërisht serbët, dhe e gjithë kjo me heshtje të Brukselit duke mbyllur dy sytë.

“Kjo është arsyeja pse kjo lloj ideje nuk duhet lejuar. Dikush do të mendonte se pas gjithë kësaj e kemi tejkaluar, por historia vazhdon të na thotë se nuk e kemi bërë”, thotë Radojkoviq.

Ish-diplomati Vladislav Jovanoviq “thotë” për Blic se plani i Kosovës për deeskalim çon në spastrim etnik, por pa armë.

“Nën ndikimin e SHBA-së, KFOR-i lejoi që policia lokale dhe një lloj forcash të armatosura të shfaqen në veri. “Dhe jo vetëm që fillojnë të lëvizin në veri, por edhe aty krijojnë baza dhe i ngacmojnë serbët me pushkë të gatshme”, thotë Jovanoviq.

Siç shton ai, “e gjithë kjo krijon një atmosferë të ndezur të pasigurisë, mosbesimit dhe frikës te Serbët”.

“Është pjesë e strategjisë së spastrimit etnik që synon të përfundojë si “Stuhia” në Kroaci, por pa përdorimin e nevojshëm të forcës ushtarake si atje, sepse mjafton të ziejë gjithçka dhe të krijohet një situatë ku serbët të kuptojnë se “bëjnë nuk bëjnë pjesë” diku dhe që largohen nga Kosova, kështu që gjërat do të jenë “në rregull”, thekson ai.