Ministrat e rajonit: Bashkimit Evropian i mungon Ballkani Perëndimor, rajoni ka nevojë për integrim më të shpejtë

Ministrat e Punëve të Jashtme nga Ballkani Perëndimor theksuan sot, në panelin ministror të “Forumit Evropian Wachau” dhe Miqve të Ballkanit Perëndimor në Gottweig të Austrisë, se synimi i të gjithëve në rajon është anëtarësimi në Bashkimin Evropian, dhe se janë të lumtur nëse BE-ja e konsideron zgjerimin një çështje strategjike, por gjithashtu theksoi se integrimi është i nevojshëm sa më shpejt që të jetë e mundur, veçanërisht në rrethanat aktuale gjeopolitike.

Ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Marko Gjuriq, tha se është e nevojshme që rajoni të bashkojë burimet e tij, sepse, edhe pse sigurisht që ka dallime, rajoni duhet të bashkojë forcat dhe të lobojë së bashku nëse dëshiron të integrohet në Bashkimin sa më shpejt të jetë e mundur.

Ai theksoi se Serbia planifikon të përfundojë të gjitha reformat ekonomike dhe ligjore të nevojshme për anëtarësim deri në vitin 2027.

“Prioritetet tona janë të qarta. Ne duam të ruajmë stabilitetin në rajon dhe kjo mund të bëhet vetëm në bashkëpunim me Brukselin dhe partnerët në rajon. Ne duam të fokusohemi që Beogradi të jetë i pavarur në vendimmarrje, duke u harmonizuar me BE-në deri në anëtarësim”, tha Gjuriq.

Serbia dëshiron anëtarësimin e plotë dhe asgjë tjetër dhe nuk do të ketë kompromis për këtë, theksoi shefi i diplomacisë serbe.

I vetëdijshëm, thotë ai, se në rajon nuk është gjithçka në rregull, sepse ka probleme të së kaluarës, ai theksoi se do të duhet përpjekje e madhe për të zgjidhur të gjitha çështjet dhe shumë përkushtim nga BE-ja për të ndihmuar në zgjidhjen e tyre.

“Por ne duam që kjo të bëhet në mënyrë të drejtë, në mënyrë që të gjitha palët të jenë njësoj të kënaqura dhe të pakënaqura”, shtoi Gjuriq.

Ai tha se në samitin e fundit të paqes për Ukrainën, presidenti i Kenias citoi një gjeneral amerikan se "një litër djersë në negociata kursen shumë litra gjak në betejë", dhe tha se zgjidhja e çështjeve në rajon duhet të jetë në fokus.

"Deri në vitin 2027, ne do të jemi një vend shumë më i mirë ekonomikisht. Serbia është zhvilluar dukshëm ekonomikisht dhe ne jemi të gatshëm ta ndajmë tregun tonë me të tjerët në rajon”, tha Gjuriq.

Ministrja e Punëve të Jashtme të Kosovës, Donika Gërvalla tha se meqë të gjithë po flasin për zgjerim, kjo tregon se BE-ja është struktura e vetme që mund të zgjerohet.

Prandaj, thotë ajo, qytetarëve duhet t'u sqarohet se çfarë do të thotë anëtarësim në Union.

"Shumica prej nesh po bëjnë atë që është e nevojshme për t'iu afruar BE-së. Por do të jetë një sfidë për të bindur qytetarët e BE-së se Ballkani Perëndimor, Ukraina dhe Moldavia, si pjesë e tij, e bëjnë Bashkimin më të fortë dhe nuk janë kërcënim”, tha Gërvalla, por gjithashtu shtoi se ajo është e bindur se qytetarët e vendeve baltike, Polonia "nuk janë të sigurt se vendet e rajonit tonë që mbështesin Rusinë dhe agresionin kundër Ukrainës do të jenë gati për t'u bashkuar me BE".

Prandaj ajo i bëri thirrje BE-së që të mos bindë politikanët në rajon të bëjnë atë që është e nevojshme, por të bindë qytetarët e Unionit se zgjerimi është i mirë, që mbështetja e tyre të jetë e madhe.

“Përndryshe do të kishim kundër nesh të djathtën dhe të majtën ekstreme”. Nëse forcohen më tej, do të flasim më shumë për siguri sesa për zgjerim”, tha Gërvalla.

Shefi i diplomacisë shqiptare, Igli Hasani, tha se i vjen mirë që BE-ja e konsideron zgjerimin një çështje strategjike.

