Koka: Çështja e vetos në BE duhet të zgjidhet nga anëtarët, qëllimi për vendet e rajonit duhet të jetë anëtarësimi

Çështja e vetos dhe heqja e saj përfundimtare në Bashkimin Evropian duhet të zgjidhet nga vetë shtetet anëtare dhe nuk mund të zgjidhet nga sugjerimet e vendeve kandidate, thotë analisti dhe kryeredaktori i TV Syri nga Tirana, Bledian Koka, duke shtuar se qëllimi i kandidatëve nga Ballkani Perëndimor duhet të jetë anëtarësimi në BE dhe përmirësimi i standardeve të jetesës, sepse e drejta e vetos sigurisht nuk do të thotë që fjala e tyre do të kishte të njëjtën peshë me atë të vendeve ekonomikisht të forta.

Koka tha për Kosovo online se vetoja shërbeu për qëllimin e bllokimit të vendeve të caktuara, por se ajo gjithashtu rezultoi e dobishme në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve brenda bllokut.

"Kishte raste kur vetoja përdorej si mekanizëm bllokimi për disa vende, edhe pse ato plotësonin kushtet dhe standardet. Për shkak të konfliktit midis vendeve, ky mekanizëm shërbente për të vonuar procesin. Një rast specifik ishte konflikti midis Kroacisë dhe Sllovenisë për shkak të debatit për kufirin detar. Por koha ka treguar se ky lloj mekanizmi bllokues i Sllovenisë ndaj Kroacisë u shërbeu të dy vendeve për të zgjidhur konfliktin e vjetër. Ky konflikt u zgjidh përfundimisht për shkak të interesit të përbashkët", shpjegoi Koka.

Megjithatë, ai beson se ideja e heqjes së të drejtës së vetos vjen më shumë nga vendet kandidate sesa nga shtetet anëtare.

"Propozimi për të hequr veton brenda anëtarësimit të vendeve të reja në BE, sipas mendimit tim, është kryesisht një kërkesë ose një propozim i vendeve kandidate për të hequr dyshimet që vendet euroskeptike mund të kenë në lidhje me anëtarësimin e tyre. Sidomos pasi jemi në procesin e anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor si Shqipëria, Mali i Zi ose Maqedonia e Veriut, problemet historike të të cilave mund të shërbejnë si pengesa për anëtarësimin e tyre, dhe madje edhe anëtarësimin e Serbisë, nëse vjen puna deri aty. Pra, mendoj se ky propozim nuk është aq shumë qëndrimi i BE-së sesa propozimi i vendeve që aspirojnë anëtarësim. Pyetja është nëse vetoja duhet të hiqet në Bashkimin Evropian", tha Koka.

Ai vëren se kandidatët nga Ballkani Perëndimor duhet të përcaktojnë prioritetet e tyre, kur bëhet fjalë për atë që duan të arrijnë me anëtarësimin e mundshëm në Bashkimin Evropian.

"Shtetet anëtare të BE-së, ose 'luanët' në tryezën e madhe, duhet ta zgjidhin këtë çështje (veton) midis tyre. Kjo zgjidhje nuk mund të arrihet duke përdorur një 'propozim me përfaqësues' të vendeve që aspirojnë të anëtarësohen. Ne duhet të jemi të ndershëm si qytetarë të këtyre vendeve. A është më e rëndësishme për ne të marrim vendime gjeopolitike në lidhje me anëtarësimin tonë në këtë organizatë apo të arrijmë një qëllim para se të arrijmë anëtarësimin? Dhe ky qëllim është përafrimi ose pse jo barazimi i standardeve të cilësisë së jetës, funksionimit të demokracisë, lirive ekonomike me standardet e Bashkimit Evropian. Ky është qëllimi i anëtarësimit në BE", tha Koka.

Kjo është arsyeja pse ai beson se çështja e bashkimit të rajonit me Unionin dhe përmirësimi i standardit të jetesës së qytetarëve duhet të jetë në fokus sepse, nënvizon ai, vendet e Ballkanit Perëndimor sigurisht që nuk do të kishin mundësinë të mbivlerësonin fuqitë e mëdha në Union.

"Qëllimi nuk është thjesht të kemi një kartë anëtarësimi dhe ta tregojmë atë si një fitore zgjedhore, pa arritur në fund të fundit një përmirësim të cilësisë së jetës së qytetarëve. Nëse do të kemi një qëllim të tillë, që disa udhëheqës të bëjnë gjithçka për të shmangur anëtarësimin bazuar në meritë, kjo nuk i shërben BE-së, dhe aq më pak vendeve që aspirojnë anëtarësimin. Prandaj, presioni nuk duhet të jetë në çështjen e vetos. Vetoja nuk është pengesë për Shqipërinë, Serbinë apo Malin e Zi dhe Maqedoninë që të jenë në BE. Nuk besoj se Shqipëria ka forcën për të imponuar vullnetin e Gjermanisë në vendime të caktuara, dhe as Mali i Zi, Maqedonia e Veriut apo Serbia nëse ndërmarrin këtë hap", tha Koka.

Vullneti i shteteve anëtare të BE-së, të cilat janë ekonomikisht dhe ushtarakisht të forta, nuk mund të ketë të njëjtin ndikim si dëshirat e atyre që janë në një pozicion më të dobët, shton ai.

"George Orwell e tha shumë mirë këtë në veprën e tij 'Ferma e Kafshëve'. Edhe në 'Fermën e Kafshëve' disa kafshë janë më të forta se të tjerat. Nuk është se kjo logjikë nuk funksionon edhe në BE. Sigurisht, vullneti i Gjermanisë, e cila është 'lokomotiva' ekonomike e Evropës, nuk mund të barazohet me vullnetin e Rumanisë apo Bullgarisë, të cilat gjithashtu kanë të drejtën e vetos. Kur bëhet fjalë për vendime të mëdha, për kohezionin politik të vendimmarrjes, sigurisht që mbizotëron vullneti i 'elefantëve', që në këtë rast është Franca, Gjermania dhe Anglia nëse kthehet në Bashkim. Nuk duhet shumë për ta kuptuar. Për këtë arsye, them se të gjithë ata që mendojnë se anëtarësimi në BE është diçka që duhet fituar lehtë, ose që parashikojnë natyrën e përkohshme të Bashkimit Evropian, janë të njëjtët që parashikojnë shpërbërjen e SHBA-së, por për aq sa di unë, nuk pritet të ndodhë", përfundoi Koka.