Prenkaj: Ndryshimi në fokusin e SHBA-së krijon nevojën për bashkëpunim më të madh midis vendeve të BE

Diplomati Albert Prenkaj tha se kohët e fundit, për shkak të nevojës për pavarësi më të madhe të Evropës nga SHBA-të, është krijuar një koalicion i ri i gjashtë prej ekonomive më të forta evropiane, të cilat, sipas tij, shpesh funksionojnë pa nevojën e një konsensusi të plotë të të gjithë 27 anëtarëve të Bashkimit Evropian, gjë që mund të përshpejtojë integrimin evropian të vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Prenkaj vuri në dukje se ndryshimi në fokusin e SHBA-së krijon nevojën për bashkëpunim më të madh midis vendeve të Bashkimit Evropian, veçanërisht në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.

"Njoftimi se SHBA-të po përqendrohen më shumë në Paqësor, duke zgjeruar komunikimet me Rusinë për çështje urgjente si Ukraina, Groenlanda, Gaza, Irani dhe madje edhe çështja e tarifave, është qartë një presion për BE-në dhe anëtarët e saj për të marrë masat e nevojshme që, nëse nuk do të bëheshin të pavarura, atëherë do të funksiononin në mënyrë autonome. Ndërsa motori tradicional franko-gjerman i Evropës ngec, kancelari gjerman Friedrich Mertz dëshiron gjithnjë e më shumë të bashkohet me kryeministrin italian të ekstremit të djathtë Meloni si bashkë-pilotin e tij në qeverisje. Para marrëveshjes së lartpërmendur, u nënshkrua një marrëveshje, e cila, ndër të tjera, përqendrohet në mbrojtje dhe siguri, marrëveshja midis Francës dhe Italisë, e nënshkruar në vitin 2021, e cila hyri në fuqi në vitin 2023 dhe e cila u modelua sipas marrëveshjes franko-gjermane të Elizesë", tha ai.

Për të përshpejtuar marrjen e vendimeve kyçe për t'u përballur me sfidat gjeopolitike, Prenkaj vuri në dukje një koalicion të ri të ekonomive më të mëdha, duke përfshirë Gjermaninë, Italinë, Francën, Spanjën, Holandën dhe Poloninë.

"Nga janari i vitit 2026, një koalicion i ri i gjashtë ekonomive të mëdha evropiane - Gjermania, Franca, Spanja, Italia, Polonia dhe Holanda - po shfaqen për të përshpejtuar vendimmarrjen në mbrojtje, ekonomi dhe siguri, duke krijuar një 'Evropë me dy shpejtësi' për t'iu kundërvënë rritjes së ngadaltë dhe sfidave gjeopolitike. "Kjo iniciativë synon të forcojë konkurrueshmërinë dhe aftësitë mbrojtëse, shpesh duke vepruar pa nevojën e konsensusit të plotë të të gjithë 27 anëtarëve të BE-së", thotë ai.

Ai theksoi se kjo mund të përshpejtojë integrimin e Bosnjës dhe Hercegovinës, Serbisë, Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës.

"Mendoj se kjo iniciativë, sa më shumë që të jetë e mundur, do të përshpejtojë integrimin e shteteve të mbetura të rajonit tonë, pasi Shqipëria dhe Mali i Zi janë tashmë në një rrugë të sigurt klasike drejt integrimit. Në rast të një mosmarrëveshjeje të interesave gjeopolitike pikërisht në vijën e përcaktuar nga Marrëveshja e Jaltës (1945) që shtrihet në rajonin tonë, ajo mund të shihet si një zonë e re tampon që, për sa i përket sigurisë, do të garantohet nga NATO. Opsioni "Platforma e Paqes në Ballkan" si një strategji e bazuar në mënyrë onomastike e Turqisë, si dhe "Platforma për Siguri dhe Stabilitet" e Britanisë së Madhe e përafruar me platformën e "Tregut të Përbashkët Rajonal", pjesë e marrëveshjes së nënshkruar në vitin 2020 në Shtëpinë e Bardhë, në një farë mënyre mund të interpretohet si një rajon ku interesat gjeopolitike bashkohen dhe ndahen", vlerësoi Prenkaj.