“Ne kemi nevojë për stabilitet dhe prosperitet. Jam i sigurt se kryesimi hungarez do të inkurajojë procesin e zgjerimit. Është koha për të bërë realitet, për të testuar vendosmërinë e të gjithëve. Shqipëria është gati të hapë sa më shumë kapituj këtë vit. Nuk kemi kohë për të humbur”, ka thënë Hasani.

Ai shtoi se çështjet bilaterale duhet të zgjidhen ashtu, në mënyrë bilaterale.

“BE është një ëndërr për ne, por nuk duhet të mbetet vetëm një ëndërr”, shtoi ai.

Ministri i Punëve të Jashtme të Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani, pyeti nëse, për shembull, SHBA-të do të ishin të sigurta nëse Nevada nuk do të ishte anëtare e SHBA-së, por jashtë SHBA-së, e ekspozuar ndaj ndikimeve të tjera.

"Jo. Çelësi për sigurinë dhe stabilitetin e BE-së është konsolidimi i BE-së së hershme – Ballkani Perëndimor”, tha ai.

Ai shtoi se njerëzit nga rajoni po largohen nga vendet e tyre dhe po shkojnë në BE, gjë që duhet të ndalet, sepse duke zbrazur rajonin - ai bëhet më i prekshëm ndaj ndikimeve të tjera.

"Nuk është mirë të shohësh dikë që bllokon dikë që të hapë një kapitull." Është e nevojshme të promovohet 'non-paper' për shumicën e cilësuar për zgjerim. Qasja graduale është një gjë pozitive, sepse ishim të frustruar që gjithçka mund të merret vetëm me anëtarësim”, shtoi Osmani.

Shefi i diplomacisë malazeze, Fillip Ivanoviq, theksoi se vendi i tij është në rrugë të mbarë për t'u anëtarësuar, pasi është bërë përparim në shumë fusha.

Ai shtoi se Podgorica pret një konferencë ndërshtetërore javën e ardhshme ku do të konfirmohet ky përparim.

“Ambicia jonë është që deri në vitin 2026 të përfundojmë pjesën tonë të punës”, tha ministri dhe, duke përdorur një term disi të pazakontë në diplomaci, deklaroi se "marrëdhëniet erotike midis BE-së dhe vendeve të rajonit" duhet të mbahen gjallë.

“Unionit i mungojnë vendet e rajonit dhe anasjelltas, besoj se ekziston kjo marrëdhënie erotike mes nesh. Kur BE-ja të bashkohet me rajonin, atëherë do të jetë e kënaqur”, shpjegoi Ivanoviq dhe shkaktoi të qeshura në sallë.

Ai shprehu besimin se rezultatet e zgjedhjeve për Parlamentin Evropian do të konfirmojnë se zgjerimi do të jetë prioritet i administratës së ardhshme të Brukselit.

"Jam i bindur se zgjerimi është politika më e mirë që ka BE. Nëse kjo politikë nuk zbatohet ose ndalet, besueshmëria e BE-së vihet në pikëpyetje", paralajmëroi ministri malazez.

Ai shtoi se pranimi gradual në BE nuk mund të jetë një alternativë ndaj anëtarësimit të plotë.

“Është e rëndësishme që qytetarët e vendeve tona të ‘ndiejnë’ se çfarë do të thotë të jesh pjesë e BE-së. Sa më shumë integrim gradual të kemi nga BE, aq më e qartë do të jetë se Bashkimi do të thotë biznes. Ne dëshirojmë që puna jonë të përfundojë në tre vitet e ardhshme, por edhe të dëgjojmë se çfarë do të ndodhë me diskutimin për reformat e brendshme të OKB-së, të cilat duhet të shkojnë paralelisht”, shtoi Ivanoviq.

Ministri i Punëve të Jashtme të Bosnjës dhe Hercegovinës, Ellmedin Konakoviq, ka theksuar se Ballkani Perëndimor është në zemër, jo në shpinë të Evropës, por edhe se rajoni është i vetëdijshëm për përgjegjësinë e tij për t'u bërë pjesë e asaj familjeje të madhe.

“Politikanët në vendet tona nuk janë më të mirët në botë, prandaj ne humbëm shumë mundësi, por në të njëjtën kohë ata po flinin edhe në BE. Ne nuk kemi bërë asgjë për dekada. BeH tani ka marrë një ofertë konkrete nëpërmjet Planit të Rritjes dhe integrimit gradual," tha Konakoviq.

Ai tha se tani është momenti që duhet shfrytëzuar.

“Ne e kemi këtë moment për shkak të agresionit rus kundër Ukrainës, dhe jam dakord që nëse Evropa nuk e kontrollon këtë pjesë të Evropës - dikush tjetër do ta kontrollojë. Dhe kjo është e rrezikshme për të gjithë”, ka shtuar Konakoviq.